Меню

Страницы

Статья

Орман ресурстары

Орман ресурстары

Қазіргі уақытта Ақмола облысы әкімдігінің қарауында 13 орман шаруашылығы мекемесі бар, олардың негізгі міндеті ормандарды күзету мен қорғау, оларды молықтыру мен орман өсіру, орман пайдалануды ұйымдастыру жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру болып табылады. Облыс әкімдігінің қарамағындағы Ақмола облысының мемлекеттік орман қорының жалпы көлемі 405,3 мың гектарды құрайды.

Орман қорының сипаттамасы

Ақмола облысы 1939 жылдың 14 қазанында құрылды, ал 1960 жылдың 26 желтоқсанында таратылды. 1961 жылы бұрынғы Ақмола облысының шекарасында Целиноград облысы құрылды. 1992 жылдың 6 шілдесінде Ақмола облысының атауы қайтарылды. Осы шекараларда облыс Қазақстан Республикасы Президентінің 1999 жылғы 8 сәуірдегі Жарлығымен ұйымдастырылған.

Облыс республиканың солтүстік бөлігінде орналасқан және солтүстігінде Солтүстік Қазақстан, оңтүстігінде — Қарағанды, шығысында — Павлодар және батысында — Қостанай облыстарымен шектеседі. Облыс аумағының солтүстік бөлігін Көкшетау тауларымен бірге Көкшетау биіктігінің ортадағы учаскелері алып жатыр, облыстың оңтүстік бөлігін абсолюттік биіктігі 300-400 м дуал-толқынды төбешік жазық алып жатыр. Орталық бөлігінде Сандықтау, Домбыралы таулары, оңтүстік-шығыста — Ерейментау көркем таулары, солтүстік-шығыста — Сілеті жазығы, орталық бөлігінде — Атбасар жазығы, оңтүстік-батыста — Теңіз — Қорғалжын ойпаты орналасқан.

Облыс аумағының ауданы 146,9 мың км2 құрайды және батыстан шығысқа 560 км, солтүстіктен оңтүстікке 400 км созылып жатыр. Облыста орталықтары Ақкөл, Макинск, Степняк, Ерейментау, Державинск, Щучинск, Атбасар, Есіл қалалары, Аршалы, Жақсы, Шортанды кенттері және ауыл-Егендыкөл, Астраханка, Зеренді, Қорғалжын, Балкашино, Көктал болып табылатын 17 Әкімшілік — шаруашылық аудан құрылған.

Облыстың мемлекеттік орман қорының құрылымы 1947 жылы ҚазКСР орман шаруашылығы министрлігі құрылғанда құрылды. Сол кезде оның қарамағына бұған дейін ҚазССР СНК жанындағы ЛМЗ басқаруында болған ормандар берілді.

Қазіргі уақытта облыс шегінде: орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетінің қарамағында — Қорғалжын МӨЗ, «Көкшетау» МҰТП бөлігі, «Бұйратау» МҰТП, Сандықтау оқу-өндірістік орман шаруашылығы, «Жасыл Аймақ» РМК, «Республикалық орман селекциялық орталығы» республикалық мемлекеттік қазыналық кәсіпорны Солтүстік өңірі филиалы; облыстық әкімдіктің коммуналдық меншігінде — 13 орман шаруашылығы мекемесі, Президенттің Іс басқармасында — «Бурабай» МҰТП; ауыл шаруашылығы министрлігінің қарауындағы «Қазақ орман шаруашылығы және агроорманмелирация ғылыми-зерттеу институты» ЖШС және көлік және коммуникациялар министрлігінің «Қазақстан Темір Жолы» ҰК ЖАҚ екпелері бар.

Мемлекеттік орман қорының санаттары

Алғашқыда Ақмола облысының барлық ормандары СССР Министрлер Кеңесінің 1959 жылғы 14 сәуірдегі №313 "орман шаруашылығын жүргізуді жақсарту жөніндегі шаралар туралы" қаулысы мен Қазақ ССР Ауыл шаруашылығы министрлігінің 1959 жылғы 26 мамырдағы №347 бұйрығы негізінде ормандардың 1 тобына жатқызылған. Қазіргі уақытта, ормандар орындайтын функциялардың басымдығына байланысты Облыстың мемлекеттік орман қоры ҚР Орман кодексінің 44 бабы негізінде МОҚ санаттары бойынша бөлінген.

р/с № Орман иеленушілердің атауы Жалпы алаңы га Орман алқаптары, га Орман көмкерген жерлер, га Ормансыз жерлер, га
1 Ақкөл 41 765 25 174 23 220 16 591
2 Барап 9 916 3 762 3 056 6 154
3 Бұқпа 22 721 17 310 9 634 5 411
4 Үлкен-Түкті 33 264 28 361 26 742 4 903
5 Ерейментау 16 533 10 463 9 484 6 070
6 Кенес 35 558 19 121 15 033 16 437
7 Краснобор 41 119 21 664 18 889 19 455
8 Куйбышев 48 819 23 698 19 907 25 121
9 Кіші Түкті 19 795 17 810 16 320 1 985
10 Маралды 24 846 23 155 21 963 1 691
11 Степногор 25 970 8 688 6 638 17 282
12 Отрадненск 50 564 35 361 30 125 15 203
13 Ұрымқай 34 572 27 133 23 142 7 439
  ММ бойынша жиыны 405 442 261 700 224 153 143 742

Қала ормандары-қаланың шекарасы шегіндегі сауықтыру және рекреациялық мақсаттағы және МОҚ құрамына кіретін ормандар. Олар қалалардың ауа бассейнін тазарту, шуды азайту, халықтың реттелетін демалуы үшін қызмет етеді.

Елді мекендер мен емдеу-сауықтыру мекемелерінің жасыл аймақтары — қала шегінен тыс қалалар мен басқа да елді мекендер мен өнеркәсіп кәсіпорындарының айналасында немесе оларға жақын орналасқан, маңызды қорғау, санитарлық-гигиеналық, сауықтыру функцияларын орындайтын және халықтың демалу орны болып табылатын ормандар жатады.

Өзендер, көлдер, су қоймалары және басқа да су объектілері жағалауларындағы ормандардың тыйым салынған белдеулері-өзендер мен су қоймалары жағалауларына тікелей жанасатын алаңдарда су қорғау-қорғау функцияларын орындайды.

Халықаралық және Республикалық маңызы бар жалпы пайдаланымдағы темір жолдар мен автомобиль жолдары бойындағы қорғаныштық орман белдеулері — қолданыстағы және салынып жатқан темір жолдардың бөлінген белдеулеріне темір жол төсемінен әр жаққа 500 м шегіндегі шектерде жанасатын ормандар және жалпы пайдаланымдағы, халықаралық және Республикалық маңызы бар автомобиль жолдарының бойындағы бөлінген белдеуге жол осінен әр жаққа 250 м шегіндегі шектерде жанасатын ормандар кіреді және жолдарды қар боруынан, еріген және нөсерлі сулардың эрозиялық әсерінен қорғауға, Шу мен қолайсыз аэродинамикалық әсерлердің деңгейін төмендетуге арналған.

Алқап-топырақ қорғау ормандары республиканың барлық орман өсіру аудандарында орналасқан, МОҚ басқа санатына енбеген орман қорының аумақтары болып табылады. Бұл пісіп-жетілген және қураған сүрекдіңдерде басты мақсатта пайдалану үшін ағаш кесуге жол берілетін санат.

Дата публикации
05 июня 2020
Дата обновления
05 июня 2020
Тип

Сейчас читают

21 октября 2026
Онлайн - платформаларды пайдаланушылар
21 октября 2026
Интернет БАҚ
21 октября 2026
Электронды БАҚ

Социальные медиа

Меню подвал

ҚР Президентінің жолдаулары
ҚР Президентінің сайты
ҚР Премьер-Министрінің сайты
Цифрлық трансформация тұжырымдамасы
Өмірлік жағдайлар
ҚР Мемлекеттік рәміздері
Терминдер мен қысқартулар
ҚР Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметі
Экран дикторы
Жасанды интеллектті дамытудың 2024 – 2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы