
6 қаңтарда Астана қаласы әкімдігінің алаңында қала әкімінің орынбасары Бан Бекмұрзаевтың төрағалығымен кеңес өтті, онда "Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттық туралы" ҚР Заңының негізгі қағидаттары талқыланды, деп хабарлайды елорда әкімдігінің ресми сайты.
Жиын Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің өңірлік бөлімшелерінің, екінші деңгейдегі банктердің, "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы" КЕАҚ, Жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау басқармасының басшыларының қатысуымен өтті.
Талқылау барысында қатысушыларға Заң жобасының негізгі принциптері түсіндірілді.
Сонымен, заң рәсімдердің 3 түрін қарастырады-соттан тыс банкроттық, сот банкроттығы және төлем қабілеттілігін қалпына келтіру. Барлық үш процедураны тек борышкердің өзі бастайды, яғни несие берушінің борышкердің банкроттығын беруге құқығы жоқ.
Соттан тыс банкроттықты тек банктер, МҚҰ және коллекторлық агенттіктер алдындағы қарыздар бойынша қолдануға болады.
Бұл процедура келесі жағдайларда қолданылады:
1. банктер, микроқаржы ұйымдары және коллекторлар алдындағы борыш 5,5 млн теңгеден (1600 АЕК)аспайды;
2. банктер, микроқаржы ұйымдары, коллекторлар алдындағы міндеттемелер бойынша өтініш берілген күні қатарынан 12 ай ішінде өтеу жоқ;
3. тіркелген мүлік, оның ішінде ортақ меншіктегі мүлік жоқ;
4. мерзімі өткен берешекті банкпен реттеу жүргізілген;
5. банкроттық 7 жыл бойы қолданылмады.
Сонымен қатар, заң жобасында ерекше жағдайлар қарастырылған:
- АӘК алушылар алты ай ішінде;
- берешегі бес жылдан артық өтелмейтін азаматтар.
Соттан тыс банкроттық рәсімі "электрондық үкімет" веб-порталында ресімделеді. Содан кейін ақпараттық жүйе арқылы борышкердің кіріс критерийлеріне сәйкестігі тұрғысынан мүдделі мемлекеттік және өзге де органдардың деректерімен автоматты түрде салыстыру жүргізілетін болады.
5,5 млн теңгеден астам борыштар және қарыздың қалған түрлері бойынша азаматтар сот банкроттығын қолдана алады.
Сот банкроттығының мақсаты банкроттың мүліктік массасы есебінен кредиторлардың талаптарын барынша қанағаттандыру болып табылады.
Егер жалғыз тұрғын үй кепіл нысанасы болып табылса, онда кредитор оны сот банкроттығы барысында алып қоюға құқылы. Егер жалғыз тұрғын үй кепіл болмаса, несие берушілер оны талап ете алмайды.
Қалған өтелмеген сома борышкердің жосықсыз белгілері болмаған жағдайда есептен шығаруға жатады (мүлікті немесе ол туралы ақпаратты жасыру, жалған ақпарат беру және т.б.).
Алимент бойынша қарыздарды қоспағанда, басқа адамның өмірі мен денсаулығына келтірілген зиянды өтеу, сондай-ақ қылмыстық құқық бұзушылықтар бойынша залалды өтеу есептен шығаруға жатпайды.
Жалпы, Заңды іске асыру: - азаматтардың борыштық жүктемесін төмендетуге, өнімді экономикалық қызметке оралуға әкеледі;
- әлеуметтік шиеленісті жеңілдету;
қарыздар бойынша төлемдерді ынталандыру (банкроттықтан кейінгі бірқатар шектеулер).
Сот банкроттығы рәсімін құрамына кіруге құқылы қаржы басқарушылары жүзеге асырады:
- заңды тұлғалар мен ЖК банкроттық рәсімін жүзеге асыратын әкімшілер;
- кәсіби бухгалтерлер;
- заң кеңесшілері;
- аудиторлар.
Барлық борышкерлер қаржы басқарушыларының қызметтерін төлей алмайтынын назарға ала отырып, заң жобасында мүлкі жоқ халықтың әлеуметтік осал топтарына жататын адамдарға мемлекет есебінен ақы төлеу көзделген.
Үшінші рәсім – төлем қабілеттілігін қалпына келтіру, сотта қарыздарды төлеуге бөліп-бөліп төлеу мүмкіндігін (5 жылға дейін), тұрақты табыс болған жағдайда көздейді.
Қалпына келтіру жоспары қаржы басқарушысымен бірлесіп әзірленеді және сотта бекітіледі.
Бұл процедураның артықшылығы-одан кейін адам "банкрот" мәртебесін алмайды, сондықтан оған банкрот үшін көзделген салдарлар қолданылмайды.