Меню

Страницы

Статья

«Жақсы ауданының Калинин ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу нәтижелері бойынша талдамалық анықтама

 

«Жақсы ауданының Калинин ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ қызметінде

сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу нәтижелері бойынша талдамалық анықтама

 

 

Калинин  ауылы                                                             2021 жылғы 13 мамыр

 

Ішкі талдау объектісінің толық атауы: «Жақсы ауданының Калинин ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ (бұдан әрі-мемлекеттік мекеме).

Ішкі талдау жүргізудің негізі:

«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабы 5-тармағына сәйкес және Мемлекет басшысының 2020 жылғы 1 қыркүйектегі «Қазақстан Жаңа нақты ахуалда: іс-қимыл уақыты» атты Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру жөніндегі Жалпыұлттық іс-шаралар жоспарының 116-тармағын орындау үшін сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі 2021 жылғы 13 мамырдағы № 12 жұмыс тобы құрылды, оның құрамына мыналар кіреді:

Тюлюбаев Мейрамбек Кайратович - жұмыс тобының жетекшісі, Калинин ауылдық округінің әкімі;

Кижибаева Жазира Кенжебековна - жұмыс тобының мүшесі, бас маман;

Жабалбай Төлеген Сейлбекұлы - жұмыс тобының мүшесі, жетекші маман.

Талдау жүргізу кезеңі: 2021 жылғы 14 мамырдан 2021 жылғы 18 мамырға дейін.

Талданатын кезең: 2020 жылдың 12 айы.

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына және Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы 2021 жылғы 14 Мамырда бекіткен сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі әдістемелік ұсынымдарға сәйкес Жақсы ауданы Калинин ауылдық округі әкімінің өкімімен құрылған жұмыс тобы келесі бағыттар бойынша жұмыс жүргізді:

1) аппараттың қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;

 2) аппараттың ұйымдастыру-басқару қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу мәні «Жақсы ауданының Калинин ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ қызметінің барлық салаларының қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау және нормативтік құқықтық актілерді қабылдау, бюджетті атқару, жергілікті бюджеттің атқарылуы

2

бойынша бухгалтерлік есепті және есептілікті жүргізу, мемлекеттік қызметтерді көрсету, өтініштер саласында, персоналды басқару, мүдделер қақтығысын реттеу мәселелері бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау болып  табылады.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау ақпаратты қорыту, талдау және қорыту, сондай-ақ құқықтық статистикадан, жеке және заңды тұлғалардың өтініштерінен және заңмен шектелмеген өзге де ақпараттан алынған мемлекеттік органдардың бұрын жүргізген тексерулерінің нәтижелерін қорыту, талдау және бағалау жолымен жүргізілді. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау 2020 жылдың қорытындылары бойынша қалыптастырылды.

2021 жылғы 14 мамыр мен 18 мамыр аралығында жұмыс тобы «Жақсы ауданының Калинин ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ қызметінің сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізді.

Мемлекеттік мекеме ауылдық округ әкімінің қызметін ақпараттық-талдау тұрғысынан, ұйымдық-құқықтық және материалдық-техникалық жағынан қамтамасыз ету салаларында басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады.                   

Мемлекеттік мекеме өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына және заңдарына, Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің актілеріне, өзге де нормативтік құқықтық актілерге, сондай-ақ Жақсы ауданы әкімдігінің 2020 жылғы 9 қаңтардағы № а-0/07 қаулысымен бекітілген Ережеге сәйкес жүзеге асырады.

Мемлекеттік мекеме ауылдық округ әкімінің қызметін қамтамасыз ететін заңды тұлға болып табылады, мемлекеттік тілде өз атауы бар мөрі мен мөртаңбалары, белгіленген үлгідегі бланкілері, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қазынашылық органдарында шоттары болады.

  1. Нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау бойынша талдау жүргізу барысында нормативтік құқықтық актілерде 2020 жылы 3 сәйкессіздік анықталды.

2020 жылы мемлекеттік мекеме 45 құқықтық акт, оның ішінде 4 шешім, 41 өкім шығарды.

Ал қабылданған нормативтік құқықтық актілер бойынша ұсынылған тоқсан сайынғы есепте 2020 жылы 57 нормативтік құқықтық актілер шығарылды.

Қабылданған құқықтық актілер бойынша тоқсан сайынғы есепті жіберген кезде мемлекеттік мекеме 2020 жылдың 1, 2 және 4 тоқсанына қағаз және электрондық түрде есеп берді, көрсетілген есеп 2020 жылдың 3 тоқсанына қағаз түрінде "Жақсы ауданы әкімінің аппараты" ММ мемлекеттік құқықтық бөліміне жіберілмеген.

 

3

Сондай-ақ, 2020 жылы қабылданған нормативтік құқықтық актілердің көшірмелері, осы нормативтік құқықтық актілерді тіркеу журналының қағаз түріндегі көшірмелері жіберілген жоқ.

 

Қабылданған құқықтық актілер бойынша тоқсан сайынғы есепті мемлекеттік мекеме жіберген кезде "Жақсы ауданының Калинин ауылдық округі әкімінің аппараты "мемлекеттік мекемесі бойынша 2021 жылға арналған тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспарын бекіту туралы "2021 жылғы 22 қаңтардағы № 1 өкіміне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" 2021 жылғы 1 наурыздағы № 7 өкіммен шығарылған 2021 жылғы 1 тоқсандағы есеп толықтырусыз жіберілгені анықталды.

 

"Құқықтық актілер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 24-бабының 3-тармағын, 22-бабының 2-тармағын бұзған кезде "қаржылық құжаттарға бірінші және екінші қол қою құқығын жүктеу туралы" 2020 жылғы 27 қаңтардағы № 2 өкім шығарылған кезде мемлекеттік және орыс тілдеріндегі мәтіннің теңтүпнұсқалығы қамтамасыз етілмеген, қағидалар нормаларына сілтемелер көрсетілмеген ("бюджетті атқару және оған кассалық қызмет көрсету қағидаларын бекіту туралы"ҚР ҚМ 2014 жылғы 4 желтоқсандағы № 540 Бұйрығының 102-тармағын көрсету қажет).

 

"Жақсы ауданының Калинин ауылдық округі әкімінің аппараты "мемлекеттік мекемесі бойынша тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алудың 2020 жылға арналған жылдық жоспарын бекіту туралы "Калинин ауылдық округі әкімінің 2020 жылғы 21 қаңтардағы № 1 өкіміне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" 2020 жылғы 12 наурыздағы № 4 өкімді шығару кезінде" жақсы ауданының Калинин ауылдық округі әкімінің аппараты "мемлекеттік мекемесі бойынша тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алудың (жоғарыда аталған Заңның 7-тармағын көрсету қажет болған кезде, Мемлекеттік сатып алу туралы Заңның 5-бабының 4-тармағы көрсетілген).

 

Құқықтық актілерді шығару кезінде жоғарыда көрсетілген қателіктер 2020 жылғы 25 желтоқсандағы № 26, 27 өкімдермен жойылды.

 

Тексеру барысында "Жақсы ауданының Калинин ауылдық округі әкімінің аппараты" мемлекеттік мекемесі өз құзыретіндегі мәселелер бойынша заңнамада белгіленген тәртіппен Калинин ауылдық округі әкімінің шешімдері мен өкімдерімен және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген басқа да актілермен ресімделетін шешімдер қабылдайды. 2020 жылдың 12 айында 4 шешім және 57 өкім (28 – негізгі қызмет бойынша), 23 –жеке құрам бойынша, 4 іссапар, 1 – демалыс туралы, 1 – сыйақы туралы) қабылданды.

4

Мемлекеттік мекемеде мекеменің қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.

 

Персоналды басқару бағыты бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.

 

1.1. Персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы.

 

Тексерілетін кезең үшін:

2020 жылғы жағдай бойынша мемлекеттік мекеменің штат саны 5 бірлікті құрады (Аудан әкімі аппаратының КӨҚ мәліметіне сәйкес 4 бірлік), іс жүзінде 3 мемлекеттік қызметші жұмыс істейді, 1 бос орын бар. 2020 жылы таза ауысымдылық жоқ.

Бюджет қаражатын игермегені үшін ауылдық округ әкіміне қатысты 1 тәртіптік жаза қолданылады.

Ішкі жұмыс тәртібін, лауазымдарға қойылатын біліктілік талаптарын, лауазымдық нұсқаулықтарды реттейтін негізгі құжаттар бар.

Мемлекеттік мекеменің ұйымдастыру-басқару қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау бойынша талдау жүргізу барысында, аудан әкімі аппаратының ЖПБ мәліметтерін ескере отырып, ұйымдастыру-басқару қызметіндегі деректердің 1 сәйкессіздігі анықталды, атап айтқанда шарттық негізде қабылданған қызметкерлер саны көрсетілмеген (Мемлекеттік қызметшілердің штат санын көрсету не қызметкерлерін, оның ішінде, сондай-ақ нақты жұмыс істейтін мемлекеттік қызметшілердің санын көрсете отырып, мемлекеттік мекеме қызметкерлерінің жалпы санын көрсету қажет).

Ішкі жұмыс тәртібін, лауазымдарға қойылатын біліктілік талаптарын, лауазымдық нұсқаулықтарды реттейтін негізгі құжаттар бар.

Ағымдағы кезеңде кадр мәселелері бойынша шағымдар түскен жоқ.

 

1.2. Мүдделер қақтығысын реттеу.

 

Мүдделер қақтығысы жағдайларына талдау жүргізу барысында жұмысқа қабылданған қызметкерлердің мемлекеттік мекеме басшысымен үлестестігі анықталған жоқ. Жақын туыстардың, ерлі-зайыптылар мен жекжаттардың бірлескен қызметі (жұмысы) жоқ.


  1. Мемлекеттік қызмет көрсету кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.

 

Мемлекеттік қызмет көрсету бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг жүргізу барысында:

 

 

5

Мемлекеттік қызметтер ҚР цифрлық даму министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 31 қаңтардағы № 39/НҚ бұйрығымен бекітілген мемлекеттік қызметтердің қолданыстағы тізіліміне сәйкес көрсетіледі

Мемлекеттік мекеме мемлекеттік қызметтің сегіз түрін көрсетеді:

  1. Мектепке дейінгі балалар ұйымдарына жіберу үшін мектепке дейінгі (7 жасқа дейін) жастағы балаларды кезекке қою-қызметтер көрсетілген жоқ
  2. Шалғайдағы ауылдық елді мекендерде тұратын балаларды жалпы білім беру ұйымдарына және кері қарай үйлеріне тегін тасымалдауды ұсыну-тексеру кезеңінде көрсетілген қызметтер болған жоқ
  3. Өтініш берушінің (отбасының) атаулы әлеуметтік көмек алушыларға тиесілігін растайтын анықтама беру – қызмет көрсетілген жоқ
  4. Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру-қызметтер көрсетілген жоқ
  5. Елді мекен шегінде объект салу үшін жер учаскесін ұсыну-қызметтер көрсетілген жоқ
  6. Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды алу-қызметтер көрсетілген жоқ
  7. Жер учаскесін алу үшін кезекке қою-қызмет көрсетілген жоқ
  8. Жер учаскесін жеке меншікке бір рет немесе бөліп-бөліп сату-қызмет көрсетілген жоқ.
  9. Тексерілетін кезеңде қызмет көрсетілмеді.
  10. Калинин ауылдық округі әкімінің аппаратына мемлекеттік қызмет көрсету саласында шағымдар түскен жоқ. Мемлекеттік қызмет көрсетуден негізді бас тарту жасалмады.

Жақсы ауданы әкімдігінің 2020 жылғы 9 қаңтардағы № А-0/07 қаулысымен бекітілген аппараттың ережесінде Мемлекеттік қызмет көрсету бойынша функциясы көрсетілген.

"Жақсы ауданының Калинин ауылдық округі әкімінің аппараты" мемлекеттік мекемесінің бас маманының лауазымдық нұсқаулығында мемлекеттік қызмет көрсету бойынша функция көрсетілген.

 Пп сәйкес.6) "мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы" ҚР Заңының 5-бабы 2-тармағы бойынша көрсетілетін қызметті берушілер мемлекеттік қызметтер көрсету саласындағы жұмыскерлердің біліктілігін арттыруға, сондай-ақ мүгедектермен қарым-қатынас жасау дағдыларына үйретуге міндетті. Ауылдық округ әкімінде Мемлекеттік қызмет көрсету саласында біліктілікті арттыру туралы қолданыстағы сертификаттар жоқ.

Электрондық үкімет арқылы көрсетілетін қызметті алушы 24 түрлі анықтама түрін өз бетінше алды.

Әлеуметтік желілерде 1 мақала жарияланды, "Адал көмек" жобасы аясында көрсетілетін мемлекеттік қызмет түрлері бойынша 1 Тікелей эфир өткізілді.

 

 

6

Халыққа қолжетімді жерде, ғимараттың холында Мемлекеттік қызметтер бойынша қолданыстағы қағидалар мен өтініш үлгілері бар ақпараттық стенд орналастырылған.

Ғимаратқа кірген кезде шақыру түймесі бар және жұмыс істейді.

Ғимаратта мемлекеттік қызметтердің қолданыстағы стандарттары орналастырылған ақпараттық стенд орналастырылған. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің қолданыстағы стандарттары бар Стенд халыққа қолжетімді жерде орналасқан. Халыққа арналған "е-gov" өзіне-өзі қызмет көрсету бұрышы бар.
3. Мемлекеттік сатып алуды жасасу кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.

Тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алу қатаң түрде "мемлекеттік сатып алу туралы" 2015 жылғы 4 желтоқсандағы № 434-V ҚР Заңына, ҚР Үкіметінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады, онда мемлекеттік сатып алуды оңайлатуға, өткізудің ашықтығы мен айқындығына бағытталған бірқатар нормалар көзделген, бұл сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің туындауын болдырмауға мүмкіндік береді. Шарттар жасасу мемлекеттік сатып алу веб-порталы арқылы электрондық нысанда жүзеге асырылады.

2020 жылы Тікелей шарт жасасу жолымен бір көзден 15938,0 мың теңге сомасына 36 шарт, баға ұсыныстарын сұрату тәсілімен 5 шарт 41 Мемлекеттік сатып алу шарты жасалды.

Мемлекеттік аудит органдары тарапынан камералдық бақылау нәтижелері бойынша сатып алуды қайта қарау немесе күшін жою фактілерінің болуы -0 ;

  1. «Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының талаптарын сақтау.

2020 жылы жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін есепке алу тәртібін бұзу анықталған жоқ.

2020 жылға жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін тіркеу папкалары, журналдары, сондай-ақ азаматтарды жеке қабылдауды тіркеу журналдары бар.

2020 жылы мемлекеттік мекемеге жеке және заңды тұлғалардан 2 өтініш түсті.

2020 жылы ауылдық округ әкімінің жеке қабылдауына өтініштер түскен жоқ.

Жеке және заңды тұлғалардың өтініштері мен өтініштеріне жауаптар папкаларға тігілген. Барлық өтініштерге тиісті жауаптар берілді.

  1. Ұйымдастыру-басқару қызметінен туындайтын сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.

5.1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жұмыстарды ұйымдастыру бағыты бойынша.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі іс-шараларды ауылдық округ әкімі жүзеге асырады. Ауылдық округ әкімінің аппаратында

7

сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саясатының іс-шаралар жоспары бар. Калинин ауылдық округі әкімі аппаратының қызметкерлерімен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша түсіндіру және оқыту іс-шаралары(дәрістер, әңгімелесулер) жүргізіледі.

Қызметкерлердің сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саясатының қолданыстағы талаптары туралы білімін тексеру ауылдық округ әкімі аппаратында жүргізіледі.

Мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген тұлғалар болып табылатын әкім аппаратының қызметкерлерімен сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер толық қабылданды.

Талдау объектісі қызметкерлерінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді сақтамау фактілері анықталған жоқ.

Калинин ауылдық округі бойынша сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасағаны үшін талдау объектісінің қызметкерлерін қылмыстық жауапкершілікке тарту фактілері болған жоқ.

Калинин ауылдық округі әкімі аппаратының сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарты Жақсы ауданы әкімінің сайтында орналасқан.

"Сенім телефоны" жұмыс істейді, жеке және заңды тұлғалардың хаттары мен өтініштеріне арналған пошта жәшігі орналастырылған.

"Сервистік әкімдік" алаңында алдын ала аванс берумен "ADAL-KOMEK" жобасы шеңберінде мемлекеттік қызметтерді көрсету бойынша 2 тікелей консультативтік эфирлер және "әскери міндеттілік туралы"ҚР Заңы өткізілді.

Мемлекеттік мекеме қызметінің ашықтығы мен жариялылығын қамтамасыз ету мақсатында барлық бюджеттік бағдарламалар "Ашық бюджеттер" порталында жарияланады, ай сайын есептер "Е – Қаржымині"электрондық жүйесінде тапсырылады.

5.2. Бюджет және қаржы қаражатын игеру және бөлу бағыты бойынша.

 

Бекітілген бюджет 24665,4 мың теңге және 24664,8 мың теңге игерілді.

теңге қаржы 99,9% игерілді.

Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау органдарын тексеру кезінде бұзушылықтарды анықтау фактілерінің болуы-0.

5.3. Салықтар мен өзге де төлемдерді жинау бағыты бойынша.

Салықтар мен өзге де төлемдерді жинау 2020 жылға арналған жоспарға сәйкес жүргізілді.

Калинин ауылдық округі әкімінің аппараты табыс, әлеуметтік салықтарды, зейнетақы және медициналық жарналарды, медициналық аударымдарды, әлеуметтік аударымдарды төлейді. 2020-да барлық салықтар 100-ге аударылды%

Табыс салығы-132040 теңге

Мүліктік салық-22155 теңге

Жер салығы-29477 теңге

8

Жеке тұлғалардан көлік салығы - 890967 теңге

2020 жылы салық сомасы 1074639 теңгені құрады

 

Қорытынды:

 

Жоғарыда баяндалғанның негізінде, мемлекеттік қызметтерді көрсету сапасын арттыру және бұзушылықтарды болдырмау мақсатында, төмендегілерді ұсынамыз:

  1. БАҚ-та мемлекеттік қызметтер бойынша мақалалар жариялау және

әлеуметтік желілерде 2021 жылдың 1 қыркүйегіне дейін.

  1. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау бойынша жұмысты жалғастыру

ауылдық округі әкімі аппаратының қызметін қамтамасыз ету, Қазақстан Республикасының "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы"Заңына сәйкес сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың негізгі қағидаттарын сақтау

  1. "Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы"Заңын сақтау.

Тәртіптік жауапкершілікке тарту жағдайларына жол бермеу.

  1. Ауылдық округ тұрғындарын ауылдық округ туралы ақпараттандыру бойынша жұмысты күшейту "электрондық үкімет" порталы арқылы мемлекеттік қызметтерді алу мүмкіндіктері.
  2. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау нәтижелерін беру

Жақсы ауданы әкімі аппаратының басшысы.

 

 

Калинин ауылдық округінің әкімі                                         М. Тюлюбаев

 

Дата публикации
27 октября 2021
Дата обновления
27 октября 2021
Тип

Сейчас читают

Мақалалар
22 сентября 2026
Жұмылдыру жарияланған кездегі азаматтардың іс-қимыл тәртібі
28 августа 2026
Қазақстанда тұрғын үй қорын жаппай түгендеу басталады.
10 августа 2026
Сайлаушылар тізімдерінде өзіңізді қалай тексеруге болады

Социальные медиа

Facebook

Меню подвал

ҚР Президентінің жолдаулары
ҚР Президентінің сайты
ҚР Премьер-Министрінің сайты
Цифрлық трансформация тұжырымдамасы
Өмірлік жағдайлар
ҚР Мемлекеттік рәміздері
Терминдер мен қысқартулар
ҚР Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметі
Экран дикторы
Жасанды интеллектті дамытудың 2024 – 2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы