Демалыс және туризм индустриясы экономиканың басым салаларының бiрi болып табылады. Өңiрдiң туристiк кластерiне туризм саласындағы 700-ге жуық кәсiпорын (370 орналастыру объектiсi, 45 санаториялық-курорттық мекеме, 179 жол бойындағы сервис субъектiсi, туристiк қызметтi жүзеге асыру құқығына лицензиясы бар 68 турфирм, "Көкшетау", "Бурабай", "Бұйратау" мемлекеттiк ұлттық табиғи паркi, Қорғалжын мемлекеттiк табиғи қорығы, "Бурабай даму"ЖШС) кiредi.
Кластердiң мәдени-тарихи сегментi 900 ескерткiштен тұрады, олардың көпшiлiгi мемлекеттiң қорғауында болады және экскурсиялық бағдарламаларды қамтамасыз ету кезiнде пайдаланылады.
Облыста туроператорлар табысты iске асыратын және туристiк маршруттардың мемлекеттiк тiзiлiмiне енгiзiлген 80-ге жуық туристiк бағыт жұмыс iстейдi. Оның iшiнде туроператорлар Көкшетау, Бурабай, Зерендi, Қорғалжын және Ерейментау аудандарының және Ақмола облысы Бiржан Сал ауданының тарихи және киелi жерлерi бойынша туристiк маршруттарды әзiрледi. Оның iшiнде 5 бекiтiлген бағыт қасиеттi орындар бойынша.
Статистикалық мәлiметтерге сәйкес 2019 жылы орналастыру орындарының саны 370 бiрлiктi құрады, Қордың жалпы сыйымдылығы — 5333 нөмiр, бiр жолғы сыйымдылығы 13976 төсек-орын. Орналастыру орындары 7527,6 млн.теңгеге қызмет көрсеттi, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңiнен 19% артық. Орналастыру орындарында қызмет көрсетiлген келушiлер саны 395 мың адамды құрады (өсiм 16,6%).
2019 жылғы 31 мамырда Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң Қаулысымен Қазақстан Республикасының туристiк саласын дамытудың 2019-2025 жылдарға арналған мемлекеттiк бағдарламасы (бұдан әрi — бағдарлама) бекiтiлдi.
Жергiлiктi деңгейдегi бағдарлама 3 нысаналы индикаторды, республикалық деңгейдегi ТОП-10 аумақты (ЩБКА) дамыту және туристiк дестинациялар мен объектiлердiң көлiктiк қолжетiмдiлiгiн қамтамасыз ету жөнiндегi 30 iс-шараны орындауды қамтиды.
Бағдарлама аясында Ақмола облысының әкiмдiгi жалпы сомасы 8 077,0 млн. теңгеге 30 iс-шараны iске асыруда:
Республикалық деңгейдегi ТОП-10 аумақ: ЩБКА
I. "тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық инфрақұрылымы" — 5 iс-шара (құны 4133,0 млн.теңге).
II. "Курорттық аймақты абаттандыру" — 2 iс-шара (құны 20,0 млн. теңге);
III. "Экология" — 1 iс-шара (құны 20,0 млн. теңге);
IV. "Азық — түлiк ұсынысын кеңейту және жақсарту" — 4 iс-шара (құны 275,0 млн. теңге);
V. "Инвесторларды тарту — 2 iс-шара (қаржыландыруды талап етпейдi);
VI. "Коммерциялық инфрақұрылымды дамыту" — 1 iс-шара (құны 2000,0 млн. теңге);
VII. "Маркетинг және жылжыту" — 7 iс-шара (құны 352,0 млн. теңге);
VIII. "Оқиғалар күнтiзбесi" — 1 iс-шара (құны 679,0 млн. теңге);
IХ. "Кадрлық стратегия" — 4 iс-шара (құны 18,0 млн.теңге).
Туристiк дестинациялар мен объектiлердiң көлiктiк қолжетiмдiлiгiн қамтамасыз ету.
I. "Республикалық және жергiлiктi жолдарды салу және қайта жаңарту, оның iшiнде ТОП-10 — ға "соңғы миля" — 1 iс-шара (құны 150,0 млн. теңге);
II. Автомобиль көлiгi және тасымалдау инфрақұрылымын дамыту-2 iс-шара (құны 430,0 млн. теңге).
2019 жылы Бағдарламаны iске асыруға қаржыландыру көзделмеген.
Сондай-ақ, Щучье-Бурабай курорттық аймағын дамыту үшiн 2017-2020 жылдарға арналған жоспардың III кезеңi бекiтiлдi. Жалпы сомасы 46,7 млрд. теңгеге 27 iс-шараны iске асыруға облыс әкiмдiгi жауапты болып табылады.
Қазiргi уақытта 6 iс-шара аяқталды 6,3 млрд. теңгеге (Бурабай кентiнiң нөсерлiк кәрiзiнiң құрылысы (386 млн. теңге), Щучинск қаласының кварталiшiлiк су құбыры желiлерi (1 млрд. теңге), Қатаркөл канализациялық коллекторы (2,6 млрд. теңге), Бурабай ауданының УП ғимараты (1,4 млрд.теңге), Бурабай ауданының полиция жеке құрамына арналған тұрғын үй (681 млн. теңге), Бурабай ауданының УП кавалериялық взводына арналған ғимарат (252 млн. теңге)).
21 iс — шара орындалуда (инженерлiк инфрақұрылымды дамыту бойынша — 9 iс — шара, көлiк инфрақұрылымын дамыту бойынша-5, қауiпсiздiктi қамтамасыз ету бойынша-3, туристiк әлеуеттi iлгерiлету бойынша-4):
1. ЩБКА инфрақұрылымдық және экологиялық проблемаларды шешу жөнiндегi шаралар — 30,8 млрд. теңгеге 9 iс-шара:
- Қаржыландыру жоспарына сәйкес 15,1 млрд. теңге сомасына 8 жоба iске асырылуда;
-Щучье — Бурабай курорттық аймағының су айдындарын (Щучье, Бурабай, Қарасу көлдерi) тазарту және санациялау бойынша, жобаның құны-15,7 млрд. теңге. Жобаны iске асыруды бастау үшiн Ақмола облысының Табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы республикалық бюджеттен жалпы сомасы 15,2 млрд.теңге, оның iшiнде 2020 жылға 4,36 млрд. теңге, 2021 жылға 6,1 млрд. теңге, 2022 жылға 4,73 млрд. теңге қаржыландыру үшiн үш рет бюджеттiк өтiнiмдер бердi.
Салалық министрлiк алғашқы екi Бюджеттiк өтiнiмдi елемедi, тек соңғы өтiнiмге ресми жауап алды, деген желеумен ұсынбаған толық тiзбесiн растайтын құжаттар.
Қазақстан Республикасының экология, геология және табиғи ресурстар министрлiгi жергiлiктi бюджеттен қоса қаржыландырудың 10% — ын (1,5 млрд.теңге) растауды талап етедi.
Осы жобаны одан әрi iске асыру және оны толық қаржыландыру мәселелерiн шешу үшiн Қазақстан Республикасының экология, геология және табиғи ресурстар Министрлiгi Ақмола облысы әкiмдiгiнiң, сондай-ақ мүдделi мемлекеттiк органдардың қатысуымен Министрлiкте кеңес өткiзудi ұсынды (10.04.2020ж. № 1641,4//11-3/07-836/1.1-/6700)
2. ЩБКА көлiк-логистикалық және телекоммуникациялық инфрақұрылымды дамыту бойынша шаралар — жалпы құны 8,6 млрд. теңге болатын 5 iс-шара:
- 6,5 млрд. теңгеге 3 жоба қаржыландыру жоспарына сәйкес iске асырылуда;
- Бурабай к. жол желiсiн қайта жаңарту және салу бойынша, 3 кезек (құны 2,0 млрд. теңге)
1) 1-линия көшесi бойынша (ұзындығы 1,1 км) жоба әзiрлендi, ДБ 781,7 млн.теңге сомасына ҚР МИИР автомобиль жолдары комитетiне жiберiлдi (14.02.2020 ж. 1.1-18/2761). Қарауда тұр. "KazTelematica"ЖШС байқауының жеңiмпазы. Шартқа қол қойылды. 516,6 млн.теңге сомасына жұмыспен қамту Жол картасына енгiзiлдi, ҚР ИИДМ келiсiлдi.
2) Жамбыл-Қазақстан-Интернациональная көшесi бойынша жоба әзiрлендi, МС қорытындысы алынды, жобаның құны — 1 255,0 млн.теңге. 1,2 млрд. теңге сомасына ББ ҚР ИДМ (09.04.2020№1.3-18/6612) және ҚР ҰЭМ (09.04.2020 № 1.3-18/6611) жолданды. Қарауда тұр.
– "ЖҚЗ автожол құрылысы. Текеколь көлiнiң солтүстiк айналма жолына дейiн. (2018-2020 жж., 0,9 млрд. теңге, Ұзындығы 18 км.) ГЭ қорытындысы алынды (12.03.2020№01-0135/20). Жобаның болжамды құны — 1,6 млрд.теңге, ұзындығы 13,5 км. 2,1 млрд. теңге сомасына БЗ ҚР ИДМ (09.04.2020№1.3-18/6612) және ҚР ҰЭМ (09.04.2020 № 1.3-18/6611) жiберiлдi. Қарауда тұр.
3. ЩБКА қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету жөнiндегi шаралар 0,9 млрд. теңгеге арналған 3 iс-шаралар:
Мемлекет басшысының ауызша тапсырмасы бойынша 0,2 млрд. теңгеге 2 жоба бойынша қаржы министрлiгi қаражатты алып тастады;
– "Бурабай ауданының IIБ Бурабай кенттiк полиция бөлiмiнiң құрылысы" жобасы бойынша мердiгер "УКСтрой" ЖШС анықталды. Шарт 19.12.2019 ж. № 1-19 693,8 млн. теңге сомасына жасалды. 637,3 млн. теңге сомасына ЖЖК енгiзiлдi.
4. Щучье-Бурабай курорттық аймағының туристiк әлеуетiн дамыту бойынша шаралар — 19,9 млн.теңге сомасына 4 iс-шара қаржыландыру жоспарына сәйкес жүргiзiлуде.
Жұмыспен қамтудың жол картасы шеңберiнде 4,6 млрд.теңге сомасына (жалпы соманың 11%) 13 инфрақұрылымдық жоба (инженерлiк-көлiктiк инфрақұрылым — 7 жоба, "Променад Бурабай" инфрақұрылымы — 2 жоба, Бурабай кентiн абаттандыру — 3 жоба, ЩБКА қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету — 1 жоба) iске асырылуда.
Бурабай кентiн абаттандыру аясында жалпы сомасы 1 825,8 млн. теңге болатын 11 iс-шара iске асырылуда:
- Бурабай кентiндегi кентiшiлiк жолдарды ағымдағы жөндеу (құны 71,9 млн. теңге));
- Әлiмусиндер көшесiн қайта құру және салу (құны 515,0 млн. теңге));
- 5 желi көшесiнiң құрылысы және рконструкциясы (құны 138,8 млн. теңге));
- Бурабай кентiнiң жол желiсiн дамыту құрылысы және қайта құру (3 кезек) автомобиль жолының (құны 516,6 млн. теңге));
- Көкмайс көшесi бойындағы жаяу жүргiншiлер тратуарын жайластыру (құны 11,7 млн. теңге));
- ЩБКА аумағында 16 бiрлiк санитарлық-гигиеналық тораптарды орнату (құны 128,0 млн. теңге);
- Бурабай кентiнiң курорттық аймағын безендiру (айналма жол, Орталық алаң, алея көлге, көшелердi жарықтандыру, көрсеткiштер және т.б.) (құны 100,0 млн. теңге);
- Бурабай кентiнiң Советская 20 және Жұмабаев 10 көшелерi бойынша 2 аула аумағын абаттандыру (құны 30,7 млн. теңге) теңге);
- Бурабай кентiнде қоқыс алаңдарын орнату (құны 6,1 млн.);
- Қаржаубайұлы көшесi 1 желi бойынша тұрақ орындарын орнату жоспарлануда. (500 орын) (құны 270,0 млн.теңге).
2019 жылы жалпы инвестиция сомасы 28 760,1 млн.теңгеге 11 iрi инвестициялық жоба iске асырылды, 376 жұмыс орны ашылды.
Анықтамалық:
1) "Баранкулова" ЖК мейрамхана-қонақ үй кешенi пайдалануға берiлдi (Ақкөл қаласы, Ақкөл ауданы). Жобаның құны-40,0 млн. теңге, 4 жұмыс орны ашылды;
2) "Бейбарыс" демалыс аймағының аумағында мейрамхана кешенi пайдалануға берiлдi (Аршалы ауданы). Салынған инвестициялардың жалпы көлемi 700 млн. теңгенi құрайды. 10 жұмыс орны ашылды;
3) 2019 жылы шiлдеде "Байтас" қонақ үй кешенi пайдалануға берiлдi (Тапсырыс берушi "Демеу қоры", Бурабай ауданы). Жобаның құны-4816,1 млн. теңге, 50 жұмыс орны ашылды;
4) Щучье оз. қонақ үйлерiнiң құрылысы аяқталды. ("East West company Ltd" ЖШС, Бурабай ауданы). Жобаның құны-16 720,0 млн. теңге, 160 жұмыс орны ашылды;
5) "Променад" көпфункционалды кешенiнiң 1-шi кезегiнiң құрылысы аяқталды (BI-Group, Бурабай ауданы). Жобаның құны-6000,0 млн. теңге, 60 жұмыс орны ашылды;
6) "Алтын шаңырақ" мейрамханасы (Көкшетау қ.) пайдалануға берiлдi. Жобаның құны-57 млн. теңге, 15 жұмыс орны ашылды;
7) "Нұрсұлтан" мейрамханасы (Көкшетау қ.) пайдалануға берiлдi. Жобаның құны-100 млн. теңге, 22 жұмыс орны ашылды;
8) "Костер" кафесi пайдалануға берiлдi (Көкшетау қ.). Жоба құны-70 млн. теңге, 20 жұмыс орны ашылды;
9) "Ақмол" кафесi (Көкшетау қаласы) пайдалануға берiлдi. Жобаның құны-150 млн. теңге, 10 жұмыс орны ашылды;
10) "Үркер Палас" кафесi (Көкшетау қ.) пайдалануға берiлдi. Жобаның құны-50 млн. теңге, 10 жұмыс орны ашылды;
11) "LOFT" кафесi (Көкшетау қ.) пайдалануға берiлдi. Жобаның құны-57 млн. теңге, 15 жұмыс орны ашылды;
2020 жылы якорлi инвестициялық жобаларды iске асыру жоспарланған:
1. Қуаты 65 төсек-орын Қонақ үй кешенiнiң құрылысы (18,4 га), (1 кезек) инвестиция көлемi 8,0 млрд. теңге болатын ("East West company Ltd" ЖШС, Бурабай ауданы, ЩБКЗ);
2. Инвестиция көлемi 0,6 млрд. теңге болатын қуаты 172 төсек-орындық "Променад" көпфункционалды кешенiн (2-кезек) салу (BI-Group, Бурабай ауданы, ЩБКЗ);
3. Инвестиция көлемi 2,0 млрд. теңге болатын қуаты 204 төсек-орындық "Wyndham Garden" қонақ үйiнiң құрылысы ("Зерновая индустрия — Астана" ЖШС, Бурабай ауданы, ЩБКЗ);
Анықтамалық:
Аталған жоба ЭПВ тетiгi арқылы субсидияланады( ҚР ПП № 820), "Forte Bank"АҚ 1,9 млрд.теңгеге қаржыландырылды (субсидиялау шартына қол қойылды).
4. Инвестиция көлемi 0,8 млрд. теңге болатын қуаты 333 төсек-орын "Щучье" санаторийiн қайта жаңарту ("Щучье шипажайы" АҚ, Бурабай ауданы, ЩБКЗ);
5. Инвестициялар көлемi 1,5 млрд. теңге болатын қуаты 220 төсек-орын "Жеке-Батыр" санаторийiнiң жаңа корпусын салу ("Кристалл-Строй KZ" ЖШС, Бурабай ауданы, ЩБКЗ);
6. Инвестиция көлемi 0,5 млрд. теңге болатын қуаты 120 төсек-орын аквапарк жапсарлас салынған спорттық-сауықтыру кешенiн қайта жаңарту ("Орленок" ЖШС, Бурабай ауданы, ЩБКЗ);
Зерендi ауданының әкiмдiгi Ақмола облысының туризм басқармасымен бiрлесiп Зерендi курорттық аймағын 2025 жылға дейiн дамыту жоспарының жобасын әзiрледi. Жоспар жобасы салалық министрлiктермен келiсу кезеңiнде тұр.
Сонымен қатар, "Ауыл — Ел бесiгi" арнайы жобасы шеңберiнде Зерендi курорттық аймағын абаттандыру және инженерлiк, көлiк инфрақұрылымын дамытуға 1,3 млрд.теңге бөлiндi.
Имантау-Шалқар курорттық аймағымен қосатын облыстық маңызы бар екi автожолды ("Еленовка-Чистополье-Есiл", 17 км, құны 618 млн.теңге және "Зерендi — Красный Кордон-облыс шекарасы", 36 км, құны 1,7 млрд. теңге) орташа жөндеу бойынша жұмыстар басталды.
Екi iрi туристiк аймақты қосатын "Щучинск-Зерендi" жаңа автожолы (ұзындығы 80 км, жобаның құны 15,4 млрд.теңге) туризмдi дамытуға жаңа серпiн бердi.
Сандықтау ауданында туризмдi дамыту шеңберiнде қонақ үйлер, жол бойындағы кафелер желiсiн кеңейту және Құмдыкөл және Якши көлдерiнiң жағажай аймақтарын абаттандыру жоспарлануда. Балкашино ауылында хоккей корты, фитнес орталығы пайдалануға берiлдi, сондай-ақ трофея-аңшылық туризм турлары әзiрлендi.
Астана маңындағы аудандарды одан әрi дамыту үшiн дүлей демалыс аймақтарында ұйымдастырылған Кәсiпкерлiк қызмет үшiн учаскелердi бөлу бойынша жұмыстар жүргiзiлуде. Сондай-ақ, Нұр-сұлтан қала тұрғындары арасында бос уақыт түрлерi (балық аулау, пикник, жағажай, атпен серуендеу, велосипедтердi жалға беру, квадроциклдер және т.б.) бойынша бар қажеттiлiктер ескерiледi.
2016-2019 жылдар iшiнде шекара маңы аудандарының аумағында 4,3 млрд.теңге сомасына 6 нысан (130-дан астам жұмыс орны) құрылды.
Туристiк әлеуеттi алға жылжыту және цифрландыру үшiн Ақмола облысының туристiк әлеуетi туралы 3 тiлдiк интернет-ресурсы жұмыс iстейдi — www.visitaqmola.kz. интернет-ресурс кең форматты бейненi, контенттi стандартты емес берудi және туристердiң ресурсты пайдаланудың барынша қолайлылығын пайдалана отырып, веб-дизайнның жаңа трендтерiн ескередi.
Сайт функционалы келушiге орынды, ойын-сауық объектiлерiн, орналастыруды таңдауға мүмкiндiк беретiн сүзгiмен қамтамасыз етiледi. Қазiргi уақытта графикалық және мәтiндiк контенттi жүктеу, сондай-ақ әлеуеттi туристке Ақмола облысы бойынша визуалды бағдарлауға көмектесетiн интерактивтi картаны енгiзу жүргiзiлуде.
"Visit Aqmola" мобильдi қосымшасы iске қосылды, оған анықтамалық-ақпараттық жол көрсеткiш, танымал орындарды сканерлеу QR-коды, бағалар мен байланыстары бар танымал бағыттар кiредi.
Ақмола облысының жалпыұлттық маңызы бар 10 қасиеттi жерге 3D турлар әзiрлендi және сайтта орналастырылған https://history-akmola.kz/3dtur (Ақмола облысы мәдениет, мұрағаттар және құжаттама басқармасының "тарихи — мәдени мұраны қорғау және пайдалану орталығы" КММ).
3 имидждiк және 10 бiр минуттық (музыкалық, тақырыптық сериялар) бейнероликтер жасалды, олар Қазақстан мен Росияның қалалары мен аймақтарының әлеуметтiк желiлерiнде және iрi панбликтерiнде жарияланды.
Сервис деңгейiн арттыру және қызмет көрсету шеңберiнде Түркияның таңдаулы қонақ үйлерiнде сервистiк мамандықтар студенттерiнiң (48 студент) тағылымдамадан өтуiн ұйымдастыру бойынша жұмыс жүргiзiлдi.
Сондай-ақ, ағымдағы жылы турбизнес өкiлдерi үшiн "орналасу орындары, гидтер, экскурсоводтар үшiн сандық Маркетинг және сату құралдары" және "гид-экскурсоводтардың бiлiктiлiгiн арттыру" тақырыптары бойынша 2 семинар-тренинг өткiзiлдi.
Оқиғалық туризмдi дамыту шеңберiнде "Four Seasons"тұжырымдамасы iске асырылуда. Тұжырымдаманың негiзгi мақсаты өңiрде туризмдi дамыту үшiн мүмкiндiктердi кеңейту және маусымаралық туристiк ағысты барынша ұлғайту болып табылады. 2019 жылы 20 iс-шара өткiзiлдi (iс-шараға қатысушылардың жалпы қамтылуы 10 000-нан астам адамды құрады). 2020 жылы 10 iс-шара жоспарланған. Facebook, instagram аккаунттары) әлеуметтiк желiлерде туристiк әлеуеттi iлгерiлету бойынша тұрақты негiзде жұмыс жүргiзiлуде.
2020 жылғы жұмыстың негiзгi бағыттары:
- өңiрдiң туристiк ресурстарын дамыту;
- туристiк дестинациялар мен объектiлердiң көлiктiк қолжетiмдiлiгiн қамтамасыз ету;
- туристiк өнiмдер мен қызметтердiң сапасы мен қолжетiмдiлiгiн арттыру;
- iшкi және халықаралық нарықтарда өңiрдiң туристiк әлеуетiн жылжытудың тиiмдi жүйесiн қалыптастыру;
- туризм саласындағы маңызды инвестициялық жобаларды iске асыру үшiн инвесторларды iздеу және тарту бойынша жұмыс;
- Қазақстан өңiрлерiмен және Ресей Федерациясының шектес аумақтарымен ынтымақтастықты кеңейту, оның iшiнде XVII өңiраралық ынтымақтастық форумы шеңберiнде (Көкшетау қ., 2020 ж.).
Бүгiнгi таңда Ақмола облысында туризмнiң келесi түрлерi дамуда.
- Мәдени-танымдық туризм
- Экологиялық туризм
- Спорттық туризм
- Емдеу-сауықтыру туризмi
- Iскерлiк туризм