АТЫРАУ ОБЛЫСЫ АТЫРАУ ҚАЛАСЫ ӨҢІРЛІК МАҢЫЗЫ БАР ИНДУСТРИЯЛЫҚ (АГРО) АЙМАҚ Тұжырымдамасы
Атырау қаласы 2023 жыл
Мазмұны
Атырау облысы Атырау қаласында өңірлік маңызы бар индустриялық аймақты құру тұжырымдамасы
Бұл Тұжырымдама Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2022 жылғы 1 қыркүйектегі «Әділетті мемлекет. Біртұтас ұлт. Берекелі қоғам» Жолдауын, 2020 жылғы 1 қыркүйектегі «Жаңа жағдайдағы Қазақстан: Іс-қимыл кезеңі» Жолдауын, 2019 жылғы 2 қыркүйектегі "Сындарлы қоғамдық диалог – Қазақстанның тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі" Жолдауын, Қазақстан Республикасы Президентінің 2022 жылғы 16 наурыздағы "Жаңа Қазақстан: Жаңару мен жаңғыру жолы" Жолдауын орындау шеңберінде әзірленді, сондай-ақ "Арнайы экономикалық және индустриялық аймақтар туралы" Қазақстан Республикасының Заңын орындау шеңберінде жүзеге асырылады.
Атырау қаласы - Атырау облысының әкімшілік орталығы, оның құрамына 6 ауылдық округ (Атырау, Дамба, Кенузек, Еркінқала, Алмалы, Қайыршақты) кіреді, оның 15 елді мекені бар.
2022 жылғы 1 желтоқсан жағдай бойынша халық саны – 391 638 (үш жүз тоқсан бір мың алты жүз отыз сегіз) адамды құрады.
Атырау қаласының аумағы 354 189 га. қала Каспий маңы ойпатының солтүстік бөлігінде орналасқан. Қала аумағын Жайық өзені кесіп өтеді, ол оны екі бөлікке бөледі.
Климаты континентальды, қысы салыстырмалы түрде жылы, жазы өте ыстық. Қаңтардың орташа температурасы -12,3 °С, шілде 25,3 °с.
Топырағы қоңыр сортаң, өзен жайылмалары шалғынды.
2023 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша өнеркәсіп өндірісінің көлемі 810 778,0 млн. теңгені құрады, негізгі капиталға инвестициялар 411 392,0 млн. теңгені құрады.
Ауыл шаруашылығы ірі қара, жылқы, түйе және өсімдік шаруашылығына негізделген. Қалада өндірістік кооперативтер мен жеке шаруа қожалықтары жұмыс істейді.
2023 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша ауыл шаруашылығындағы өндіріс көлемі 24 468,9 млн.теңгені құрады. Ірі қара мал саны 7372 бас, ұсақ мал саны 5652 бас, жылқы саны 3064 бас, түйе саны 1980 бас.
2022 жылы 2588,2 га жерге түрлі дақылдар отырғызылып, 69 421 тоннадан астам өнім алынды.
4290,4 тонна ет, 4667 тонна сүт өнімдері және 254,9 мың дана жұмыртқа өндірілді.
Дегенмен, ауыл шаруашылығымен айналысатын тұрғындардың саны қаланың экономикалық белсенді халқының (160 159 адам) 0,2%-нан (219) сәл артық.
Соңғы жылдары жайылымдық жерлерде судың жетіспеушілігі (жер асты көздерінің тұздануы) және құнарлы топырақ қабатының сарқылуы қатты сезілуде. Бұл өз кезегінде дәстүрлі әдіспен мал шаруашылығы мен өсімдік шаруашылығының дамуына кедергі келтіреді.
Соңғы жылдары берілген кредиттерді талдау нәтижесі - (2019-2022) ауыл кәсіпкерлері негізінен мал басын сатып алуға (60%), өсімдік шаруашылығына (10%) және коммерциялық объектілерді салуға (дүкендер, мейрамханалар, салондар және т.б.) кредиттік қаражатты пайдаланатынын көрсетеді.).Сонымен қатар, қала өз халқын өзінің ауыл шаруашылығы өнімімен қамтамасыз етпейді.
Жоғарыда айтылғандардың барлығы қазіргі жағдайлар ауылдық жерлерде кәсіпкерліктің тезірек және тиімді дамуына ықпал етпейтінін көрсетеді.
Осыған байланысты, аталған тұжырымдама мен индустриялық аймақты құру мақсаттары Атырау қаласында жоғарыда аталған мәселелерді шешуге арналған.
Өңірлік маңызы бар индустриялық (аграрлық) аймақ ауылдық жерлерде кәсіпкерлікті дамыту мақсатында құрылады және белгілі бір мақсаттарға ие:
- өңірде кәсіпкерлікті дамытуды инфрақұрылымдық қамтамасыз ету;
- қаланың Ауыл шаруашылығын әртараптандыру;
- жаңа жұмыс орындарын құру;
- азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
Міндеттері:
- қажетті инженерлік инфрақұрылымды жүргізу;
- кадрларды оқыту және даярлау;
- индустриялық аймақ аумағында олардың қызмет бағыттарын көрсете отырып, Кәсіпкерлер пулын қалыптастыру;
- жеке және банк секторларының инвестицияларын тарту;
- қаланың ауыл шаруашылығы өндірушілерінің бірыңғай тізбегін құру (құру, қайта өңдеу, өткізу) ;
- жергілікті сапалы өнімдермен қамтамасыз ету және баға саясатын қалыптастыру.
Индустриялық аймақтың (агро) қатысушысы ретінде қызметті жүзеге асыруға өтініш берушілердің жобаларын іріктеу өтініш берушінің сенімділігіне және өндірілетін өнімнің коммерциялық ұйымдар ұйымдық-құқықтық нысаны болып табылатын индустриялық аймақтың басым қызмет түріне сәйкестігіне байланысты мынадай негізгі критерийлер негізінде жүзеге асырылады.
Шығарылатын өнімнің болжамды номенклатурасы:
* Ет-сүт өнімдері;
* Көкөніс-бақша дақылдары;
* Үй құстарын өсіру;
* Бау-бақша өсіру;
* Балық өнімдері;
* Ет-сүт, балық өнімдерін қайта өңдеу;
* Ет, жүн өңдеу.
Индустриялық аймақта жылыжай салу.
Жылыжайларда көкөніс дақылдары өсіріледі, жылыжайлардың қуаттылығы – жылына 60 мың тонна. Дайын өнім ішкі нарықта, ал артығы болжам бойынша басқа аудандарда сатылатын болады. Жылыжай жағдайында өсірілген өнімнің артықшылығы-оны жылына 3 рет алу, бұл кезде ашық жерде өсірілген өнім тек бір ғана жағдайды білдіреді. Жоба 2024-2025 жылдары іске асырылатын болады.
Агроаймақ жұмысының бағыттары
|
Бағыттары |
Түрлері |
Соңғы өнім |
Жылына болжамды өнім көлемі (тн) |
Сатылатын өнім сомасы (мың теңге) |
|
Егін |
Жылыжай |
Көкөністер (қияр, қызанақ, баклажан, бұрыш) |
60,0 |
24000,0 |
|
Жеміс ағаштары |
Жемістер (алма, алмұрт, шие, өрік) |
35,0 |
21000,0 |
|
|
Мал шаруашылығы |
Бордақылау алаңдары |
Ет және ет өнімдері |
100,0 |
150000,0 |
|
Құс өсіру |
Ет, жұмыртқа |
5,0 |
4000,0 |
|
|
Жем дайындау |
Ірі жем (көпжылдық шөптер) |
100,0 |
30000,0 |
|
|
Өнімді қайта өңдеу шаруашылығы |
Ет өнімдерін қайта өңдеу |
Тартылған ет, ет консервілері, шұжықтар |
50,0 |
25000,0 |
|
Көкөністерді қайта өңдеу |
Салаты, овощные консервы |
50,0 |
20000,0 |
|
|
Сүт өнімдерін қайта өңдеу |
Қымыз, шұбат |
300,0 |
240000,0 |
|
|
Теріні, жүнді қайта өңдеу |
Тері мен жүнді бастапқы өңдеу (ҰММ) |
1,0 |
600,0 |
|
|
Балық шаруашылығы |
Тоғанда, тор қоршамда балық өсіру |
Балық |
70 |
4900,0 |
|
Балық өнімдерін өңдеу |
Өңделген, кептірілген, ысталған балық өнімдері |
45 |
67500,0 |
1 жылда түпкілікті өнімді сатудан кіріс алудың болжамды есебі - 587 000,0 мың теңге.
Кейінгі 5 жылда- 2 935 000,0 млн.теңге (2023 жылғы бағаларда)
Индустриялық аймақтың құрылысына арналған учаске Атырау облысы Атырау-Доссор трассасы аумағынан таңдалуда.
Болжамды жер учаскесі: жалпы ауданы 70 га.
Индустриялық аймақтың аумағында ауыл шаруашылығы кәсіпорындарын орналастырудың негізгі талабы жобаларда экологиялық, санитарлық-гигиеналық, өртке қарсы және басқа да қолданылып жүрген нормалар мен ережелердің талаптарына сәйкес келетін және жобалау іс-шараларын сақтаған кезде объектінің адамдардың өмірі мен денсаулығы үшін қауіпсіз пайдаланылуын қамтамасыз ететін техникалық және технологиялық шешімдерді қолдану болып табылады. Құрылыс пен пайдалануды жүзеге асыру кезінде қоршаған ортаға ықтимал әсерлер мыналар болады:
- механикалық-объектіні салу кезінде, жүк және жеңіл автокөліктің қозғалысы, жоспарлау жұмыстарын орындау және аумақты абаттандыру кезінде туындайтын жер ресурстарының ықтимал сарқылуынан тұрады;
- шуыл-құрылыс және пайдалану кезінде жұмыс істеп тұрған жабдықтан (көлік, жабдық және т. б.) шу деңгейінің жоғарылауын тудыратын және адам денсаулығы мен жануарлар әлеміне әсер ететін;
- химиялық-атмосфераға Ұшпа уытты заттардың шығарындылары, автокөлік қозғалтқыштарының жұмысы, бастапқы шикізат пен өндіріс және тұтыну қалдықтарын орналастыру және қоймалау нәтижесінде болатын, адам денсаулығына және жануарлар дүниесінің мекендеу жағдайларына әсер етпейтін топырақ пен жер асты суларының елеусіз ластануы.
4.1. Экологиялық тәуекелді болдырмау жөніндегі іс-шаралар
Алдын алудың негізгі шаралары технологиялық және өндірістік тәртіпті қатаң орындау, жобалық шешімдерді орындау және жедел бақылау болып табылады.
Табиғатты қорғау іс-шараларына және экологиялық тәуекелді төмендету жөніндегі іс-шараларға жұмыстар жүргізу жобасында ерекше назар аударылуға тиіс.
Табиғи ортаға әсерді барынша азайту жөніндегі іс-шаралар кешені қоршаған ортаның барлық негізгі компоненттерін: ауа бассейнін, жер үсті және жер асты суларын, топырақты, флора мен фаунаны қамтиды.
Кәсіпорындардың өндірістік қызметі кезінде көзделген қоршаған ортаны қорғау және қорғау жөніндегі іс-шаралар Қазақстан Республикасында жүргізілетін экологиялық саясатқа толық сәйкес келеді. Бұл саясаттың негізгі принциптері келесідей:
-осы уақытқа дейін қалыптасқан табиғи экожүйелерге ең аз араласу;
-жұмыс барысында қоршаған ортаға кез келген әсерді азайту.
Жобада қолданыстағы заңдарға, пайдалану қағидаларына және өндіріс қауіпсіздігінің техникасына сәйкес барлық қажетті іс-шаралар салынатын болады, оларды сақтау кезінде экологиялық тәуекелді барынша азайтуға болады.
Бұл-орман белдеуін отырғызу (агроаймақ шекарасында ағаш өсіру), агроаймақтың өзінде жеміс бақтарын өсіру, санитарлық аймақты міндетті түрде сақтау.
Жобаның 2023-2025 жылдардағы ағымдағы және болжамды бағалардағы жалпы құны – 230 010,0 мың теңгені құрайды, оның ішінде:
- газбен жабдықтау-32 800 мың теңге;
- электрмен жабдықтау-158 800 мың теңге;
- сумен жабдықтау-38 400 мың теңге.
Бұдан басқа ЖСҚ әзірлеуге шамамен 10 млн. теңге қарастырылған.
Жобаның бюджеттік тиімділігі мен қайтарымының негізгі әсері Атырау қаласының және жалпы облыс бойынша – кәсіпорындардың индустриялық (агро) аймақта орналастырылатын ауыл шаруашылығы өнімдеріне, көрсетілетін қызметтерге сұранысы арқылы экономиканың өсуіне жәрдемдесу болады.
Бұдан басқа, республикалық және жергілікті бюджеттердің пайдасына жиналатын салықтар мен алымдар жобаның бюджеттік тиімділігінің тікелей көрінісі болып табылады:
- әртүрлі компаниялардан индустриялық аймақтың инфрақұрылымын жобалауға және салуға ілеспе Инвестициялар;
Кәсіпорындардан жылына 15-20 млн. теңге салық түсімдері де орын алатын болады. Сонымен қатар, жылына кемінде 250 млн. теңге сомаға инвестициялық капиталды тарту жоспарлануда.
Индустриялық (агро) аймақты пайдалану кезеңінде пайдалану шығындарын индустриялық (агро) аймақтың басқарушы компаниясы өтейтін болады.
"Арнайы экономикалық және индустриялық аймақтар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес индустриялық аймақтың басқарушы компаниясы Мемлекетке осындай басқарушы компанияның жарғылық капиталына (акцияларына) қатысу үлесінің жиырма алты пайызынан аспайтын үлесі тиесілі болуы шартымен мемлекеттік емес заңды тұлға, оның ішінде шетелдік заңды тұлға болып айқындалуы мүмкін.
Индустриялық аймақты күтіп ұстау бойынша шығыстардың ауыртпалығы басқарушы компанияға жүктелетін болады. Индустриялық аймақтың аумағында орналасқан өндірістердің жұмыс қабілеттілігін және қажетті ресурстарын қамтамасыз ету мақсатында басқарушы компания мынадай пайдалану (өндірістік) және инвестициялық шығындарға ұшырайтын болады:
Индустриялық аймақтың ресурстарына жиынтық қажеттілік
|
№ |
Өндірістік сектор |
Сектор алаңы га |
Ауыз суға қажеттілік, текше метр / тәулік |
Техникалық суға қажеттілік, текше метр / тәулік |
Газға қажеттілік, текше метр / тәулік |
Электр энергиясы, белгіленген қуаты, кВт |
Тауар айналымының көлемі, тонна/жыл |
|
1 |
Ауыл шаруашылығы өнімін өндіру |
500 |
100 |
200 |
200 |
1 650 |
40 000 |
|
2 |
Басқарушы компания |
|
|
|
|
|
- |
|
|
Всего |
500 |
100 |
200 |
200 |
1 650 |
40 000 |
Барлығы сомада:
- ауыз су-тәулігіне 100 куб х 131 тг = 13100 х 365 күн = 4 781 500 теңге;
– техникалық су-тәулігіне 200 куб х 205,65 тг = 41130 х 365 күн = 15 012 450 тг;
- табиғи газ-тәулігіне 200 куб х 11,48 тг = 2 296 х 365 күн = 290 640 теңге;
– электр энергиясы-тәулігіне 1650 теңге х 23,14 = 38 181 х 365 күн = 13936065 тг.
Жыл ішінде өндірістің жоспарланған шығыстары-жылына 340 206,55 теңге.
Жоспарланған мемлекеттік субсидиялар-70-80%.
Инвестицияларды қайтару есебі /млн.теңге/
|
Бап |
1 жыл |
2 жыл |
3 жыл |
4 жыл |
Орташа маңызы |
|
Жобаға инвестициялар |
90 000 |
|
|
|
|
|
Операциялық кірістер |
|
55 000 |
55 000 |
55 000 |
|
|
Операциялық шығыстар |
|
25 000 |
25 000 |
25 000 |
|
|
Таза ақша ағыны |
-90 000 |
30 000 |
30 000 |
30 000 |
30 000 |
Осы есептеу негізінде 4 жылға қарай жинақтаушы таза ақша ағынының көрсеткіші плюс болып шығатыны байқалады, сондықтан бұл мысалдың өтелуінің қарапайым мерзімі 3 жыл болады (және бұл инвестициялау уақыты 1 жылдан асқанын ескере отырып).
Жобаның бюджеттік тиімділігі мен қайтарымының негізгі әсері өңір экономикасының өсуіне, Атырау қаласының және тұтастай алғанда Атырау облысы бойынша ауыл шаруашылығы кәсіпорындары өндіретін, индустриялық (агро)аймақта орналастырылатын өнімге сұраныс арқылы ауыл шаруашылығы өнімінің өсуін ұлғайтуға жәрдемдесу болады.
Сонымен қатар, жобаны іске асырудан мынадай экономикалық және әлеуметтік әсерлер жоспарлануда:
- жалпы көлемде жалпы өнімді өткізу үлесін 2-3% - ға ұлғайту.
- жан басына шаққандағы ЖӨӨ (жалпы өңірлік өнім) өндіру көлемінің 3-4% - ға өсуі.
- жаңа технологияларды қолдана отырып өндірісті игеру:
- еңбек өнімділігінің өсуі;
- өндірістік процестерді оңтайландыру;
- өзіндік құнын азайту;
- өндірілетін өнімдер мен тауарлардың сапасын жақсарту.
- өңір колледжінде жаңа техникалық мамандықтар санын арттыру.
- негізгі капиталға салынған инвестиция көлемі шамамен жылына 250 млн. теңге.
Қаланың әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштеріне оң әсер ететін 500-ге жуық жаңа жұмыс орны құрылады.
Индустриялық аймақта жаңа жұмыс орындарын құру сервистік секторда және экономиканың аралас салаларында қосымша жұмыс орындарын құруға ықпал ететін болады.
Басқарушы компания қызметкерлерінің және индустриялық аймаққа қатысушылардың жалпы саны шамамен 20 адамды құрайды.
Осылайша, индустриялық (агро) аймақты құру жөніндегі жобаны іске асыру қаланың еңбек нарығына оң әсерін тигізетіні сөзсіз.
Инвестициядан кейінгі кезеңде индустриалды аймақ шеңберінде жұмыс істеу үшін білікті кадрларға деген қажеттіліктің белгілі бір пайызы жергілікті білім беру мекемелерінің түлектері есебінен жабылуы мүмкін (қаланың көпсалалы ауыл шаруашылығы колледжі).
Жұмысшылар мен мамандарды оқыту және қайта даярлау қажет болған жағдайда Басқарушы компания және/немесе индустриялық (агро) аймақ кәсіпорындары оқу бағдарламалары шеңберінде қолдау құралдарын пайдалана алады.
Индустриялық аймақ аумағындағы қызмет еңбекті қорғау саласындағы қатынастарды реттейтін және еңбек қызметі процесінде қызметкерлердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, өмірі мен денсаулығын сақтауға бағытталған Қазақстан Республикасының қолданыстағы нормативтік құжаттарымен реттелетін болады.
5.3. Халықтың әлеуметтік-мәдени және демографиялық сипаттамалары тұрғысынан индустриялық аймақты құрудың негізділігі
Индустриялық (агро) аймақ Томарлы, Бесікті, Ақсай, Ақжар ауылдарының маңына жақын орналасатын болады. Бұл осы ауылдық округтің тұрғындарына тұрғылықты жерін ауыстырмай, осы жобада жұмыстарды ерекше шығындарсыз жүзеге асыруға мүмкіндік береді, бұл еңбек өнімділігіне және нәтижесінде өңірдің демографиялық жағдайына оң әсер етеді. Бұл жоба әлеуметтік-мәдени өмірде де оң рөл атқарады: халық төлем қабілеттілігіне ие болады, бұл ауылдағы әлеуметтік-мәдени нысандардың қолжетімділігіне сөзсіз әсер етеді.
Индустриялық (агро) аймақ үшін еңбек ресурстарының көзі Атырау қаласы мен Атырау облысының көршілес аудандарының тұрғындары болады, олардың жалпы саны ағымдағы кезеңде 391 638 адамды құрады. Жобаны іске асыру жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді, бұл халықтың жұмыспен қамтылуын арттырады және жұмыссыздық деңгейінің 0,2% -ға төмендеуіне әсер етеді жобаның басқарушы компанияның еңбек ресурстарына есептік қажеттілігі 20 адам көлемінде жоспарлануда. Жұмысшы кадрларды іріктеу біліктілік талаптарына сәйкес конкурстық іріктеу қағидатына негізделетін болады.
5.4. Индустриялық аймақтың еңбек ресурстарына қажеттілігі және оның халықты жұмыспен қамтуға әсері
Индустриялық (агро) аймақ үшін еңбек ресурстарының көзі Атырау қаласының тұрғындары болады, олардың жалпы саны ағымдағы кезеңде 391 638 адамды құрады. Жобаны іске асыру жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді, бұл халықтың жұмыспен қамтылуын арттырады. Жобаны іске асыру 500-ге жуық жаңа жұмыс орнын құруға мүмкіндік береді, бұл жұмыссыздық деңгейінің 0,2% - ға төмендеуіне әсер етеді.
|
Халықтың саны, адам |
391 638 |
|
Экономикалық белсенді халық, адам |
160 159 |
|
АӨК-те жұмыспен қамтылған халық, адам |
219 |
|
Қосымша жұмыс орындарын құру, адам |
500 |
5.5. Тиісті біліктіліктің еңбек ресурстарымен нақты
қамтамасыз етілуі
Жыл сайын 100-ден астам түлек бітіретін 1 жоғары және 1 арнаулы орта оқу орнының (АМУ, агроколледж) болуы атаулы кадр резервін дамыту үшін платформа болып табылады және тиісті біліктіліктерді және оларды қайта даярлауды еңбек ресурстарымен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Жергілікті атқарушы органның шешіміне сәйкес, өңірлік маңызы бар индустриялық аймақ Атырау-Доссор тас жолы бойында орналасатын болады.
Индустриялық аймақты орналастыру орны осы тұжырымдамаға №1 қосымшада көрсетілген.
Индустриялық аймаққа жер учаскесін таңдауды жергілікті атқарушы орган айқындайды және барлық инженерлік коммуникациялардың қолжетімділігі, негізгі көлік бағыттарында орналасуы, бос еңбек ресурстарының жақындығы мен қолжетімділігі тұрғысынан оңтайлы болып табылады.
Бұл жоба мемлекеттік жоспарлау жүйесінің келесі құжаттарына сәйкес келеді:
-Арнайы экономикалық және индустриялық аймақтар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына ( № 242-VІ ҚРЗ);
-Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2022 жылғы 1 қыркүйектегі «Әділетті мемлекет. Біртұтас ұлт. Берекелі қоғам» Жолдауын;
-2020 жылғы 1 қыркүйектегі «Жаңа жағдайдағы Қазақстан: Іс-қимыл кезеңі» Жолдауын;
-2019 жылғы 2 қыркүйектегі "Сындарлы қоғамдық диалог – Қазақстанның тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі" Жолдауын;
-Қазақстан Республикасы Президентінің 2022 жылғы 16 наурыздағы "Жаңа Қазақстан: Жаңару мен жаңғыру жолы" Жолдауында агроөнеркәсіптік кешенді дамытуға ерекше назар аударылды.
Индустриялық (агро) аймақ құрылатын аумақта агроөнеркәсіптік кешен (АӨК) кәсіпорындары орналасатын болады.
Атырау облысының Атырау қаласында өңірлік маңызы бар индустриялық (агро) аймақтың құрылысы инвестициялар тарту, бәсекелестік қабілетін арттыру, шағын және орта кәсіпкерліктің позициясын кеңейту және нығайту, ішкі сауданы орнықты дамыту үшін қолайлы жағдайлар жасайды.
Индустриялық аймақ құрылысының жалпы сметалық құны – 230 010,0 мың теңгені құрайды, оның ішінде:
- газбен жабдықтау-32 800,0 мың теңге
- электрмен жабдықтау-158 800,0 мың теңге
- сумен жабдықтау-38 400,0 мың теңге
Бұдан басқа ЖСҚ әзірлеуге шамамен 10 млн. теңге қарастырылған.
2025 жылы Атырау-Доссор тас жолы аумағында агроаймақ ашу жоспарлануда. Жергілікті бюджет қаражаты есебінен 230 010,0 мың теңге көлемінде қаржыландыру көзделген, оның ішінде: Газбен жабдықтау – 32 800,0 мың теңге, электрмен жабдықтау – 158 800,0 мың теңге, сумен жабдықтау – Бизнестің жол картасы бағдарламасы шеңберінде сыртқы желілерді салу үшін 38 400,0 мың теңге (Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2019 жылғы 6 желтоқсандағы № 908 Қаулысы). Сондай-ақ ЖСҚ әзірлеуге 10 млн. теңге.
Индустриялық (агро) аймақтың сыртқы желілерін салу бюджет заңнамасына сәйкес жергілікті бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылуға тиіс.
Ішкі инженерлік желілер мен әкімшілік ғимараттардың құрылысы жеке инвестициялық серіктестік есебінен қаржыландырылатын болады.
Жобаны іске асырудан мынадай экономикалық және әлеуметтік әсерлер жоспарлануда:
- жалпы көлемде жалпы өнімді өткізу үлесін 2-3% - ға ұлғайту.
- жан басына шаққандағы ЖӨӨ (жалпы өңірлік өнім) өндіру көлемінің 3-4% - ға өсуі.
- жаңа технологияларды қолдана отырып өндірісті игеру:
- еңбек өнімділігінің өсуі;
- өндірістік процестерді оңтайландыру;
- өзіндік құнын азайту;
- өндірілетін өнімдер мен тауарлардың сапасын жақсарту.
Қайтымсыз шығындар (шығындар) жоспарланбайды.
Сыртқы әсерлер - бұл қандай да бір белсенділіктен үшінші тұлғалардың (өндіріске қатыспайтын) шығындары немесе пайдасы, нарықтық мәмілелердің шығындары немесе пайдасы бағамен толық есептелмейтін жағдай. Теріс (оң) сыртқы әсерлермен бір адамның қызметі басқа адамдардың шығындарын (пайдасын) тудырады. Бұл жобада экологияға теріс әсер ететін зауыттар, сою пункттері жоқ, бұл оң сыртқы әсерге ие. Бұл жобада халықаралық әсерлер қарастырылмаған.
9.1.Индустриялық аймақты іске асырудың әртүрлі технологиялық шешімдерін талдау, олардың артықшылықтары мен кемшіліктері, таңдалған нұсқаны негіздеу
Индустриялық аймақтың аумағында инновациялық технологияларды пайдалана отырып, технологиялық шешімдерді қолданатын ауыл шаруашылығы секторлары орналастырылатын болады.
Индустриялық (агро) аймаққа қатысушы ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының жаңа технологиялар мен бірегей өндірістерді қолдануы таңдап алынған нұсқаның негіздемесі болып табылады.
Индустриялық аймақ аумағында жаңа технологияларды пайдаланатын және нарықта сұранысқа ие ет-сүт өнімдері, көкөніс-бақша өнімдері сияқты өнімдерді шығаратын ауыл шаруашылығы кәсіпорындары өз өндірістерін ұйымдастыруға ниетті.
9.2.Индустриялық аймақ жобасы қуатының есептік негіздемесін, индустриялық аймақтың қуатын игеру серпінін айқындайтын индустриялық аймақтың ауқымы.
Индустриялық (агро) аймақтың қажетті алаңы мен аумағын орналастыру ауқымы халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін өнім өндіретін алқаптардың ауыл шаруашылығы алқаптарына қажеттілігі нәтижесінде айқындалды.
Индустриялық аймақтың аумағы - 70 га. индустриялық (агро) аймақтың аумағында мынадай учаскелерді орналастыру жоспарлануда:
|
№ |
Өндірістік қызметтің атауы |
Жер, га |
|
|
Ауыл шаруашылығы өндірушілеріне арналған учаскелер |
|
|
1 |
Ауыл шаруашылығы өнімінің өндірісі |
40 |
|
2 |
Шағын өндіріс |
20 |
|
|
Басқарушы компания |
|
|
3 |
Басқарушы компанияның объектілері және инженерлік құрылыстар аймағы |
10 |
|
|
Барлығы |
70 |
Жылына шамамен 60,0 млн.теңге ақшалай баламада шығарылатын өнімнің жалпы көлемі бар индустриялық (агро) аймақтың аумағында шамамен 8 ауыл шаруашылығы кәсіпорнын орналастыру жоспарлануда.
Индустриялық (агро) аймақтың қуатын игеру серпіні кезең-кезеңмен жоспарланады. Бірінші жылы 33% - ға толтыру жоспарланған, ал келесі жылдары индустриялық (агро) аймақ толық жүктелгенге дейін 33% - дан толтыру жоспарланған.
|
Қатысушылардың саны |
Жыл |
Жоспарланған толтыру |
Жоспарланған қуат (ақшалай баламада) |
Жоспарланған инвестициялық салымдар (ақшалай баламада) |
|
10 |
2023 |
4 |
20,0 млн.тенге |
65,0 млн.тенге |
|
12 |
2024 |
4 |
40,0 млн.тенге |
160,0 млн.тенге |
|
12 |
2025 |
4 |
60,0 млн.тенге |
250,0 млн.тенге |
9.3.Өндірілетін өнімнің жалпы көлемі жылына 60,0 млн. теңгеге жуық ақшалай баламада индустриялық (агро) аймақ аумағында шамамен 8 ауыл шаруашылығы кәсіпорнын орналастыру жоспарлануда.
Индустриялық (агро) аймақтың қуатын игеру серпіні кезең-кезеңімен жоспарлануда. Бірінші жылы 33% -ға толтыру жоспарланған және келесі жылдары индустриялық (агро) аймақтың толық жүктемесіне дейін 33%-дан толтыру жоспарлануда.
9.4. Оң жақтары: артықшылықтары
Бұл тұжырымдаманың артықшылығы келесідей:
2.Индустриялық (агро) аймақтың электр энергиясының қажетті мөлшерін қамтамасыз ете алатын трансформаторлық қосалқы станция учаскесінің жанында болу;
Құрылатын индустриялық аймақта орналастыруға жоспарланған кәсіпорындардың жиынтық қажеттілігіне сәйкес, сондай-ақ басқарушы компания объектілерінің (әкімшілік-тұрмыстық корпус, гараж, көлік-логистикалық орталық, сорғы станциялары және т.б.) қажеттіліктерін ескере отырып, талап етілетін ресурстардың көлемі айқындалды.
Ресурстарға жиынтық қажеттілікке сүйене отырып техникалық шарттар алынды:
- электрмен жабдықтауға,
- ауыз су, техникалық сумен жабдықтау, шаруашылық-тұрмыстық кәріз,
- газбен жабдықтауға,
- телефондандыру арқылы,
- қолданыстағы автожолға жанасуға.
10.Жалпы тұжырымдар
Өңірлік маңызы бар Индустриялық (агро)аймақты ашу Атырау облысының Атырау қаласының аумағында қазіргі заманғы стандарттарға жауап беретін заманауи ауыл шаруашылығы өндірістерін құру үшін жергілікті шағын және орта бизнес өкілдерін тарту үшін бірқатар алғышарттар жасайды, жеке бизнесті дамыту, өңірдің ауыл шаруашылығы өніміне ішкі сұранысын қанағаттандыру үшін экономикалық және ұйымдастырушылық жағдайларды қамтамасыз етеді, импортты алмастыруды қамтамасыз етеді.
Ауыл шаруашылығы саласында жаңа жұмыс орындарын құру қосымша жұмыс орындарын құруға түрткі болады. Индустриялық (агро) аймақ пайдалануға берілген сәттен бастап 10 жыл ішінде бастапқы инвестициялардан 1.5 есе асатын салық түсімдерінің айтарлықтай өсуі болжанады.
Бұл Тұжырымдама мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарын, оның ішінде Қазақстан Республикасы Президентінің Жолдауын орындау шеңберінде әзірленді.
Индустриялық аймақта өндірістер құру импортты алмастырудың маңызды міндетінен басқа, Атырау облысының бәсекеге қабілеттілігін арттырады және ішкі жалпы өндірісті ұлғайтуды қамтамасыз етеді. Жергілікті ауыл шаруашылығы өндірушілері тапсырыс берушілердің қажеттіліктеріне жедел ден қоя алады, өндірістің барлық кезеңінде Тапсырыс берушінің өндірістік процеске жедел қол жеткізуі қамтамасыз етіледі.
Өңірлік маңызы бар индустриялық аймақ аумағында жаңа ауыл шаруашылығы секторларын ашу Атырау облысында адами капиталды дамытуға, өңірде қажетті кадрлар біліктілігінің жалпы деңгейін арттыруға ықпал ететін болады. Кәсіптік білім беру мекемелері мен қызметкерлердің біліктілігін арттыру орталықтарының қызметін кеңейту үшін мүмкіндік пайда болады.