АҚМОЛА ОБЛЫСЫ БОЙЫНША ТЕКСЕРУ КОМИССИЯСЫНЫҢ 2021 ЖЫЛҒЫ ЖАРҚАЙЫҢ АУДАНЫ БЮДЖЕТІНІҢ АТҚАРЫЛУЫ ТУРАЛЫ ЕСЕБІ(ЖЕРГІЛІКТІ АТҚАРУШЫ ОРГАННЫҢ ЕСЕБІНЕ ҚОРЫТЫНДЫ)
Ақмола облысы бойынша Тексеру комиссиясының мүшесі
Каркенов А. Б.
Көкшетау қаласы-2022 жыл
ЕСЕП МАЗМҰНЫ
Кіріспе.........................................................................3
РАЗДЕЛІ.ӨҢІРДІҢ ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДАМУЫНЫҢ НЕГІЗГІ КӨРСЕТКІШТЕРІ ......………………………4
II БӨЛІМ. ЖЕРГІЛІКТІ БЮДЖЕТТІҢ АТҚАРЫЛУЫН ТАЛДАУ
2.1. Жергілікті бюджетке түсетін түсімдердің орындалуын бағалау.............10
2.2. Жергілікті бюджет кірістерінің атқарылуын бағалау.....................16
2.2.1. Салықтық түсімдерді талдау......................................22
2.2.2. Салықтық емес түсімдерді талдау...................................23
2.2.3. Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдерді талдау..........24
2.2.4. Трансферттер түсімдерін талдау......................................24
2.3. Жергілікті бюджет шығыстарының атқарылуын бағалау..................28
2.3.1. Жергілікті бюджет шығындарының орындалуын талдау.....................31
2.3.2. Бюджеттік кредиттердің пайдаланылуын талдау..................32
2.3.3. Қаржы активтерін сатып алуға арналған шығындарды талдау.........33
2.3.4. Дебиторлық және кредиторлық берешекті талдау............33
III БӨЛІМ. БАҒДАРЛАМАЛЫҚ ҚҰЖАТТАРДЫҢ ІСКЕ АСЫРЫЛУЫН БАҒАЛАУ
3.1. Жеткізілген индикаторлар бойынша Ақмола облысының 2021-2025 жылдарға арналған даму жоспарының іске асырылуын бағалау.........................................34
3.2. Өңірде басқа бағдарламалық құжаттардың іске асырылуын бағалау........................................................................... ..... 36
IV БӨЛІМ. ЖЕКЕЛЕГЕН БАҒЫТТАР БОЙЫНША НӘТИЖЕЛЕРГЕ ҚОЛ ЖЕТКІЗУ
4.1. Бюджеттік инвестициялық жобаларды іске асыру тиімділігін бағалау............................................................37
4.2. Бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің бюджет қаражатын пайдалану тиімділігін бағалау.......................................39
4.3. Мемлекет активтерін пайдалану тиімділігін бағалау..40
4.4. Квазимемлекеттік сектор субъектілері активтерінің пайдаланылуын бағалау..................................................... 40
Қорытынды бөлім
5.1. Қорытынды....................................................................... 41
5.2. Ұсынымдар................................................................43
ЕСЕПКЕ ҚОСЫМШАЛАР
1. Тексеру комиссиясының 2021 жылғы жұмысы туралы ақпарат
Кіріспе.
Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 12 қарашадағы №392-V ҚРЗ "Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы" Заңының 51 – бабының 1-тармағына сәйкес Ақмола облысы бойынша тексеру комиссиясы (бұдан әрі-тексеру комиссиясы) жергілікті атқарушы органның Жарқайың ауданы бюджетінің 2021 жылға атқарылуы туралы есебіне қорытынды дайындады.
Есеп 5 бөлімнен тұрады.
Бірінші бөлімде өңірдің 2021 жылғы әлеуметтік-экономикалық дамуының қысқаша қорытындылары, оның ішінде әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштер, экономика секторларына инвестициялар көлемі, инфрақұрылымды дамыту, құрылыс жұмыстарының көлемі, өнеркәсіп және ауыл шаруашылығы көлемі келтірілген.
Екінші бөлімде Жарқайың ауданы бюджетінің атқарылуына талдау жүргізілді. Онда кірістер, салықтық және салықтық емес түсімдер, шығындардың орындалуы, бюджеттік кредиттерді пайдалану және өтеу, мемлекеттің қаржы активтерін, есепті кезеңде пайда болған кредиторлық және дебиторлық берешекті сатып алу және сату бойынша талдамалық деректер көрсетілген.
Үшінші бөлімде ауданның 2021 жылға арналған даму бағдарламасының іске асырылуына және оның жекелеген индикаторларына қол жеткізуіне талдау жүргізілді.
Төртінші бөлімде бюджет қаражатын жекелеген бағыттар бойынша пайдалануға, оның ішінде тексеру комиссиясы жүргізген аудиторлық және талдамалық іс-шаралардың қорытындыларын ескере отырып, оларды пайдалану тиімділігіне талдау жүргізілді.
Бесінші бөлім тексеру комиссиясының бюджетаралық қатынастар мен бюджеттік рәсімдерді жетілдіру, бюджет қаражатын, мемлекеттік мүлікті басқару тиімділігін арттыру және Жарқайың ауданының аумақтарын дамыту бағдарламасы мен бюджеттік бағдарламаларды іске асыру жөніндегі тұжырымдары мен ұсынымдарын қамтиды.
Есеп Тексеру комиссиясының аудиторлық және талдамалық материалдары, статистикалық деректер, Жергілікті атқарушы органдардың және бюджет процесіне өзге де қатысушылардың ақпараты, Жарқайың ауданының жергілікті атқарушы органының 2021 жылғы есебі негізінде дайындалды.
Аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі көрсеткіштері.
Жарқайың ауданы Қазақстан Республикасы Ақмола облысының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Оңтүстік-батыс бөлігінде Қостанай облысымен, солтүстігінде Есіл ауданымен, шығысында Жақсы және Атбасар аудандарымен шектеседі. Жалпы ауданы 1206,0 мың шаршы км құрайды, оның ішінде:
Елді мекендердің жерлері - 64,1 мың га.;
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер-988,5 мың га.;
Өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және ауыл шаруашылығына арналмаған өзге де жерлер - 7,4 мың га;
Орман қорының жері-1,2 мың га;
Су қорының жері-1,5 мың га;
Қордағы жерлер-143,3 мың га.
Барлық әкімшілік-аумақтық бірлік 1, оның ішінде: қала – 1, ауылдық округтер – 16, ауыл - 22 (ауылдық елді мекендер саны-22).
Мекемелердің есептілігінің деректері, Ақмола облысы бойынша Ұлттық статистика бюросы департаменті ұсынған статистикалық ақпарат бойынша жүргізілген Жарқайың ауданының әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі көрсеткіштерін талдау нәтижелері бойынша Жарқайың ауданы бойынша көзделген 7 негізгі көрсеткіштің 4 көрсеткіші немесе көрсеткіштердің жалпы санына шаққанда 57,1% орындалмағаны анықталды (ауыл шаруашылығы - 64,7 %, құрылыс жұмыстарының көлемі). жұмыстар – 94%, тұрғын үйлерді пайдалануға беру – 67,5%, бөлшек тауар айналымының көлемі-96,4%).
Өнеркәсіп өнімінің көлемі жоспардағы 3 974,0 млн.теңге кезінде нақты 3 974,0 млн. теңгені құрады, 2020 жылға қарағанда 13,6 млн. теңге сомасында ұлғаю байқалады. Нақты көлем индексі (бұдан әрі-НКИ) 2020 жылдың ұқсас кезеңіне 106,8% - ды құрады.
- Тау-кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазу өндірісінің көлемі, жоспар бойынша 202,8 млн. теңге факті 202,8 млн. теңгені құрады, бұл 2020 жылмен салыстырғанда 3,9% - ға жоғары. НКИ-79,6%.
- Өңдеу өнеркәсібі өндірісінің көлемі, жоспар бойынша 2739,4 млн. теңге, нақты 2 739,4 млн.теңгені құрады, ұлғаю 2020 жылға қарағанда 172,0 млн. теңгені құрады, НКИ – 106,7%.
Өткен жылдың кезеңімен салыстырғанда өндіріс көлемінің 16,8% - ға ұлғаюы, сондай-ақ машиналар мен жабдықтарды жөндеу және орнату бойынша -28,1% - ға (немесе 136,6 млн.теңгеге), баспа және жазылған материалдарды жаңғырту бойынша -1,4% - ға (немесе 14,0 млн. теңгеге) азаюы байқалады.
Электрмен жабдықтау, газ, бу беру және ауаны баптау салаларында 404,9 млн. теңгеге (НКИ – 117,7%), оның ішінде электр энергиясын өндіруде, беруде және бөлуде 165,7 млн. теңгеге НКИ – 109,9%, бу беру және ауаны баптау жүйелерінде – 239,2 млн. теңгеге өнеркәсіптік сипаттағы өнім өндірілді және қызметтер көрсетілді (НКИ – 123,2%).
Сумен жабдықтау, кәріз жүйесі, қалдықтардың жиналуын және таратылуын бақылау саласы бойынша өнім шығарылды және қызметтер көрсетілді, жоспар бойынша 626,9 млн.теңге факт 626,9 млн. теңгені құрады, ұлғаю 2020 жылға қарағанда 38,1 млн. теңгені құрады (НКИ -102,1%).
Ақмола облысы өндірісінің жалпы көлеміндегі өңірдің үлесі 0,4% - ды құрайды.
Ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі жоспар бойынша 43 683,3 млн.теңге факті бойынша 35 074,8 млн. теңгені құрады, 2020 жылмен салыстырғанда 8 608,5 млн. теңгеге төмендеді.
Жалпы облыс бойынша көрсеткіштің төмендеуіне облыстың 15 ауданында НКИ төмендеуі әсер етті: оның ішінде Жарқайың ауданында (64,7%, өсімдік шаруашылығы көлемінің 39,5% – ға, шошқа басының 50,4% - ға немесе 3,3 мың басқа),
Ауыл шаруашылығы өнімінің жалпы өндірісі 35 074,8 млн.теңгені құрады, оның ішінде: мал шаруашылығы бойынша 5 878,0 млн. теңге (НКИ-100,9%), өсімдік шаруашылығы бойынша – 29 103,9 млн. теңге (НКИ - 60,5%), қызмет көрсетулер бойынша - 92,9 млн. теңге (НКИ-100,0%).
Мал шаруашылығы
Статистикалық деректер бойынша аудан шаруашылықтарының барлық санаттарындағы ІҚМ басының жалпы саны 13 046 бас, бұл өткен жылдың деңгейінен 114,7% құрайды. Оның ішінде сиыр саны-6 679 бас, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 110,3% құрайды.
Қой мен ешкі 24 965 басты немесе 106,4% құрады.
Аудан бойынша шошқа саны 3 220 бас, бұл 49,6% құрайды.
Жылқы саны 7 537 басты құрады немесе өткен жылдың 94,8%.
Аудан бойынша құс саны 46 751 басты құрайды немесе өткен жылдың сәйкес кезеңіне 105,4%.
Түйе саны-7 бас.
Есепті кезеңде ауданда тірі салмақта 3 242,3 тонна ет сатылды, бұл өткен жылдың деңгейінен 100,5% құрайды. Сүт 10886,6 тонна немесе 101,4% сауылған. 2890,8 мың дана жұмыртқа алынды немесе өткен жылдың деңгейіне 100,0%.
Өсімдік шаруашылығы
Егін жинау оңтайлы агротехникалық мерзімде басталды, егін жинау науқанына 892 бірлік комбайн, 56 - ЖШС, 423 шаруа қожалығы жұмылдырылды.
Бидайдың жинау алаңы – 615,6 мың га.жыл қорытындысы бойынша орташа өнімділік 5,0 ц/га болғанда 615,6 мың га бастырылды, астықтың жалпы түсімі 307,8 мың тоннаны құрады.
Жарқайың ауданында ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді космомониторингтеу мәселесі бойынша, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді пайдалану мониторингінің веб-порталының деректеріне сәйкес Qoldau.kz, пайдаланылмайтын жайылым алқаптарының жалпы ауданы 213533 га, пайдаланылмайтын егістік 20097,74 га, жиыны 233630,40 га құрайды.
Анықталған жерлер бойынша келесі шаралар қабылданды:
1) мемлекеттік меншікке қайтарылды, оның ішінде жайылым – 9796,20 га.
2) пайдалануға кіріскендер – 72138,79 га (оның ішінде жайылым – 52041,05 га, егістік – 20097,74 га).
3) басқалары (банкрот деп танылды, кепілде тұр, сот даулары жүргізілуде, тыйым салынды, жайылымдарды қайта ресімдеу сатысында – 132143,19 га.
4) жайылым жұмысында – 12861,66 га.
5) ұтымсыз пайдаланылатын жайылымдар– 6690,56 га.
Негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі 7138,3 млн. теңгені құрады немесе 2020 жылдың сәйкес кезеңіне 147,5%, облыс бойынша аудан 7-ші орында.
Қаралып отырған кезеңде инвестиция салудың негізгі көздері шаруашылық жүргізуші субъектілердің өз қаражаты есебінен 6 471,6 млн. теңге сомасындағы инвестициялар болып табылды. Қарыз қаражаты есебінен инвестициялар 666,6 млн. теңгені құрады.