Ауыл шаруашылығы саласы бойынша 2023 жылдың қаңтар – шілде айларына Ақмола облысының әлеуметтік-экономикалық дамуы

Ауыл шаруашылығы саласы бойынша 2023 жылдың

қаңтар – шілде айларына Ақмола облысының

әлеуметтік-экономикалық дамуы

 

АӨК негізгі көрсеткіштері

• 2023 жылдың қаңтар - шілде айларына ауыл шаруашылығы өнімінің жалпы шығарылымы 226 532,4 млн. теңгені құрады (НКИ – 104,3%), оның ішінде: өсімдік шаруашылығы – 8 270,5 млн. теңге (НКИ – 99,9%), мал шаруашылығы – 218 179,4 млн. теңге (НКИ – 104,5%).
• • Облыста барлығы 9585 агроқұрылымдар бар, оның ішінде: 1974 - заңды тұлғалар, 803 - жеке кәсіпкерлер, 6808 - шаруа-фермерлік қожалықтары.
  •  
• Ауыл шаруашылығына инвестициялар 2023 жылдың қаңтар - шілде айлары кезеңіне 50 млрд. теңгені немесе 2022 жылғы ұқсас деңгейге 96,7%- ды құрады (күрделі салымдардың азаюына байланысты көрсеткіштің төмендеуі).
•  
• Тамақ өнімдері өндірісінің негізгі капиталына инвестициялар 2023 жылдың қаңтар - шілде кезеңіне 5,6 млрд. теңгені құрады немесе 2022 жылғы ұқсас деңгейге 38,4% - ды құрады (қайта өңдеу кәсіпорындарына күрделі салымдарды азайту есебінен).
•  
• 2023 жылдың қаңтар – маусым айларында ауыл шаруашылығы өнімінің экспорты ақшалай мәнде – 192,2 млн. АҚШ долларын немесе 2022 жылғы деңгейге 88,1% - ды құрады (2022 жылдың қаңтар-маусым айларында – 218,2 млн. АҚШ доллары).
• Облыстың ауыл шаруашылығында жұмыспен қамтылған халық саны – 26,5% жұмыспен қамтылғандардың жалпы санынан (жұмыспен қамтылғандардың барлығы – 408,7 мың адам, оның ішінде ауыл шаруашылығында – 108,3 мың адам (2023 жылғы 7 айдың қорытындысы бойынша).
  • 2023 жылдың 2-тоқсанында ауыл шаруашылығы саласындағы орташа жалақы 231,6 мың теңгені құрады, 2022 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 23,6% - ға өсті.
  •  
  • АӨК субсидиялау

          Субсидиялау түріндегі АӨК саласын мемлекеттік қолдау көлемі 46,6 млрд. теңге құрайды, оның ішінде:

• - өсімдік шаруашылығы саласын субсидиялау – 13,1 млрд. теңге (пестицидтер - 9 103,7 млн. теңге, тыңайтқыштар - 3 171,4 млн. теңге, тұқым шаруашылығына - 617,5 млн. теңге, азық-түлік астығы - 240,6 млн. теңге);

          -мал шаруашылығын субсидиялауға 5 млрд. теңге бөлінді;

•  - қаржы құралдары – 26,7 млрд. теңге (инвестициялық салынымдар –       16 627,7 млн. теңге, кредиттер мен лизинг бойынша сыйақы мөлшерлемесін өтеуге – 9 985 млн. теңге, қарыздарға кепілдік беру және сақтандыру шеңберінде субсидиялау - 83,5 млн. теңге);
• -өңдеуші кәсіпорындардың шығындарын субсидиялауға – 1,8 млрд. теңге.
• Өсімдік шаруашылығы
•  

      Ағымдағы жылы облыс 5367,2 мың га алқапқа ауыл шаруашылығы дақылдарын көктемгі егіс жүргізді, оның ішінде: дәнді және дәнді – бұршақты дақылдар 4931 мың га, майлы дақылдар – 198 мың га, жемшөп дақылдары- 223,4 мың га алқапқа орналастырылды.

  Халықты ескере отырып, картоп отырғызу 13,1 мың гектар алқапта және көкөніс - 2,1 мың гектарға жүргізілді.

Буды өңдеу

(ағымдағы жылғы 21 тамыздағы жағдай бойынша)

 

1-ші жолмен буды өңдеу 802,4 мың га немесе жоспардың 100,1% алаңында жүргізілді (жоспар - 801,3 мың га), 2- ші жолмен - 802,4 мың га алаңда немесе 100,1%, 3-ші жолмен - 464,5 мың га алаңда немесе 58%, 4-ші жолмен – 16 мың. га алаңда немесе 2% жүргізілді.

 

Химиялық арамшөптер

Химиялық арамшөптер 4,4 млн. га алқапта жүргізілді немесе 109,4% жоспардан (жоспар - 4 млн. га), олардың ішінде қосжарнақты арамшөптерге қарсы - 2,8 млн. га, дәнді дақылдарға қарсы - 1,6 млн. га. 

• Ауыл шаруашылығы техникасын сатып алу

2023 жылғы қаңтар – шілде айларында АШТӨ барлығы 43,7 млрд. теңге сомасына 1535 бірлік техника сатып алды (2022 жылғы қаңтар - шілде айларында - 35 млрд. теңгеге 1025 бірлік), оның ішінде:

- астық жинау комбайндары – 12,1 млрд. теңге сомасына 97 бірлік;

- тракторлар – 12,1 млрд. теңге сомасына 237 бірлік;

- тұқым септкіштер – 1,1 млрд. теңге сомасына 390 бірлік;

- егіс кешендері – 4,8 млрд. теңге сомасына 40 бірлік;

- өзге де техникалар – 13,6 млрд. теңге сомасына 771 бірлік.

Егіс науқанына 15 мыңға жуық трактор, 16,6 мың сепкіш және 1,5 мың бірлік жоғары өнімді егіс кешені қатысты.

 

      Мал шаруашылығы

• Облыста тірі салмақтағы ет 122,1 мың тонна (109,4%), сүт – 243,3 мың тонна (99,2%), тауық жұмыртқасы – 427,4 млн.дана (97,8%) өндірілді.

 

Облыс шаруашылықтарының барлық санаттарындағы ІҚМ басының жалпы саны 2023 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша 492,9 мың басты (2022 жылдың ұқсас кезеңіне 98,9%) құрайды, оның ішінде сиыр басы – 238,1 мың бас (101,2%).

        Жылқылардың саны 273,2 мың басты (108,6%), құстар - 10 342,6 мың басты (112,6%) құрады.

• Қой мен ешкі саны 658,8 мың басты (105,5%), шошқа – 71,6 мың басты (84,3%) құрады.

 

 

Фермаларды құру

 

2023 жылы етті мал шаруашылығын дамыту шеңберінде 2,3 мың бас ІҚМ сатып ала отырып, 46 ферма құру жоспарланған.

Ағымдағы жылғы 21 тамыздағы жағдай бойынша 2142 басқа 41 ферма құрылды (911,6 млн. теңге сомасына), жұмыста 440 басқа 5 ферма бар.

Сүтті мал шаруашылығын дамыту шеңберінде 4,2 мың басқа 11 ферма құру жоспарланған, бұл ретте 450 басқа 3 ферма іске асырылды (сомасы 370 млн. теңге), жұмыста 2960 басқа 7 ферма бар.

 

Азық-түлік белдеуі шеңберінде инвестициялық жобаларды іске асыру

• 2023 жылы жалпы сомасы 50,8 млрд. теңгеге 47 инвестициялық жоба іске асырылады, оның ішінде:

- 4,4 млрд. теңге сомасына астық қоймаларын салу бойынша 11 жоба;

- 4,2 млрд. теңге сомасына МТФ құру бойынша 4 жоба;

- жалпы сомасы 0,5 млрд. теңгеге ет фермаларын құру бойынша 7 жоба тенге;

- жалпы сомасы 12,5 млрд. тенге млрд.теңгеге ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу бойынша 12 жоба;

- жалпы сомасы 19,5 млрд. тенгеге құс фабрикаларын құру бойынша 3 жоба;

-жалпы сомасы 5,7 млрд. тенгеге жерді игеру бойынша 5 жоба;

-жалпы сомасы 4 млрд. теңгеге көкөніс қоймаларын салу бойынша 3 жоба;

- 0,1 млрд. теңге сомасына бордақылау алаңын салу бойынша 2 жоба.

• Қайта өңдеу

         Ақмола облысында:

          -өндірістік қуаттылығы жылына 87,5 мың тонна ет өңдейтін 15 кәсіпорын;        

         -өндірістік қуаттылығы жылына 137 мың тонна сүт өнімдерін өндіретін 14 кәсіпорын;

         - өндірістік қуаттылығы жылына 794,8 мың тоннаны құрайтын 36 ұн тарту;

         -кәсіпорны, өндірістік қуаттылығы жылына 101,4 мың тонна майлы дақылдарды өңдейтін 8 кәсіпорын бар (2022 жылы қуаттылығы тәулігіне 600 тонна шикізатта майлы дақылдарды (соя, күнбағыс тұқымы, рапс) өңдейтін ірі жоғары технологиялық зауыт іске қосылды, бұл ретте өнімге дайын өнім 54 мың тоннаны құрайды).

•  
• 2023 жылдың қаңтар - шілде айларында 125,6 млрд. теңге сомасына азық-түлік өндірілді (2022 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 10,2% өсті).
• Тамақ өнімдерін өндіру құрылымында негізгі үлесті ет өңдеу саласы – 48%, сүт – 15%, астық өңдеу – 10%, нан мен нан-тоқаш өнімдері – 2,5%, өзге салалар – 24,5% алады.

 

Етті қайта өңдеу

• Ет өңдейтін кәсіпорындар мен цехтар 2022 жылмен салыстырғанда 54,8 мың тонна немесе 17,6% өсумен ет өндірді, шұжық өнімдерін өндіру 1463 тоннаны немесе 36,7%- ды құрады.

 

Сүтті қайта өңдеу

• Өңделген сүт өндірісінің көлемі 53,5 мың тоннаны құрады, 2022 жылдың сәйкес кезеңінің деңгейінде 7,6% - ға өсті, сары май 1361 тоннаны немесе 39% - ға өсті, ірімшік және сүзбе – 1033 тоннаны немесе 39,6% - ға өсті, ашымал сүт өнімдері – 4,5 мың тонна өндірілді немесе 3,1% - ға өсті.
•  
• Майлы дақылдарды қайта өңдеу
• Өндірілген өсімдік майының көлемі 26,1 мың тоннаны құрады, 2022 жылдың сәйкес кезеңіне 57,5%- ға өсті.

 

• Ұн өндіру
• Ұсақ тартылған ұн 109,9 мың тонна өндірілді немесе 2022 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 4,5% - ға төмендеді.

Дата публикации

21 августа 2023