Ақмола облысындағы отбасылық және гендерлік саясатты іске асыру туралы анықтама

         Қазақстанның мемлекеттік саясатының маңызды басымдықтарының бірі ана мен баланы қорғау, әйелдердің құқықтары мен мүмкіндіктерін кеңейту мәселелері болып табылады.

         Қыркүйектің әр екінші жексенбісінде атап өтетін Отбасы күні белгіленіп, жыл сайын "Мерейлі отбасы" ұлттық конкурсының марапаттау рәсімі  өткізіледі, Бала құқықтары жөніндегі Уәкіл институты енгізілді.

         Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі облыстық комиссияның, жауапты мемлекеттік органдардың, бизнес-қоғамдастықтың, азаматтық сектордың тиімді өзара іс-қимылының арқасында біздің облыс әйелдер, отбасы және гендерлік теңдік мүдделерін ілгерілету мәселелерінде елеулі табыстарға қол жеткізді.

         Қазақстан Республикасында 2030 жылға дейінгі отбасылық және гендерлік саясат тұжырымдамасы отбасылық және гендерлік саясатты іске асырудың негізгі құжаты болып табылады.

         Ақмола облысында Тұжырымдаманың негізгі индикаторларын іске асыру:

             Отбасы институтын насихаттау

2026 жылы мемлекеттік тапсырыс шеңберінде отбасылық және гендерлік саясатты іске асыруға 9,6 млн. теңге бөлінді. (2024 жылы-11,1 млн.теңге, 2025 жылы – 12 млн. теңге). Анықтама үшін: ( 2026 жылы - Ішкі саясат басқармасынада  мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс барлығы 6 млн.теңгені құраса, Степногорск қ - 1 млн.теңге, Бұланды ауданы-500 мың.теңге, Астрахан ауданы-650 мың.теңге, Бурабай ауданы-1 500 мың.теңге  бөлінген.

Облыста жыл сайын 2014 жылдан бастап отбасы және неке институтын нығайтуға, отбасылық дәстүрлер мен құндылықтарды дамытуға бағытталған "Мерейлі отбасы" ұлттық байқауының аудандық, қалалық және облыстық кезеңі өткізіледі.

Ағымдағы жылы келе жатқан отбасы күніне орай облыс әкімінің орынбасары Д.Е. Айтбаевтың қатысуымен «Мерейлі отбасы – 2026» ұлттық байқауының облыстық кезеңінің жеңімпаздарын салтанатты марапаттау рәсімі өткізілді.

Аудандық  деңгейдің қорытындысы бойынша    100 - ге жуық өтінім берілді.

Облыстық комиссия отырысының қорытындысы бойынша 7 жеңімпаз отбасы анықталды. Гран-при-Ілиясовтар отбасы, Қосшы қаласы., 1 орын – Сейіловтер отбасы отбасы, Астрахан ауданы, 2 орын – Ялымовтар отбасы, Аршалы ауданы, 3 орын – Нұрпейісовтер отбасы, Целиноград ауданы.; үш көтермелеу орны – Жмак отбасы Жақсы ауданы, Аубакировтар отбасы Көкшетау қаласы,Қасымовтар отбасы Атбасар ауданы.

Іс-шара барысында жеңімпаз отбасыларына ақшалай сертификаттар мен құнды сыйлықтар табысталды.

Отбасылардың өмір сүру сапасын жақсартуда отбасыларды қолдау қызметтері (отбасылық клубтар, орталықтар, патронаттық мектептер) үлкен рөл атқарады.           Көкшетау қаласында "Ақ босаға" отбасылық тәрбие және демалыс орталығы ашылды, онда қаланың отбасыларының бос уақытын қызықты және шығармашылықпен өткізуге болады, орталықта аэробика залы, үстел теннисі секциясы, шахматтан үйірмелер, тоғызқұмалақ, аналар, әкелер кеңестері, психолог, медиатор кабинеттері жұмыс істейді.

Ақмола облысында 910 адамның қатысуымен 54 Әкелер кеңесі жұмыс істейді. Ақмола облысы бойынша 60 әкелер клубы бар. Ақмола облысының 4 өңірінде 6 дөңгелек үстел, "Әке -Асқар тау" (Атбасар,Целиноград, Степногорск, Көкшетау) тақырыбында 5 әңгіме өткізілді. Дөңгелек үстелдің негізгі мақсаты: әкенің қоғамдағы рөлін арттыру және отбасылық құндылықтарды дәріптеу, сондай-ақ оқушылар арасында әлеуметтік өзара іс-қимыл тақырыптары көтерілді. 

Ақмола облысында 1153 адамның қатысуымен 104 Аналар кеңесі жұмыс істейді. Бүгінгі таңда көптеген іс-шаралар өткізілді: «Ақ кимешек – ғасырлардан жеткен әжелер аманаты» атты шеберлік сағаты, «Ақ тілек: 30 жұпқа бақыт сыйлау» жобасы бастау алды, Ақ орамал" челленджін, Аналар кеңесінің отырысы өтті, «Кербез» мәдени-интеллектуалды қыздар мектебінің ұйымдастыруымен «Қыз бала – болашақ ана» атты сырласу алаңы өткізілді.

 Шешім қабылдау деңгейіндегі әйелдердің өкілдігі

         Облыста барлық деңгейдегі мәслихаттардың 254 депутатының 73-і әйел, бұл мәслихаттар депутаттарының жалпы санының 28,7% -. құрайды. Облыс әкімінің 4 орынбасарының 1-і әйел. 20 аудан әкімі 1 әйел. Облыстық басқарманың 20 басшысының 5-і әйел, 33 басшының орынбасары 11 әйел (32%).

Биліктің сот органдарында әйелдер саны 248, оның ішінде судьялар - 50, әкімшілік қызметкерлер-198.

Мемлекеттік органдардағы әйелдердің үлесі 13% - дан асады.

Отбасы және гендерлік саясат саласында 9 ҮЕҰ жұмыс істейді ("Ақмола облысының іскер әйелдер қауымдастығы" ҚБ, "Аналар кеңесі" ҚБ, "Женский луч" ҚБ, "өмір "отбасылық тәрбие орталығы" ҚБ, "асыл аналар" ҚБ, "Шанс" әлеуметтік-психологиялық қолдау орталығы, "Демеу" ҚҚ -Отбасы институтын насихаттау, әйелдердің құқықтары мен мүмкіндіктерін кеңейту мәселелерімен белсенді айналысатын "сенімен Болашақ" ҚБ," Ақмола облысының Әкелер Одағы" ҚБ).

ҮЕҰ өкілдерінің көпшілігі әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі облыстық комиссияның мүшелері болып табылады (Омарова Н.Б. - "Ақмола облысының іскер әйелдер қауымдастығы" ҚБ, Жахина А.К "аналар кеңесі" ҚБ, Сәрсекеева Ю. И.-"өмір "отбасылық тәрбие орталығы" ҚБ, Волкова-Михал ҚБ. - "Женский луч" ҚБ, Асаинова А.а. - "Шанс" ЦСППН, Джумабекова К. г.-" Демеу - Сенім" ҚҚ, Нұрмағамбетова А. К. - "сенімен Болашақ" ҚБ, Закирьянов Е. Ж. - "Ақмола облысының Әкелер Одағы"ҚБ).

Әйелдер мен балалардың денсаулығын нығайту

Денсаулық сақтаудағы басымдықтардың бірі-ана мен баланы қорғау. Облыста құнарлы жастағы әйелдердің репродуктивті денсаулығын жақсарту, ауруларды ерте анықтау, диспансерлік бақылау және оларды сауықтыру бойынша іс-шаралар өткізіледі; отбасын жоспарлау және контрацепция әдісін таңдау бойынша консультациялар, сондай-ақ жүктілікке дайындық бойынша іс-шаралар жүзеге асырылады.

Босанғанға дейінгі, босанғаннан кейінгі күтім бойынша жағдайлар жасалған, әйелдер консультациялары мен кабинеттері бар 24 ұйым жұмыс істейді, олардың құрылымында аналар мектептері, отбасын жоспарлау кабинеттері көзделген, жүкті әйелдер тіркелімі құрылған, тәуекел факторлары бар әйелдердің ауруханаға жатқызылуын бақылау жүзеге асырылады.

Салауатты өмір салтын қалыптастыру, жастар арасында мінез-құлық қауіп факторлары мен аурулардың алдын алу мақсатында облыста 2 жастар денсаулық орталығы жұмыс істейді.

Әйелдерге тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу

Әйелдер мен балаларға қатысты зорлық-зомбылыққа қарсы күрес мемлекеттік саясаттың басты бағыттарының бірі болып табылады.

Әйелдер мен балаларға қарсы қылмыстар үшін жазаны қатаңдату бөлігінде заңнама жетілдірілуде. Полиция департаментінің жергілікті полиция қызметінде әйелдерді зорлық-зомбылықтан қорғау бөлімшесі жұмыс істейді, облыстың барлық аудандары мен қалаларында әйелдерді зорлық-зомбылықтан қорғау жөніндегі инспектор жұмыс істейді.

 Жыл сайын полиция қызметкерлері жауапты мемлекеттік органдармен, ҮЕҰ-мен бірлесіп "Әйелдерге қатысты зорлық-зомбылыққа қарсы 16 күн" акциясын, отбасылық тәрбие, отбасындағы зорлық-зомбылыққа жол бермеу мәселелері бойынша түрлі іс-шараларды өткізеді.

Ақмола облысында жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімдерінің жанынан коммуналдық мемлекеттік мекеме  түрінде 12 отбасын қолдау орталығы құрылды.

2022 жылы – 3 ОҚО құрылды:

2023 жылы – 2 ОҚО құрылды:

2024 жылы – 2 ОҚО құрылды:

2025 жылы – 2 ОҚО құрылды:

2026 жылы – 3 ОҚО құрылды.

Бүгінгі таңда облыстың отбасын қолдау орталықтары 5 543 өтініш білдірген азаматқа 6 187 қызмет көрсетті.

ОҚО-на жүгінген 5 543 азаматтың ішінде 4 151 азаматқа 6 187 қызмет көрсетілді, оның ішінде:

•          шағын бизнес ашу, гранттар алу мәселелері бойынша – 0;

•          жұмысқа орналастыру бойынша – 379;

•          жәрдемақылар бойынша – 195;

•          тұрғын үй мәселелері бойынша – 144;

•          балалардың білім алу мәселелері бойынша – 70;

•          денсаулық сақтау мәселелері бойынша – 212;

•          медиация бойынша – 18;

•          заң көмегі бойынша – 1 342;

•          психологиялық көмек – 906;

•          тренингтер – 61;

•          демеушілік көмек – 827;

•          түрлі бағыттар бойынша оқыту курстарынан өткендер – 49, оның ішінде сертификат алғандар – 9, сертификатсыз – 32;

•          басқа мәселелер бойынша – 1 654.

Отбасын қолдау орталықтарыа барлығы 1 327 әйел жүгінді, оның ішінде 198 әйел жұмысқа орналасуға мұқтаж, 130 әйел жұмыс іздеуші ретінде тіркелген, 147 әйелдің жұмыспен қамтылуына жәрдем көрсетілді, оның ішінде 130 әйел жұмысқа орналастырылды.