«Жақсы ауданының жер қатынастары, сәулет және қала құрылысы бөлімі» ММ, «Жақсы ауданының ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі» ММ қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау нәтижелері бойынша талдау анықтамасы
Жақсы а. 2025 жыл 09 маусым
«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңына, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің Үлгілік қағидаларына, Қазақстан Республикасы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 30 желтоқсандағы бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі 2022 жылғы № 488 әдістемелік ұсынымдармен, аудан әкімінің 2025 жылғы 22 сәуірдегі № 15 өкімі негізінде жұмыс тобы, Жақсы ауданы әкімдігінің жергілікті бюджетінен қаржыландырылатын жергілікті атқарушы органдардың қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді:
1) бөлімнің қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
2) бөлімнің ұйымдастыру-басқару қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Талдау жүргізу кезеңі: 2025 жылғы 2-30 мамыр аралығында.
Талданатын кезең: 2024 жылғы 1 қаңтардан 31 желтоқсанға дейін.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау «Жақсы ауданының жер қатынастары, сәулет және қала құрылысы бөлімі» ММ-де, «Жақсы ауданының ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі» ММ-де, сондай-ақ, мемлекеттік органдардың бұрын жүргізген тексерулерінің нәтижелерін, құқықтық статистикадан алынған ақпаратты, жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін және заңмен шектелмеген өзге де ақпаратты бағалау жолымен жүргізілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдауды жұмыс тобы келесі құрамда қалыптастырды:
Ольга Фридриховна Бочарникова – «Жақсы ауданы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің басшысы, жұмыс тобының төрағасы;
Арман Владимирович Кравец – «Жақсы ауданы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі мемлекеттік-құқықтық бөлімі басшысының м. а., жұмыс тобы төрағасының орынбасары;
Назгүл Сағдатқызы Сегізбаева – «Жақсы ауданы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің мемлекеттік-құқықтық бөлімінің бас маманы, жұмыс тобының хатшысы;
Татьяна Васильевна Балацкая – «Жақсы ауданы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің мемлекеттік қызметтерді ұсынуды талдау бөлімінің басшысы;
Динара Бектұрғанқызы Бектұрғанова – «Жақсы ауданы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің бірыңғай персоналды басқару қызметінің басшысы;
Зиғаш Әбілмағжанқызы Шаматова – «Жақсы ауданы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің құжаттамалық қамтамасыз ету және қаржылық-шаруашылық қызметі бөлімінің басшысы;
Руслан Жанарұлы Әбілжанов – «Жақсы ауданының жер қатынастары, сәулет және қала құрылысы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің басшысы;
Айнаш Сұлтанқызы Торткарина – «Жақсы ауданының ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі» мемлекеттік мекемесінің басшысы;
Қайыржан Қожахметұлы Құсайынов - Жақсы ауданы Қоғамдық кеңесінің төрағасы (келісу бойынша).
«Жақсы ауданының жер қатынастары, сәулет және қала құрылысы бөлімі» мемлекеттік мекемесі (бұдан әрі – Бөлім) жер қатынастары, сәулет және қала құрылысы саласында басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады.
Бөлім өз қызметін Жақсы ауданы әкімдігінің 2024 жылғы 20 желтоқсандағы № а-11/214 қаулысымен бекітілген Ережеге сәйкес жүзеге асырады.
Бөлімнің қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген талдау барысында мыналар анықталды:
«Нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау» бағыты.
Бөлім өз құзыреті шегінде келесі төрт нормативтік құқықтық актіні әзірлеуші болып табылады:
НҚА мониторингі кезінде Жақсы аудандық мәслихатының 2018 жылғы 16 наурыздағы № 6С-21-4 «Жақсы ауылы мен Жақсы ауданының ауылдық елді мекендерінің жер учаскелері үшін бағалау аймақтарының шекараларын және базалық төлемақы мөлшерлемелеріне түзету коэффициенттерін бекіту туралы» шешіміне Жақсы ауылы әкімінің шешімі негізінде өзгертілген көшелер бойынша өзгерістер енгізілмегені анықталды ауданның 2018 жылғы 25 шілдедегі № 3 «Ақмола облысы Жақсы ауданы Жақсы ауылының көшелерін қайта атау туралы» (нормативтік құқықтық актілер Тізілімінде № 6756 болып тіркелген).
Сыбайлас жемқорлық тәуекелінің сипаттамасы: көшелердің атауын өзгертуге байланысты нормативтік құқықтық актіге уақтылы өзгерістер енгізбеу құқықтық белгісіздік тудырады және құқық қолдану практикасын қиындатады.
Жою жөніндегі ұсынымдар: Жақсы аудандық мәслихатының 2018 жылғы 16 наурыздағы № 6С-21-4 «Жақсы ауылының және Жақсы ауданының ауылдық елді мекендерінің жер учаскелері үшін төлемақының базалық ставкаларына бағалау аймақтарының шекараларын және түзету коэффициенттерін бекіту туралы» шешіміне тиісті өзгерістер енгізілсін.
Бөлімнің ұйымдастыру-басқару қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
1) Бөлімнің штат саны 3 бірліктен тұрады: 1-бөлім басшысы, 2 бас маман.
ҚР заңнамасында белгіленген мерзімде Бөлім қызметкерлері сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерге қол қойды, жыл сайын ұсынылады.
Бос әкімшілік лауазымдар болмады.
Теріс себептермен жұмыстан босату жоқ.
Талданған кезеңде бөлім басшысы Р. Ж. Әбілжанов тәртіптік жауапкершілікке тартылды (Ақмола облысы бойынша Құқықтық статистика және арнайы есепке алу басқармасының 2024 жылғы 11 қазандағы № 2-20-24-03255 ұсынуы негізінде).
2) Мүдделер қақтығысын реттеу.
Мүдделер қақтығысы жағдайларын талдау барысында анықталған жоқ
Бөлім мемлекеттік қызметтің 4 түрін көрсетеді. 2024 жылы 111 қызмет көрсетілді, оның ішінде АК -0, ҚЭҚ - 111, МО-0, АЖ - 0 арқылы.
Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдерін бұзу фактілері жоқ.
Құқықтық актілерде көзделмеген құжаттарды талап ету анықталған жоқ.
Мемлекеттік қызмет көрсету рәсімдерінің тәртібін бұзу фактілері жоқ.
Мемлекеттік қызмет көрсету Қағидаларына жоғары тұрған нормативтік құқықтық актілердің нормаларына қойылатын талаптардың қайшылығы анықталған жоқ.
Көрсетілетін қызметті алушылар тарапынан шағымдар түскен жоқ. Негізсіз бас тартулар жоқ.
Бөлімде талданып отырған кезеңде мемлекеттік қызметтер бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Бөлім мемлекеттік көрсетілетін қызметтер Тізіліміне енгізілмеген рұқсат құжаттарын беруді, сараптамалар жүргізуді, құқық беруді, тіркеуді, келісуді жүзеге асырмайды.
Бақылау-тексеру функцияларын іске асыру кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Бюджет қаражатын игеру, жалақыны, сыйлықақылар мен қосымша ақыларды есептеу Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 29 тамыздағы №1127 қаулысымен бекітілген мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен Қазақстан Республикасы органдары қызметкерлерінің лауазымдық айлықақыларына сыйлықақы беру, материалдық көмек көрсету және үстемеақы белгілеу Қағидаларына сәйкес жүргізіледі.
2024 жылғы есепті кезеңде қаржыландыру жоспары 26 284 400 теңге мөлшерінде 26 283 623 теңге игерілді, бұл 99,9% құрайды.
Бюджет қаражатын игеру және бөлу процесінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алу ҚР Үкіметінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 қаулысымен бекітілген «Мемлекеттік сатып алу туралы» 2015 жылғы 4 желтоқсандағы №434-V Заңына, мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру Қағидаларына қатаң сәйкес жүзеге асырылады.
Өткен жылы 29 шарт жасалды, оның ішінде 22-сі бір көзден алу тәсілімен, сатып алудың өтпеуі себебінен, 7-сі баға ұсыныстарын сұрату тәсілімен шарттар жасалды.
Мемлекеттік аудит органдары тарапынан камералдық бақылау нәтижелері бойынша сатып алуды қайта қарау немесе жою фактілері анықталған жоқ.
Ақпараттық жүйелерді әзірлеу және пайдалану бөлімінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
2022 жылғы 23 қарашада азамат А. Н.Ильяшев Ақмола облысының мемлекеттік сатып алу және коммуналдық меншік басқармасымен шарт шеңберінде жылжымайтын мүлік объектісін — бұрынғы «Березка» лагерін сатып алды. Аталған нысан жер учаскесінсіз сатып алынды.
2024 жылғы 3 шілдеде азамат А. Н.Ильяшев сатып алынған объектіге қызмет көрсету үшін ауданы 1.0 га жер учаскесін 49 жыл мерзімге беру туралы өтініш берді.
2024 жылғы 28 тамызда жер комиссиясы басқа да себептер бойынша уақытша өтеулі ұзақ мерзімді жер пайдалану құқығын беруден бас тарту туралы хаттамалық шешім қабылдады: ҚР ЖК 48-бабы, 1-тармақ, 5 тармақшасы негізінде на основании пп. (жер учаскесі сәулет-қала құрылысы және (немесе) құрылыс құжаттамасына сәйкес келмейді), ҚР ЖК 97-бабы (нысаналы мақсаты ауыл шаруашылығы қызметімен байланысты емес, сұралып отырған жер учаскесі ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге жатады).
Бұл шешім ҚР ЖК 52-бабы 2-тармағын бұза отырып шығарылды, оған сәйкес ғимараттарға (құрылыстарға, ғимараттарға) және басқа да жылжымайтын мүлікке меншік құқығы сатып алушыға ауысқан кезде меншік құқығы жер учаскесіне де ауысады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелінің сипаттамасы: жеке тұлғаның құқықтарына шектеулер белгілеу.
Жою жөніндегі ұсынымдар: А. Н. Ильяшевпен сот шешімі негізінде жер учаскесін уақытша өтеулі ұзақ мерзімді жер пайдалану (жалға алу) туралы шарт жасасу.
Ақмола облысы бойынша Құқықтық статистика және арнайы есепке алу басқармасының 2024 жылғы 11 қазандағы № 2-20-24-03255 ұсынуына сәйкес 2024 жылы ҚР Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 73-бабының бұзылуы анықталды - 9 өтініш бойынша қабылданған шешімнің сипаты туралы мәліметтердің бұрмалануына байланысты тыңдау рәсімі жүргізілген жоқ. Қолайсыз әкімшілік актіні көрсетудің орнына ақпараттық жүйелерде қабылданған актілердің қолайлы екендігі көрсетілді, нәтижесінде тыңдау рәсімі жүргізілмеді. (2024 жылғы 12 сәуірдегі № ЗТ-2024-03714459, 2024 жылғы 13 мамырдағы № ЖТ-2024-04009508, 2024 жылғы 28 мамырдағы № ЖТ-2024-04202657, 2024 жылғы 4 маусымдағы № ЗТ-2024-04268984, 2024 жылғы 24 маусымдағы № ЗТ-2024-03714459, 2024 жылғы 17 маусымдағы № ЗТ-2024-04391200, 2024 жылғы 17 шілдедегі № ЖТ-2024-04724022).
Аталған ұсынымды қарау нәтижелері бойынша бөлім басшысы Р. Ж. Әбілжановқа тәртіптік жаза қолданылды.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелінің сипаттамасы: ҚР заңнамасында белгіленген рәсімдік тәртіпті, атап айтқанда міндетті тыңдау рәсімін сақтамау.
Жою бойынша ұсынымдар: ҚР ӘРПК талаптарына сәйкес тыңдау рәсімін қатаң сақтауды қамтамасыз ету.
Бөлімнің қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау қорытындысы бойынша ұсынылды:
және спорт бөлімі» ММ
«Жақсы ауданының ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі» мемлекеттік мекемесі (бұдан әрі - Бөлім) ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт салаларында басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады.
Мемлекеттік мекеме өз қызметін Жақсы ауданы әкімдігінің 2022 жылғы 15 сәуірдегі № А-3/65 қаулысымен бекітілген Ережеге сәйкес жүзеге асырады.
Бөлімнің қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген талдау барысында мыналар анықталды:
«Нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау» бағыты.
Тексеру барысында Бөлім өз құзыретіндегі мәселелер бойынша бір нормативтік құқықтық актіні әзірлеуші болып табылатыны анықталды - Ақмола облысы Жақсы аудандық мәслихатының 2021 жылғы 19 қаңтардағы № 7ВС-2-1 «Бейбіт жиналыстар өткізудің кейбір мәселелері туралы» шешімі (нормативтік құқықтық актілер Тізілімінде № 8334 болып тіркелген).
2022 жылы Жақсы ауданының «Ішкі саясат бөлімі», «Мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі», «Дене шынықтыру және спорт бөлімі» мемлекеттік мекемелерін «Жақсы ауданының ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі» ММ біріктіру жолымен қайта ұйымдастыру жүргізілді.
Бұл ретте, мәслихаттың жоғарыда көрсетілген шешіміне қайта ұйымдастыру фактісін және органның жаңа атауын көрсететін өзгерістер енгізілмеген.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелінің сипаттамасы: мемлекеттік органның атауын өзгертуге байланысты нормативтік құқықтық актіге уақтылы өзгерістер енгізбеу құқықтық белгісіздік тудырады және құқық қолдану практикасын қиындатады.
Жою жөніндегі ұсынымдар: Ақмола облысы Жақсы аудандық мәслихатының 2021 жылғы 19 қаңтардағы № 7ВС-2-1 «Бейбіт жиналыстар өткізудің кейбір мәселелері туралы» шешіміне тиісті өзгерістер енгізілсін.
Бөлімнің ұйымдастыру-басқару қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
ҚР заңнамасында белгіленген мерзімде Бөлім қызметкерлері сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерге қол қойды, жыл сайын кірістер туралы декларациялар ұсынылады.
Теріс себептермен жұмыстан босату тіркелген жоқ.
Талданған кезеңде Бөлімнің бас маманы А.М. Елеусузова тәртіптік жауапкершілікке тартылды (Ақмола облысы бойынша Құқықтық статистика және арнайы есепке алу басқармасының 2024 жылғы 11 қазандағы № 2-20-24-03255 ұсынуы негізінде).
Талдау барысында мүдделер қақтығысы анықталған жоқ.
Бөлім мемлекеттік қызметтің 2 түрін көрсетеді. 2024 жылы көрсетілетін қызметті алушылардан өтініштер түскен жоқ.
Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдерін бұзу фактілері жоқ.
Құқықтық актілерде көзделмеген құжаттарды талап ету анықталған жоқ.
Мемлекеттік қызмет көрсету рәсімдерінің тәртібін бұзу фактілері жоқ.
Мемлекеттік қызметтер көрсету Қағидаларына, жоғары тұрған нормативтік құқықтық актілердің нормаларына қойылатын талаптардың қайшылығы анықталған жоқ.
Көрсетілетін қызметті алушылар тарапынан шағымдар түскен жоқ. Негізсіз бас тартулар жоқ.
Бөлімде талданып отырған кезеңде мемлекеттік қызметтер бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Бөлім мемлекеттік көрсетілетін қызметтер Тізіліміне енгізілмеген рұқсат құжаттарын беруді, сараптамалар жүргізуді, құқық беруді, тіркеуді, келісуді жүзеге асырмайды.
Бақылау-тексеру функцияларын іске асыру кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
2024 жылы 423233,1 мың теңге бөлінді, 423066,2 мың теңге игерілді, бұл игерудің 99,99% құрайды. Бюджет қаражатын игеру мен бөлуде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Бухгалтерлік есепті жүргізу барысында сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алу ҚР Үкіметінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 қаулысымен бекітілген «Мемлекеттік сатып алу туралы» 2015 жылғы 4 желтоқсандағы №434-V Заңына, мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру Қағидаларына қатаң сәйкес жүзеге асырылады.
Өткен жылы жалпы сомасы 19883,6 мың теңгеге мемлекеттік сатып алу бойынша барлығы 81 шарт жасалды, оның ішінде тікелей жасасу арқылы бір көзден 7 728 мың теңгеге, өтпеген деп танылған баға ұсыныстарын сұрату тәсілімен - 5179,4 мың теңге сомаға 25 шарт, баға ұсыныстары тәсілімен - 10116,7 мың теңге сомаға 27 шарт.
Мемлекеттік аудит органдары тарапынан камералдық бақылау нәтижелері бойынша сатып алуды қайта қарау немесе жою фактілерінің болуы жоқ.
Сонымен қатар, Жақсы ауданының прокуратурасы мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманы сақтамау бойынша бұзушылықты анықтады.
Мәселен, 2024 жылғы 4 сәуірде бөлім мен «Инара» ЖК арасында 696 550 теңге сомасына «іPhone 14 Pro Max» телефонын сатып алуға № 31 мемлекеттік сатып алу шарты жасалды. Техникалық ерекшелікте және сатып алу атауында тауардың нақты фирмалық атауы — «iPhone 14 Pro Max» көрсетілді, сол арқылы «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 38-бабының 2-тармағы бұзылып, тауар белгілерін, фирмалық атауларды және тауардың нақты өнім берушіге тиесілігін айқындайтын өзге де белгілерді көрсетуге тыйым салынды.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелінің сипаттамасы: мемлекеттік сатып алу жөніндегі құжаттамада нақты тауар белгісін көрсету бәсекелестікті шектейді және басқа әлеуетті өнім берушілердің қатысуына кедергі келтіреді.
Жою бойынша ұсынымдар: мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманы сақтау мәселелері бойынша жауапты қызметкерлермен түсіндіру жұмыстарын жүргізу.
8) Ақпараттық жүйелерді әзірлеу және пайдалану.
Ақпараттық жүйелерді әзірлеу және пайдалану бөлімінде Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
9) Ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметтен туындайтын өзге де мәселелер.
Жеке және заңды тұлғалар тарапынан, оның ішінде БАҚ-да Бөлімге қатысты сыбайлас жемқорлық сипаттағы заңсыз әрекеттер туралы шағымдар жоқ.
Ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметтен туындайтын өзге де мәселелерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген талдау қорытындысы бойынша бөлімге:
Жұмыс тобының төрағасы О. Бочарникова
Жұмыс тобы төрағасының
орынбасары А. Кравец
Жұмыс тобының мүшелері:
Т. Балацкая
Д. Бектұрғанова
З. Шаматова
Р. Әбілжанов
А. Торткарина
Қ. Құсайынов