| № | Анықталған сыбайлас жемқорлық тәуекелі | Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою жөнінде ұсынымдар | Ұсынымды орындау нысаны | Уәкілетті органның ұстанымы *Ұсынымда басқа мемлекеттік органға жіберген жағдайда |
| «Табиғи монополиялар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 22-бабына сәйкес бекітілген тарифті өзгерту тәртібі айқындалған.Қолданыстағы заңнаманы басшылыққа ала отырып, тарифті өзгерту табиғи монополия субъектісінің бастамасы бойынша – жылына бір реттен артық емес, ал уәкілетті органның бастамасы бойынша жылына екі реттен артық емес жүзеге асырылады.Мәселен, субъектінің тарифті өзгертуге өтінімді уәкілетті органға жіберуі үшін жылына бір рет қана өзгерту құқығын ескере отырып, оны өзгерту үшін барлық қажеттіліктерді (стратегиялық тауар, жалақы, желілерді беру және т. б.) қосу қажет. Бұл ретте, өңірдегі (қаладағы) экономикалық қызмет түрлері бойынша бір қызметкердің орташа айлық жалақысын өзгертуге қосу үшін ғана статистика бойынша деректер бір жылда болуы тиіс, алайда 2023 жылғы ресми сайттағы деректер 2024 жылғы маусым айының соңында ғана қалыптастырылатын болады. Осыған байланысты, аталған фактілер субъектілердің барлық өзгерістерді жылына бір рет толық көлемде енгізуін қиындатады, бұл субъектілердің қаржылық жағдайының алдын ала нашарлауына әкеледі. | Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу комитетіне тарифті қалыптастыру жөніндегі қолданыстағы ережелерге өзгерістер енгізу үшін хат жолдасын , өңірдегі (қаладағы) экономикалық қызмет түрлері бойынша бір қызметкердің орташа айлық номиналды жалақысына өзгерістер енгізген кезде кезеңге қалыптасқан статистика бойынша деректерді қабылдасын (мысалы, бүгінгі күні тек тарифті қалыптастыру желтоқсан 2023ж-қаңтар 2024ж бойынша деректер бар) және оларды тарифті өзгерту үшін негіз ретінде қабылдау, ал қажет болған жағдайда нақты жұмсалған шығындар бойынша жыл ішінде тарифті өзгерту | 2019 жылғы 19 қарашадағы №90 тарифті қалыптастыру жөніндегі ережеге өзгерістер мен толықтырулар енгізу | 30.05.2024ж ҰЭМ жауабыҚазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрлігі (бұдан әрі – Министрлік) өз құзыреті шегінде өңірдегі (қаладағы) экономикалық қызмет түрлері бойынша бір қызметкердің орташа айлық атаулы жалақысын өзгерту есебінен тарифті қайта қарау үшін табиғи монополиялар субъектілерінен өтініштерді оң қабылдауға жәрдемдесуге қатысты жоғарыда көрсетілген хатты қарап, кезеңге қалыптасқан деректер бойынша келесіні хабарлайды.«Табиғи монополиялар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 22-бабы 1-тармағының 9-2) тармақшасына сәйкес уәкілетті орган бекіткен тарифті қолданылу мерзімі өткенге дейін өзгертуге негіздерінің бірі өңірдегі (қаладағы) экономикалық қызмет түрлері бойынша бір жұмыскердің бір жылдағы статистика деректері бойынша қалыптасқан орташа айлық номиналды жалақысының өзгеруі болып табылады.Заңның 22-бабының 3-тармағында Тарифті өзгерту уәкілетті органның бастамасы бойынша – жылына екі реттен жиілетпей, ал табиғи монополия субъектісінің бастамасы бойынша жылына бір реттен жиілетпей жүзеге асырылатыны көзделген.Заңның бұл бабы табиғи монополия субъектісі реттелетін қызметтер көрсететін Қазақстан Республикасының тиісті өңірлерінде орташа айлық жалақының статистикалық көрсеткіштерін қолдануды жоққа шығармайды.Тарифтерді қалыптастыру қағидаларының (бұдан әрі – Қағида) 630-тармағының 2) тармақшасына сәйкес тарифтің шығын бөлігі өндірістік шығыстары тарифтің шығын бөлігінде тарифті қалыптастыру кезінде өндірістік персоналдың еңбегіне ақы төлеуге арналған шығыстар субъект персоналының нақты, бірақ нормативтік санынан, Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық даму болжамының көрсеткіштерін (инфляция) ескере отырып, қолданыстағы тарифтерде қабылданған орташа айлық жалақыдан аспайтын шығыстарды немесе субъект персоналының нормативтік санынан аспайтын нақты санына және субъект қызмет көрсететін өңірдегі (облыста, республикалық маңызы бар қалада, астанада) берілетін бір жылдағы немесе жылдың басынан бастап қалыптасқан төртінші тоқсандағы статистика деректері бойынша қалыптасқан экономикалық қызмет түрлеріне сәйкес орташа айлық жалақысына сүйене отырып қамтиды.Сонымен қатар, Қағидалардың 631-тармағының 1) тармақшасына сәйкес әкімшілік персоналдың еңбегіне ақы төлеуге арналған шығыстар субъект персоналының нақты санына, бірақ нормативтік санынан аспайтын және Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық даму болжамының көрсеткіштерін (инфляция) ескере отырып, қолданыстағы тарифтерде қабылданған орташа айлық жалақыға немесе субъект персоналының нормативтік санынан аспайтын нақты санына және субъект қызмет көрсететін өңірде (облыста, республикалық маңызы бар қалада, астанада) төлемақы, өтінім берудің алдындағы қалыптасқан бір жылдағы немесе жылдың басынан бастап төртінші тоқсандағы статистика деректері бойынша қалыптасқан экономикалық қызмет түрлеріне сәйкес айқындалады.Бұдан басқа, Қағидаларда субъект екі және одан да көп өңірлерде (облыста, республикалық маңызы бар қалада, астанада) реттелетін қызметтер көрсеткен жағдайда, қызметкерлердің еңбегіне ақы төлеуге арналған шығыстар өңірлерде (облыста, республикалық маңызы бар қалада, астанада) көрсетілетін реттеліп көрсетілетін қызметтердегі орташа айлық жалақының орташа өлшенген көрсеткішін негізге ала отырып, тарифтің шығыс бөлігіне енгізілетіні де айқындалған.Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық даму болжамының көрсеткіштерін ескере отырып, қолданыстағы тарифтерде қабылданған орташа айлық жалақыны негізге ала отырып айқындалған өндірістік және әкімшілік персоналдың жалақысы субъект экономикалық қызмет түрлеріне сәйкес қызмет көрсететін өңірдегі (облыста, республикалық маңызы бар қалада, астанада) өндірістік персоналдың орташа айлық жалақысынан асып кеткен кезде, жыл басындағы немесе төртінші тоқсандағы статистика деректері бойынша қалыптасқан, өтінім берудің алдындағы және (немесе) осы Қағидаларда айқындалған орташа айлық жалақының орташа өлшенген көрсеткішінен жоғары Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық даму болжамының көрсеткіштерін (инфляция) ескере отырып, қолданыстағы тарифтерде қабылданған орташа айлық жалақыны негізге ала отырып айқындалатын өндірістік және әкімшілік персоналдың жалақысы ескеріледі.Осыған байланысты, заңнама жүйесінің тұтастығын сақтай отырып, Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасын басшылыққа алуды ұсынамыз | |
| «Газ және газбен жабдықтау туралы» Қазақстан Республикасының 2012 жылғы 9 қаңтардағы № 532-IV Заңының 7-бабы 5-тармағының 1-1-тармақтары облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың, аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) жергілікті атқарушы органдары өз құзыреті шегінде Қазақстан Республикасының ішкі нарығына газ сұйытылған мұнай газын жеткізу жоспары шеңберінде іске асырылатын сұйытылған мұнай газының айналымын бақылауды жүзеге асырады.Бүгінгі күні аталған функцияны жүзеге асыру үшін құқықтық алшақтық бар, өйткені сұйытылған мұнай газының айналымын бақылауды жүзеге асыру тәртібін реттейтін нормативтік-құқықтық акт (қағидалар) жоқ. | Сұйытылған мұнай газын өткізу жөніндегі нормативтік – құқықтық актіні әзірлеу туралы Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігіне хат жолдансын. | ОМО деңгейінде нормативтік-құқықтық актіні әзірлеу және қабылдау | ҚР Энергетика министрлігіне 19.07.2024 ж. шығ.№ 05-05/655 хат жолданды | |
| Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 28 ақпандағы № 161 бұйрығымен бекітілген ауыз сумен жабдықтаудың баламасыз көздері болып табылатын аса маңызды топтық және жергілікті жүйелерден ауыз су беру жөніндегі қызметтердің құнын субсидиялаудың қолданыстағы қағидалары шеңберінде бір адамға субсидияланған ауыз суды тұтыну нормасы тәулігіне 140 литр немесе айына 4,2 м3 құрайды. Көрсетілген нормадан асып кеткен жағдайда тұтынушы су қызметтеріне толық тарифті асып кеткен көлем үшін төлейді. Тиісінше, халықтың ауыз суды тұтыну нормасы бойынша мемлекет Облыстың сумен жабдықтаушы ұйымдарына тариф бойынша баға айырмасын өтейді, ал көлемі асып кеткен жағдайда – тұтынушы дербес төлейді.Бұл ретте, 2024 жылғы 11 ақпанда Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2019 жылғы 19 қарашадағы №90 бұйрығымен бекітілген тарифтерді қалыптастыру қағидаларына өзгерістер енгізілді. Жеке тұлғаларды ресурс үнемдеуге ынталандыру мақсатында бірінші топтың тарифі ауыз суды тұтыну көлеміне байланысты тұтынушылардың 4 санаты бойынша сараланады. Халықтың бірінші кіші тобы үшін-тариф ауыз суды тұтыну шығынынан бір адамға айына 3 м3-ке дейін белгіленетін болады, бұдан әрі үш топ бойынша Шығыс тек ұлғаяды (3 м3-тен 5 м3-ке дейін, 5 м3-тен 10 м3-ке дейін, 10 м3-тен жоғары).Енгізілген өзгерістердің субсидияланған тариф бойынша бір адамға айына ауыз суды тұтынудың белгіленген нормаларының алшақтығы орын алады. Бүгінгі таңда табиғи монополиялар субъектілері жаңа өзгерістерді зерттеп жатыр, саралау топтары бойынша тарифке өзгерістер енгізу кезінде төлем жүргізу бойынша сұрақтар туындайды. | Направить письмо в Министерство национальной экономики Республики Казахстан, Министерство промышленности и строительства Республики Казахстан для внесения изменений в действующие Правила для пересмотра объема потребления питьевой воды на одного человека по субсидированному тарифу, урегулировав расхождения между нормативно – правовыми актами. | 2015 жылғы 28 ақпандағы №161 ауыз сумен жабдықтаудың баламасыз көздері болып табылатын аса маңызды топтық және жергілікті сумен жабдықтау жүйелерінен ауыз су беру жөніндегі қызметтердің құнын субсидиялау қағидаларына өзгерістер мен толықтырулар енгізу | Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігіне (бұдан әрі-Министрлік) 2024 жылғы 10 шілдедегі №1.1-19/1332 хат жолданды.Министрліктің жауабына сәйкес «Табиғи монополиялар туралы» ҚР Заңына сәйкес сумен жабдықтау саласындағы реттеліп көрсетілетін коммуналдық қызметтерге табиғи монополия субъектілерінің сараланған тарифтері тұтынушылардың топтарына байланысты жүзеге асырылады.Тарифтерді қалыптастыру қағидаларына (бұдан әрі - Қағидалар) сәйкес сумен жабдықтау саласындағы сараланған тарифтер мынадай тұтынушылар топтары бойынша жүзеге асырылады: жеке тұлға, өзге тұтынушылар (заңды тұлғалар) және бюджет қаражаты есебінен ұсталатын ұйымдар.Су ресурстарды тұтыну мәдениетін арттыру және тұтынушыларды су үнемдеуге ынталандыру мақсатында ағымдағы жылғы ақпан айында ауыз суды тұтыну көлеміне қарай көтерілген тарифтерді белгілеуге бағытталған жеке тұлғалар (тұрғындар) топтары үшін «тұтынудың әлеуметтік нормаларын» енгізілді.Сонымен, Қағидалардың 247 - тармағына сәйкес сумен жабдықтау және (немесе) су бұру жөніндегі реттеліп көрсетілетін қызметтерге тарифті саралау мақсатында тұтынушылар топтарға бөлінеді:1) халық санатына жататын жеке тұлғалар, жылу энергиясын өндіру процесінде өз мұқтаждарына суды тұтыну көлемі және ыстық сумен жабдықтау қызметтерін көрсету кезінде (ыстық сумен жабдықтаудың ашық жүйесі кезінде) үстемелеп толтыру көлемі шегінде жылу энергиясын өндірумен айналысатын ұйымдар, бекітілген нормативтік техникалық ысыраптар көлемінің шегінде жылу энергиясын берумен және бөлумен айналысатын ұйымдар және сумен жабдықтау және (немесе) су бұру саласында реттеліп көрсетілетін қызметтерді ұсынатын ұйымдар – бірінші топ;2) өзге тұтынушылар – бірінші және үшінші топтардың құрамына кірмейтін заңды тұлғалар – екінші топ;3) бюджет қаражаты есебінен ұсталатын ұйымдар – үшінші топ.Жеке тұлғаларды ресурс үнемдеуге ынталандыру мақсатында бірінші топтың сумен жабдықтаудың реттеліп көрсетілетін қызметтеріне тарифі тұтынушылардың мынадай санаттары бойынша сараланады:1-кіші топ - 1 адамға шаққанда айына 3 м3-ге дейін реттеліп көрсетілетін қызметтерді тұтынатын халық санатына жататын жеке тұлғалар;2-кіші топ - 1 адамға шаққанда айына 3 м3-ден астамнан 5 м3-ге дейін реттеліп көрсетілетін қызметтерді тұтынатын халық санатына жататын жеке тұлғалар;3-кіші топ - 1 адамға шаққанда айына 5 м3-ден астамнан 10 м3-ге дейін реттеліп көрсетілетін қызметтерді тұтынатын халық санатына жататын жеке тұлғалар, жылу энергиясын өндіру процесінде өз мұқтаждарына су тұтыну көлемі және ыстық сумен жабдықтау қызметтерін көрсету кезінде (ыстық сумен жабдықтаудың ашық жүйесі кезінде) үстемелеп толтыру көлемі шегінде жылу энергиясын өндірумен айналысатын ұйымдар, бекітілген нормативтік техникалық ысыраптар көлемінің шегінде жылу энергиясын берумен және бөлумен айналысатын ұйымдар және сумен жабдықтау және (немесе) су бұру саласында реттеліп көрсетілетін қызметтерді ұсынатын ұйымдар;4-кіші топ - 1 адамға шаққанда айына 10 м3-ден астам реттеліп көрсетілетін қызметтерді тұтынатын халық санатына жататын жеке тұлғалар және суды есепке алудың жеке аспаптары жоқ жеке тұлғалар.Бұл ретте, Қағидалардың 249-1- тармағына сәйкес тұтынушылардың бірінші тобының мынадай санаттары үшін сумен жабдықтаудың реттеліп көрсетілетін қызметтеріне тариф мынадай формулалар бойынша айқындалады:Тхал.1 = Тхал.Тхал.2 = 1,2*Тхал. Тхал.3 = 1,5*Тхал. Тхал.4 = 2*Тхал. мұндағы, Тхал.1 – 1-кіші топтың тарифі; Тхал. – осы Қағидалардың 249-тармағына сәйкес айқындалған тариф; Тхал.2 – 2-кіші топтың тарифі; Тхал.3 – 3-кіші топтың тарифі; Тхал.4 – 4-кіші топтың тарифі. 1 адамға шаққандағы 1 айдағы есепке жазудың жалпы көлемін есептеу кезінде тұтынылған көлемге: 3 м3- -ге дейін – Тхал. деңгейінде; 3 м3-ден астамнан 5 м3-ге дейін – 1,2*Тхал. деңгейінде; 5 м3-ден астамнан 10 м3-ге дейін – 1,5*Тхал. деңгейінде; 10 м3-ден астамнан – 2*Тхал. деңгейінде тариф қолданылады. Осылайша, сумен жабдықтаушы ұйымдардың көрсеткен қызметтері үшін есепке жазуды есептеу үшін Қағидалардың нормаларын басшылыққа алу қажет. |