2025–2030 жылдарға арналған қоғамда «Заң және тәртіп» идеологиясын ілгерілету жөніндегі тұжырымдаманы іске асыру шеңберінде 25 қыркүйекте Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Астана қаласы бойынша департаменті бөлімінің прокуроры Б.Б. Беремқұловтың және Астана қаласы Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы қызметкерлерінің қатысуымен Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің нормаларын түсіндіру бойынша семинар-диалог өткізілді.
Семинар барысында өтініштерді қарау мерзімдерін заңнамада белгіленген талаптарға сәйкес сақтау, сондай-ақ ӘРПК-де көзделген тәртіптер мен рәсімдер мәселелері қаралды.
Семинар қорытындысы бойынша Басқарма қызметкерлеріне қызығушылық танытқан барлық мәселелер бойынша толық түсіндірмелер беріліп, сұрақтарына жауаптар ұсынылды.
Құқықтық сауаттылықты одан әрі арттыру және заңнама талаптарының тиісінше сақталуын қамтамасыз ету мақсатында мұндай семинарды квазимемлекеттік сектор ұйымдарының қызметкерлері үшін де өткізу жоспарлануда.
Астанада балалар мен жасөспірімдер арасында суицидтік мінез-құлықтың алдын алу бойынша жұмыстар жалғасуда. Бұл бағытта медициналық ұйымдар, мектептер, Қалалық психикалық денсаулық орталығы және полиция бірлесіп жұмыс жүргізеді.
2026 жылдың 8 айында қалада кәмелетке толмағандар арасында суицидтік белсенділіктің 60 жағдайы тіркелді. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 44 жағдайға аз. Оның ішінде 47-сі — аяқталмаған әрекеттер, 13-і — өліммен аяқталған жағдайлар.
Көмек көрсетудің маңызды тетіктерінің бірі — «жасыл дәліз». Егер мектеп психологы жасөспірімнің эмоционалдық жағдайында күрделі өзгерістерді немесе суицидтік мінез-құлық қаупін байқаса, бала медициналық ұйымға жіберіледі. Қажет болған жағдайда оны балалар психиатры консультациядан өткізеді.
Биыл 8 айда «жасыл дәліз» арқылы 65 кәмелетке толмаған балаға көмек көрсетілді.
Көмекке дағдарыстық жағдай туындамай тұрып-ақ жүгінуге болады. Емханаларда психологтар және шұғыл психологиялық көмек көрсету кабинеттері жұмыс істейді. Мұнда жасөспірімдер мамандардан қажетті қолдау ала алады. Сондай-ақ 547603 сенім телефоны тәулік бойы жұмыс істейді.
Егер мамандандырылған көмек қажет болса, жасөспірім Қалалық психикалық денсаулық орталығының балалар психиатрларына жіберіледі. Суицидтік әрекеттен кейін мамандар баланы бақылауды және одан әрі сүйемелдеуді жалғастырады.
Алдын алу жұмыстары жастар денсаулық орталықтарында да жүргізіледі. Астанада 10 жастар денсаулық орталығы жұмыс істейді. Онда жасөспірімдерге тұрақты түрде әңгімелер мен тренингтер өткізіледі.
Негізгі міндет — жасөспірімге көмек қажет екенін дер кезінде байқап, оны қажетті мамандардың қолдауымен қамтамасыз ету.
Кездесу барысында қайтыс болғаннан кейінгі донорлықты дамыту, донорлық үйлестіру жұмысы, сондай-ақ халықты ақпараттандыру және донорлыққа деген сенімді арттыру мәселелері талқыланды.
Медицина қызметкерлері мен елорда тұрғындары арасында түсіндіру жұмыстарына ерекше көңіл бөлінуде. Бұл бағытта Ұлттық трансплантация орталығымен, қоғамдық ұйымдармен және діни бірлестіктермен өзара іс-қимыл жүргізілуде.
Әрбір азаматтың қайтыс болғаннан кейін ағза доноры болуға қатысты өз шешімін білдіру мүмкіндігі – саналы таңдау жасаудың маңызды тетігі. Азаматтар eGov порталы арқылы донорлыққа келісімін немесе одан бас тартуын рәсімдей алады.
Ұзақ уақыт бойы трансплантацияны күтіп жүрген көптеген пациенттер үшін донорлықты дамыту ерекше маңызға ие. Әрбір күтілген үміттің артында адам өмірі, отбасы және қажетті медициналық көмекке қол жеткізуге деген үміт тұр.
Трансплантацияны және донорлық мәдениетті дамыту – медицина қауымдастығының, мемлекеттің және қоғамның ортақ жауапкершілігі. Қайтыс болғаннан кейінгі донорлық басқа адамның өмірін сақтап қалуға және оған өмірін жалғастыруға мүмкіндік береді.
11 қыркүйек күні Астанада тұрғындардың құқықтық сауаттылығын арттыруға бағытталған «Халық заңгері» акциясы өтеді.
Іс-шара сағат 16:00-де «Хан Шатыр» сауда ойын-сауық орталығында (Тұран даңғылы, 37) ұйымдастырылады.
Акция барысында қала тұрғындары өздерін толғандырған құқықтық мәселелер бойынша мамандарға жүгініп, тегін кеңес ала алады. Қатысушылар өз құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға қатысты сұрақтарына жауап алып, қажетті түсіндірмелермен таныса алады.
Аталған акцияға құқықтық мәселелер бойынша кеңес алғысы келетін барлық тұрғындар қатыса алады.
Өтетін орны: «Хан Шатыр» СОСО, Тұран даңғылы, 37
Күні: 11 қыркүйек 2026 жыл
Уақыты: 16:00
Астанада ЖРВИ мен тұмаудың эпидемиялық маусымына дайындық күшейтілуде
Астанада 2026–2027 жылдардағы күзгі-қысқы эпидемиялық маусымға медициналық ұйымдарды дайындау жұмыстары жүргізілуде. Негізгі назар тұмау мен жедел респираторлық вирустық инфекциялардың (ЖРВИ) алдын алуға, халық арасында аурушаңдықтың өсуіне байланысты емханалар мен стационарлардың дайындығын қамтамасыз етуге, сондай-ақ тұрғындарға медициналық көмекті уақтылы көрсетуге бағытталған.
Қазақстан Республикасының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігері бекіткен санитариялық-эпидемияға қарсы және санитариялық-профилактикалық іс-шаралар кешеніне сәйкес, 15 қыркүйектен бастап елімізде тұмауға қарсы вакцинация басталады. Ең алдымен вакцинация тәуекел топтарына жататын азаматтарды қамтиды. Олардың қатарында:
Елордадағы медициналық ұйымдар аурушаңдықтың маусымдық өсуіне дайындалуда. Емханаларда ЖРВИ белгілері бар пациенттерді қабылдайтын сүзгі кабинеттері және шұғыл көмек кабинеттері жұмыс істейді. Мұнда пациенттер медициналық тексеруден өтіп, қажетті медициналық көмек ала алады.
Сүзгі кабинеттері мен шұғыл көмек кабинеттерінің жұмыс тәртібі:
Сонымен қатар, алғашқы медициналық-санитариялық көмек ұйымдарында пациенттерге үй жағдайында медициналық көмек көрсететін мобильді бригадалар жұмыс істейді. ЖРВИ, тұмау белгілері және ықтимал асқынулары бар жүкті әйелдер мен бір жасқа дейінгі балаларға ерекше назар аударылады.
Стационарлар да госпитализацияланатын пациенттер санының ықтимал өсуіне дайындалуда. Қосымша инфекциялық төсек-орындарды орналастыру жоспарлары, дәрілік заттардың қажетті қоры қарастырылған, сондай-ақ төсек-орын қорының толымдылығына тұрақты мониторинг жүргізіледі. Инфекциялық және реанимациялық төсек-орындардың жүктемесі белгіленген деңгейге жеткен жағдайда қосымша төсек-орындарды орналастыру көзделген.
Білім беру ұйымдары үшін де жеке шаралар қарастырылған. Мектептер мен балабақшаларда күнделікті сабаққа қатысу мониторингі және таңертеңгі сүзгі жүргізіледі. Ауырған балалар анықталған жағдайда олармен байланыста болған балаларға медициналық бақылау ұйымдастырылады. Бір сынып оқушыларының 30%-ы және одан да көп бөлігі ауырған жағдайда сыныпты қашықтықтан оқыту форматына ауыстыру қарастырылады.
Медициналық ұйымдардың эпидемиялық маусымға дайындығы санитариялық-эпидемиологиялық қызмет тарапынан 10 қыркүйекке дейін бағаланады. ЖРВИ, тұмау және COVID-19 бойынша аурушаңдыққа мониторинг жүргізіліп, маусымдық өсу кезеңінде бақылау күшейтіледі.
Дәрігерлер елорда тұрғындарын негізгі профилактикалық шараларды сақтауға шақырады: адамдар көп жиналатын орындарда бетперде тағу, қолды үнемі жуу, бөлмелерді желдету және аурушаңдықтың өсу кезеңінде адам көп шоғырланатын орындарға баруды мүмкіндігінше шектеу.
Аурудың алғашқы белгілері — дене қызуының көтерілуі, жөтел, тамақтың ауыруы, мұрыннан су ағу, жалпы әлсіздік байқалған жағдайда, өздігінен ем қабылдауға болмайды. Тұрғылықты жері бойынша емханаға немесе сүзгі кабинетіне уақтылы жүгіну ұсынылады.
Жиналысқа ведомстволық бағынысты денсаулық сақтау ұйымдарының бірінші басшылары, сондай-ақ медициналық қызметтер көрсету бойынша шарттық қатынастары бар жекеменшік ұйымдардың басшылары қатысты.
Жиын барысында денсаулық сақтау субъектілеріне қатысты келіп түскен өтініштер мен шағымдардың саны, сондай-ақ олардың сипаттамалары қаралды. Атап айтқанда, «e-Otinish», Ikomek, Documentolog сияқты түрлі ақпараттық жүйелер арқылы келіп түскен өтініштер бойынша ақпарат ұсынылды.
Диалог барысында кеңеске қатысушыларға әкімшілік актілердің жобаларын қалыптастыру тәртібі бойынша нақты түсіндірмелер беріліп, оларды әзірлеу кезінде орын алған бұзушылықтар, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі шеңберінде әкімшілік рәсімдерді сақтау мәселелері түсіндірілді.
Кеңеске қатысушыларға ұсынылған материалдарды зерделеу, ұжымдарда түсіндіру жұмыстарын жүргізу және анықталған мәселелер бойынша қажетті шаралар қабылдау жөнінде ұсынымдар берілді.
Аталған іс-шара 2025–2030 жылдарға арналған қоғамда заң мен тәртіп идеологиясын ілгерілету тұжырымдамасын іске асыру шеңберінде ұйымдастырылып, өткізілді.
Мұндай іс-шаралар алдын ала берілген ұсынымдарды ескере отырып, тоқсан сайын өткізу жоспарлануда.
Астана қаласының Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Астана қаласы бойынша департаменті өкілдері – департамент басшысының орынбасары Б.Н. Балғабековтың, бас маман А.К. Айтуеваның және Астана қаласы әкімдігінің Әдеп жөніндегі уәкілі Г. Амантайдың қатысуымен Астана қаласының Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының қызметкерлері мен медициналық ұйымдар басшылары арасында денсаулық сақтау саласындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша ашық диалог өткізді.
Диалог барысында қатысушыларға медицина саласындағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдері жөнінде жан-жақты түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Аталған кездесудің негізгі мақсаты – азаматтық қоғамды белсенді тарту, есептілік тетіктерін енгізу, ақпаратқа қолжетімділікті қамтамасыз ету және мемлекет пен қоғам арасындағы ашық өзара іс-қимыл үшін қолайлы жағдай жасау арқылы қоғамдық бақылау жүйесін нығайту мен мемлекеттік органдар қызметінің ашықтығын арттыру. Бұл өз кезегінде халықтың мемлекеттік институттарға деген сенімін күшейтіп, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендетуге бағытталған.
Медицина қызметкері күніне арналған салтанатты іс-шарада арнайы номинациялар бойынша үздік деп танылған жеңімпаздардың есімдері белгілі болды.
«Жаңа дәуір серпіні» номинациясының жеңімпазы болып №2 Көпбейінді қалалық ауруханасының қалалық эндоскопия сараптамалық орталығының жетекшісі Алмас Жантасұлы Исмайлов танылды. Ол енгізіп жатқан заманауи емдеу әдістерінің арқасында әртүрлі асқынулары бар пациенттердің 30-ға жуығына күрделі ота жасаған. Сонымен қатар, оның жетекшілігімен жоғары технологиялық емдік эндоскопия бағыты қарқынды дамып келеді. Бұрын мұндай араласулар көбіне хирургиялық немесе жарақаттау тәуелділігі бар әдістермен жасалатын.
Ал «Жыл тәлімгері» номинациясы бірден екі дәрігерге берілді. Олар – №2 Көпбейінді қалалық ауруханасының 40 жылдан астам еңбек өтілі бар хирургиялық мәселелер жөніндегі директор кеңесшісі, Жақсылық Ақмырзаұлы Досқалиев және №2 Көпбейінді қалалық балалар ауруханасының травматологиялық пунктінің меңгерушісі Баймаханбет Қалдыбайұлы Сәдуов.
Жақсылық Досқалиевтің жетекшілігімен 250-ден астам тәжірибелік сабақ өткізіліп, оған мыңнан астам жас маман қатысты. Ал Баймаханбет Сәдуов бүгінгі күнге дейін студенттер мен жас мамандарды балалар хирургиясы және травматологиясы бағытында оқытып келеді. Тек 2025 жылдың өзінде ол 207 ота жасаған.
«Жаңа күннің дәрігері» номинациясының жеңімпазы болып №8 Қалалық емхананың жалпы тәжірибелік дәрігері Ләззат Қанибекқызы Тоқтыбаева анықталды. Оның жоғары кәсіби біліктілігі мен профилактикалық жұмысты тиімді ұйымдастыруының нәтижесінде бекітілген учаскеде ана мен сәби өлімі, сондай-ақ онкологиялық аурулар мен туберкулездің асқынған жағдайлары тіркелмеген.
«103: өмір серпіні» номинациясы Қалалық жедел медициналық жәрдем станциясының көшпелі бригада дәрігері Жалғас Рамазанұлы Насымбаевқа бұйырды. Ол кеңірдек интубациясы (10 секундтан аз уақытта орындау), ашық бас-ми жарақаттары кезінде кеңірдекке тілік жасау және басқа да күрделі медициналық манипуляцияларды жоғары деңгейде меңгерген.
Биыл алғаш рет тағайындалған «Фарма-код» номинациясының жеңімпазы әрі үздік фармацевт атанған №5 Қалалық емхананың дәріхана меңгерушісі Айгүл Жеңісқызы Рахимова болды. Ол дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету саласында 38 жылдан астам еңбек етіп келеді, оның 16 жылы №5 Қалалық емханада өткен.
«Жаңа ұрпақ дәрігері» номинациясында №12 Қалалық емхананың педиатр дәрігері Гүлмира Махмуддинқызы Пирманова үздік деп танылды. Ол өзінің 30 жылдан астам еңбек жолын педиатрия саласына арнаған.
«Сәби сәулетшісі» номинациясының иегері – Қалалық перинаталдық орталықтың диагностика, бақылау және оңалту бөлімшесінің меңгерушісі, акушер-гинеколог дәрігер Мадина Жұмабайқызы Өтелбаева. Көп жылғы еңбек тәжірибесінде мол кәсіби шеберлік қалыптастырған маман 2025 жылдың қорытындысы бойынша 850 босануды қабылдаған.
Ал «Алғашқы тыныс сақшысы» номинациясының жеңімпазы болып №1 Көпбейінді қалалық балалар ауруханасының «Педиатрия №1» бөлімшесінің меңгерушісі Айнұр Абсұлтанқызы Әбдікәрімова танылды. Оның білімі мен қажырлы еңбегінің арқасында шала туған, салмағы небәрі 500 грамнан басталатын жүздеген сәби өмірге бейімделіп, толыққанды өмір сүруге мүмкіндік алды.
Әрбір жеңімпазға демеушілердің қолдауымен 1 миллион теңге көлеміндегі ақшалай сертификат табысталды.
Мерекелік салтанатты іс-шара Медицина қызметкері күніне орай Е. Рахмадиев атындағы Мемлекеттік академиялық филармонияда өтті.
Астанада Медицина қызметкері күніне орай салтанатты мерекелік концерт өтті.
Биыл ақ халатты абзал жандарды ұлықтау рәсімі «Жаңа дәуірге келесі қадам» ұранымен ұйымдастырылды. Бұл денсаулық сақтау жүйесінің сапалы жаңа даму кезеңіне өткенін білдіреді. Бүгінде медицина – заманауи технологиялар, цифрлық шешімдер мен инновациялық емдеу әдістері ғана емес, ең алдымен күн сайын білімін жетілдіріп, озық тәжірибелерді енгізіп, саланың болашағын қалыптастырып жүрген жандардың қажырлы еңбегі.
Іс-шараға елорда медицина қызметкерлері, Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау вице-министрі Тимур Мұратов, Астана қаласы әкімінің орынбасары Евгений Глотов, Парламент пен қалалық мәслихат депутаттары, сондай-ақ салалық ұйымдардың өкілдері қатысты.
«Осы ерекше күні сіздерге жанқиярлық еңбектеріңіз, жоғары кәсібиліктеріңіз және таңдаған мамандықтарыңызға деген адалдықтарыңыз үшін шынайы ризашылығымды білдіремін. Сіздер – адам өмірі мен денсаулығын сақтауды өмірлік миссиясы етіп таңдаған, жүрек қалауымен еңбек етіп жүрген бүгінгі заманның нағыз қаһармандарысыздар.
Қазіргі таңда елорданың денсаулық сақтау жүйесінде шамамен 14 мың медицина қызметкері еңбек етеді. Олардың қатарында дәрігерлер, мейіргерлер және кіші медициналық қызметкерлер бар. Сіздердің еселі еңбектеріңіздің арқасында елорда тұрғындарына көрсетілетін медициналық көмектің қолжетімділігі мен сапасы артып келеді», – деді Астана қаласы әкімінің орынбасары Евгений Глотов құттықтау сөзінде.
Салтанатты шара барысында отандық денсаулық сақтау саласының дамуына елеулі үлес қосқан медицина қызметкерлері мен қоғам өкілдері жоғары мемлекеттік және ведомстволық наградалармен марапатталды. Оларға «Еңбек ардагері», «Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау ісін дамытуға қосқан үлесі үшін» медальдары және «Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау ісінің үздігі» төсбелгісі табысталды.
Сонымен қатар, адал еңбегі, жоғары кәсібилігі және өз ісіне деген шынайы берілгендігі үшін бірқатар медицина қызметкерлеріне алғыс хаттар мен Құрмет грамоталары тапсырылды.
Кештің тұжырымдамасы аясында сегіз аталым бойынша үздіктер анықталды. Атап айтқанда, «Жаңа дәуір серпіні», «Жаңа ұрпақ дәрігері», «Жыл тәлімгері», «Сәби сәулетшісі», «Жаңа күннің дәрігері», «103: өмір серпіні», «Алғашқы тыныс сақшысы» және «Фарма-код» номинацияларының жеңімпаздары марапатталды. Барлық жеңімпаздарға демеушілердің қолдауымен 1 000 000 теңге көлемінде сертификаттар табысталды.
Салтанатты іс-шараның демеушілері қатарында «Alem qurylys» АҚ, «Hyundai Auto Kazakhstan», «AlmaEco» ЖШС және «NAK» холдингі болды. Кешті танымал тележүргізуші, журналист, блогер Динара Жанықұл мен көптеген телебағдарламалардың жүргізушісі Ғалым Кеншілік жүргізді.
Мерекелік кештің сәнін белгілі қазақстандық өнерпаздар – Маржан Арапбаева, Қайрат Байекенов, сондай-ақ филармония әртістері мен би ұжымдарының концерттік бағдарламасы келтірді.
Астана қаласының Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы Астана қаласының прокуратурасымен және Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитетінің Астана қаласы бойынша департаментімен бірлесіп денсаулық сақтау ұйымдарының қызметкерлері үшін кеңес өткізді.
Іс-шараға медициналық ұйымдардың бірінші басшылары, сондай-ақ кадр және заң қызметтерінің қызметкерлері қатысты.
Кеңес барысында еңбек қатынастарын реттеу, өндірістік жарақаттанудың алдын алу және қызметкерлерді сақтандыру мәселелері қаралды. Талқылау барысында өндірістік жарақаттану жағдайларын рәсімдеу және сипаттау тәртібіне, кәмелетке толмағандар арасындағы жүктілік фактілері туралы хабарлау және уәкілетті мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл мәселелеріне ерекше назар аударылды.
Сонымен қатар, қатысушыларға Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына енгізілген соңғы өзгерістерді ескере отырып, азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттарды (АҚС) жасасу мәселелері бойынша түсіндірмелер берілді.
Бұдан бөлек, жиналыс қатысушыларына 2026 жылғы 15 наурыздағы республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасы Конституциясының нормалары, сондай-ақ оларды түсіндіру жөніндегі әдістемелік ұсынымдарды қолдану тәртібі түсіндірілді.
Сондай-ақ, қызметтік ақпаратты, оның ішінде «Қызмет бабында пайдалану үшін» (ҚБПҮ) белгісі бар ақпаратты, медициналық құпияны және пациенттердің дербес деректерін таратқаны үшін жауапкершілік мәселелері қаралды.