2022-2024 жылдарға арнлаған
Жарқайың ауданы, Үшқарасу ауылының азаматтық бюджеті
(арнайы)
Параграф 1. Бюджет процесінің қысқаша сипаттамасы
1.1. Заңнамалық база
2021-2023 жылдарға арналған Үшқарасу ауылының бюджетін қалыптастыру Қазақстан Республикасы Президентінің 2013 жылғы 26 маусымдағы No 590 Жарлығымен бекітілген жаңа бюджеттік саясат тұжырымдамасында айқындалған тәсілдерге негізделген.
Үшқарасу ауылының бюджеті шығындардың бірыңғай бюджеттік сыныптамасын ескере отырып, сондай-ақ қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерге сәйкес Қазақстан Республикасының Бюджет және Салық кодекстеріне сәйкес құрылады.
Бюджет кодексінде қолданылатын негізгі ұғымдар:
1) бюджет - оның міндеттері мен функцияларын іске асыруды қаржылық қолдауға арналған мемлекеттің орталықтандырылған ақша қоры;
2) бюджеттік жүйе - бюджеттер жиынтығы және Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры, сондай-ақ бюджеттік процестер мен қатынастар;
3) бюджет қаражаты - түсуі мен шығысы бюджетте ақшалай нысанда көрсетілетін мемлекеттің ақшасы және басқа активтері;
4) бюджет қаражатын алушылар - бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі арқылы бюджет қаражатын алатын және оларды бюджеттік бағдарламаларды іске асыру шеңберінде пайдаланатын жеке және заңды тұлғалар;
5) бюджеттік процесс - бюджетті жоспарлау, қарау, бекіту, орындау, нақтылау және түзету, бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілікті жүргізу, бюджеттік есеп пен бюджеттік есептілік, мемлекеттік аудит және Қазақстан Республикасының бюджеттік заңнамасымен реттелетін мемлекеттік органдардың қызметі. қаржылық бақылау, бюджеттік мониторинг және нәтижелерді бағалау;
6) бюджетті атқару жөніндегі жергілікті уәкілетті орган - жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын, бюджеттің атқарылуы, бухгалтерлік есеп, бюджеттік есепке алу және жергілікті бюджеттің атқарылуы туралы бюджеттік есептілік саласындағы функцияларды жүзеге асыратын атқарушы орган;
7) бюджеттік қатынастар - бюджеттік процесте туындайтын қатынастар;
8) бюджеттік операциялар - бюджетті атқару процесінде жүзеге асырылатын операциялар;
9) есепті қаржы жылы - жоспарлау кезеңінің ағымдағы қаржы жылының алдындағы жыл;
10) жоспарлау кезеңі - ағымдағы қаржы жылынан кейінгі үш қаржы жылы;
11) келесі қаржы жылы - ағымдағы қаржы жылынан кейінгі жыл;
12) қаржы жылы - бюджет орындалатын күнтізбелік жылдың 1 қаңтарында басталып, 31 желтоқсанында аяқталатын уақыт кезеңі;
13) мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті орган - жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын, тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте стратегиялық, экономикалық және бюджеттік жоспарлау саласындағы функцияларды жүзеге асыратын атқарушы орган;
14) бекітілген бюджет - Қазақстан Республикасының Парламенті немесе тиісті мәслихат бекіткен бюджет;
15) нақтыланған бюджет - Қазақстан Республикасының Парламенті немесе тиісті мәслихат оны орындау барысында қабылдаған өзгерістер мен толықтыруларды ескере отырып, бекітілген бюджет.
16) бюджет тапшылығы (профициті) кірістер мен шығындар, таза бюджеттік несиелеу және қаржы активтерімен операциялар бойынша сальдо арасындағы айырмаға тең. Теріс белгісі бар нәтиже - бұл тапшылық, оң белгісі - бюджет профициті;
17) бюджет тапшылығын қаржыландыру бюджет тапшылығын қарыз алу және пайдаланылған бюджет қалдығы арқылы жабу арқылы қамтамасыз етіледі.
Бюджетаралық қатынастар - бұл республикалық, облыстық бюджеттер, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) бюджеттері арасындағы бюджет процесіндегі қатынастар.
Аудандық бюджеттік бағдарламалардың әкімшілері - аудан әкімі аппараты және мәслихат аппараты, аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімдігі уәкілеттік берген атқарушы органдар.
Қаладағы, аудандық маңызы бар қаладағы, кенттегі, ауылдағы, ауылдық округтегі бюджеттік бағдарламалардың әкімшілері осы әкімшілік-аумақтық бірліктер әкімдерінің кеңселері болып табылады.
1.2. Бюджет процесінің диаграммасы
1) әлеуметтік-экономикалық даму болжамы жыл сайын стратегиялық және бағдарламалық құжаттарды және Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына жыл сайынғы жолдауын ескере отырып, бес жылдық кезеңге жыл сайын әзірленеді; елдегі жағдай және республиканың ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттары туралы;
2) бюджеттік өтінім - бұл шығындар көлемін негіздеу үшін бюджеттік бағдарламалар әкімшісі келесі жоспарлау кезеңіне жасайтын құжаттар жиынтығы;
3) жергілікті бюджеттік бағдарламалар әкімшісінің бюджеттік бағдарламасы аумақты дамытудың тиісті бағдарламасында айқындалған мақсаттармен, нысаналы индикаторлармен немесе мемлекет туралы ережеде айқындалған өкілеттіктермен өзара байланысты жергілікті бюджет шығыстарының бағытын анықтайды дене.
4) бюджетті нақтылау - бұл жергілікті бюджет туралы мәслихат шешіміне өзгерістер мен толықтырулар енгізу арқылы тиісті қаржы жылы ішінде жергілікті бюджет көрсеткіштерінің өзгеруі.
Үшқарасу ауылының бюджетін нақтылау оны орындау барысында тиісті жергілікті атқарушы органның және (немесе) мәслихат депутаттарының Бюджет кодексіне сәйкес ұсыныстары негізінде жүзеге асырылады. Үшқарасу ауылының бюджетін нақтылау жөніндегі ұсыныстар тиісті бюджеттік комиссияда қаралуда.
5) бюджеттің секвестрі - жергілікті бюджетті атқару кезінде бекітілген кірістер жергілікті бюджетке түспеген жағдайда енгізілетін бюджет шығыстарын белгілі бір шектерде қысқартуды көздейтін арнайы механизм. бекітілген бюджеттік бағдарламаларды толығымен қаржыландыру мүмкін болмай қалады.
6) бюджетті түзету - төлемдер бойынша түсімдер мен қаржыландырудың жиынтық жоспарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу арқылы жергілікті атқарушы органның қаулысы және басқа да нормативтік құқықтық актілер негізінде бекітілген (нақтыланған) бюджеттің көрсеткіштерін өзгерту, шоғырландырылған есепті қаржы жылына арналған міндеттемелер бойынша қаржыландыру жоспары;
7) бюджеттік мониторинг - бюджеттің түсімдері мен шығыстарының орындалуына болжам жасау, міндеттемелердің уақтылы қабылданбау себептерін анықтау, бюджеттік бағдарламалар бойынша төлемдердің уақтылы жасалмауы мақсатында жүзеге асырылатын бюджеттің атқарылу көрсеткіштерін жүйелі және жүйелі жинау, қадағалау және талдау;
8) бухгалтерлік есеп - бұл Қазақстан Республикасының бюджеттік заңнамасымен және есеп саясатымен реттелетін мемлекеттік мекемелердің қызметі туралы ақпаратты жинау, тіркеу және қорытындылаудың жүйелі жүйесі;
9) қаржылық есептілік - мемлекеттік мекеменің қаржылық жағдайы және қаржылық жағдайындағы өзгерістер туралы ақпаратты ұсынады;
10) бюджеттің атқарылуы туралы жылдық есеп - бюджетті атқару жөніндегі жергілікті уәкілетті орган есепті жылдан кейінгі жылдың 1 наурызынан кешіктірмей, есепті қаржы жылына арналған Үшқарасу кенті бюджетінің атқарылуы туралы жылдық есеп ұсынады. әкімдікке, ауданның мемлекеттік жоспарлау жөніндегі уәкілетті органына және ішкі бақылау жөніндегі уәкілетті органға қосымшалар.
Параграф 2. Бюджетті жоспарлау, бекіту, нақтылау
2.1. Аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі көрсеткіштері
2022-2024 жылдарға арналған
Жарқайың ауданының жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту бағдарламасы
2022-2024 жылдарға арналған жергілікті қоғамдастықты дамыту бағдарламасы ауыл тұрғындары үшін қолайлы жағдайларды қамтамасыз ету үшін қарастырылған.
Халық саны 2022 жылдың 1 қаңтарына 238 адамды құрайды. Еңбекке қабілетті халық саны - 125 адам. 105 адам экономиканың әр түрлі саласында жұмыс істейді. Ауылдың аумағы - 1902 га.
Ауылда екі жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер («Торал» және «Үшқарасу»), 7 шаруа қожалықтары, 2 жеке кәсіпкерлер тіркелген. Ауылдың аумағы 42814 га құрайды. Ауылшаруашылық жерлерінің жалпы ауданы 38794 га құрайды, оның ішінде егістік - 8810 га, шабындықтар - 149 га, жайылымдар - 29835 га. Жалпы егіс көлемі 7168 га құрады, оның ішінде бидай - 6893 га, арпа - 275 га, біржылдық шөптер - 375 га.
2022 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша ауылдағы малдың жалпы саны: ірі қара - 999 бас, ұсақ мал - 1199 бас, жылқы - 182 бас, шошқа - 14 бас.
Көптеген көрсеткіштер бойынша ауылшаруашылық жануарлары малының өсу тенденциясы байқалады, бірақ ұсақ малдың мал басының өткен жылмен салыстырғанда азаюы байқалады.
Ауылдағы әлеуметтік нысандардың ішінде: 33 оқушы контингенті бар негізгі мектеп, 2 орындық мектепке дейінгі сынып, медициналық пункт, кітапхана.
Қызмет көрсету саласында пошта, 2 дүкен бар.
Халықты ауыз сумен қамтамасыз ететін орталықтандырылған сумен жабдықтау бар. Сорғының қуаты халықтың үй шаруашылықтарын суаруға қажет су көлеміне сәйкес келмейді. Ауылдың көшелері ішінара жарықтандырылған.
Трансформацияның баяу жүруіне байланысты ауылда проблемалар бар. Саланың салыстырмалы түрде баяу дамуының негізгі себептері мыналар: ауылшаруашылық тауар өндірушілерінің кірістілік деңгейінің жеткіліксіздігіне байланысты ауыл шаруашылығының төмен техникалық және технологиялық жабдықталуы, әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылымның қанағаттанарлықсыз дамуы, білікті кадрлардың жетіспеушілігі ауылдық жерлерде өмір деңгейі мен сапасының төмендігі.
Мұның бәрі Ақмола облысы, Жарқайың ауданы, Үшқарасу ауылындағы жергілікті қоғамдастықты дамытудың 2022 - 2024 жылдарға арналған бағдарламасының жоспарында көрсетілген шараларды қабылдау мен жүзеге асыруды қажет етті.
2.2.Үшқарасу ауылы бюджетінің кірістері мен шығыстары
Түбіртектер
Үшқарасу ауылы бюджетінің өзіндік кірістері 2022 жылы 1442 мың теңгені, 2023 жылы 1442 мың теңгені, 2024 жылы 1442 мың теңгені құрайды.
Жалпы, жоғары тұрған бюджеттерден берілетін мақсатты трансферттерді ескере отырып, 2022 жылға арналған Үшқарасу ауылының бюджетіне кірістер көлемі 13263,0 мың теңге көлемінде жоспарланған, оның 13263,0 мың теңгесі субвенцияға.
|
Түбіртектер |
2022 жыл (жоспар) |
2023 жыл (жоспар) |
2024 жыл (жоспар) |
|
Барлығы: түбіртектер |
14705,0 |
12100,0 |
12117,0 |
|
Салық түсімдері, оның ішінде: |
1442,0 |
1442,0 |
1442,0 |
|
мүлік салығы |
1442,0 |
1442,0 |
1442,0 |
|
Салықтық емес түсімдер |
0 |
0 |
0 |
|
Трансфеттер түсімдері, оның ішінде: |
13263 |
10658 |
10675 |
|
Мақсатты ағымдағы трансферттер |
2366 |
0 |
0 |
|
Мақсатты даму трансферттері |
0 |
0 |
|
|
Субвенциялар |
10897 |
10658 |
10675 |
Шығындар
2022-2024 жылдардағы бюджеттік шығындар саясатының негізгі басымдықтары жалақы төлеу шығындары, коммуналдық төлемдер және т.б.
Үшқарасу ауылы бюджетінің шығыстарының көлемі 14705 мың теңге көлемінде қарастырылған.
2022-2024 жылдарға арналған
Үшқарасу ауылының бюджеті
|
Функционалды топтар бойынша |
2022 жыл |
2023 жыл |
2024 жыл |
|
БАРЛЫҒЫ |
14705 |
10174 |
10126 |
|
Жалпы мемлекеттік қызметтер |
12789 |
9758 |
9693 |
|
Елді мекендердің көшелерін жарықтандыру |
156 |
162 |
162 |
|
Елді мекендерді абаттандыру мен көгалдандыру |
1500 |
1010 |
1010 |
|
Автомобиль жолдарының жұмысын қамтамасыз ету |
260 |
270 |
270 |
Жалпы мемлекеттік қызметтер
Мемлекеттік қызмет көрсету саласындағы бюджеттік шығындар ауыл әкімін ұстауға бағытталады (жалақы төлеу, байланыс қызметтері, электр қуаты, қор сатып алу және т.б.).
2022-2024 жылдарға арналған «Жалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтер» бойынша шығыстар
мын тенге
|
Атауы |
2022 год |
2023 год |
2024 год |
|
БАРЛЫҒЫ |
12789 |
10658 |
10675 |
|
Ауыл әкімі аппаратын ұстау |
12789 |
10658 |
10675 |
Елді мекендердің көшелерін жарықтандыру
Үшқарасу ауылының бюджеттік шығыстары елді мекендердегі көшелерді жарықтандыруға арналған электр энергиясының төлемдерін қаржыландыруға жұмсалады.
2022-2024 жылдарға арналған осы саладағы шығындар
мын тенге
|
Атауы |
2022 жыл |
2023 жыл |
2024 жыл |
|
БАРЛЫҒЫ |
156 |
162 |
162 |
|
Елді мекендердің көшелерін жарықтандыру |
156 |
162 |
162 |
Елді мекендерді абаттандыру мен көгалдандыру
Үшқарасу ауылы бюджетінің шығыстары қоқыс шығару және қараусыз қалған ғимараттарды қалпына келтіру жөніндегі іс-шараларды қаржыландыруға бағытталатын болады.
Осы салаға 2022-2024 жылдарға арналған шығыстар
мын тенге
|
Атауы |
2022 жыл |
2023 жыл |
2024 жыл |
|
БАРЛЫҒЫ |
1500 |
1010 |
1010 |
|
Елді мекендерді абаттандыру мен көгалдандыру |
1500 |
1010 |
1010 |
Автомобиль жолдарының жұмысын қамтамасыз ету
Үшқарасу ауылының бюджеттік шығыстары ауылішілік автомобиль жолдарын қардан тазарту жөніндегі іс-шараларды қаржыландыруға жұмсалады.
2022-2024 жылдарға арналған осы саладағы шығындар
мын тенге
|
Атауы |
2022 жыл |
2023 жыл |
2024 жыл |
|
БАРЛЫҒЫ |
260 |
270 |
270 |
|
Автомобиль жолдарының жұмысын қамтамасыз ету |
260 |
270 |
270 |