Көкшетау қаласы 2022 жылғы 19 мамыр
Кіріспе бөлім:
"Ақмола облысының құрылыс, сәулет және қала құрылысы басқармасы" мемлекеттік мекемесінің (бұдан әрі – Басқарма) 2022 жылғы 3 мамырдағы № Н–80 "Ақмола облысының құрылыс, сәулет және қала құрылысы басқармасы "мемлекеттік мекемесінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу туралы"бұйрығы негізінде.
Талданатын кезең: 2021 жылдың 27 қазанынан 2022 жылдың 30 мамырына дейін.
Ведомстволық бағынысты ұйымдар жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жауапкершілігі басқарма басшысының орынбасары – Жұмыс тобының төрағасы Е.Б. ҚАРАҒАЕВҚА жүктелген.
Жұмыс тобының құрамына мыналар кіреді:
Саутбеков а. с. - инвестициялық жобаларды сүйемелдеу және дайындау және құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің басшысы;
Келисов Р. К. - инвестициялық жобаларды сүйемелдеу және дайындау және құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы;
Купеева с. к. - инвестициялық жобаларды сүйемелдеу және дайындау және құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы;
К. а. Мухатова-тұрғын үй құрылысы және инженерлік желілер бөлімінің бас маманы.
Нұрбеков м.а. - сәулет бөлімінің бас маманы.
Боргер и.Б. - сәулет бөлімінің бас маманы.
Басқарма өз қызметін Ақмола облысы әкімдігінің 2022 жылғы 5 қаңтардағы № А–1/1 қаулысымен бекітілген Ереже негізінде жүзеге асырады.
Ережеге сәйкес, басқарманың негізгі міндеттері аумақтар мен елді мекендерді, құрылыс, сәулет-қала құрылысы кешені мен инфрақұрылымды әлеуметтік-экономикалық дамытуға бағытталған Құрылыс және басқа да бағдарламаларды іске асыру болып табылады;
құрылыс кешенін дамыту бойынша инвестициялық мақсатты бағдарламалардың әзірленуі мен енгізілуіне бақылауды жүзеге асыру, салаға инвестициялар тарту және оларды тиімді пайдалану үшін ынталандыру жағдайларын жасау.
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу үлгілік қағидаларының 8-тармағына сәйкес, ішкі талдау келесі бағыттар бойынша жүргізілді:
1) Қызметті қозғайтын нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
2) ұйымдастыру-басқару қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Талдаудың мақсаты Басқармадағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және жою, қызметкерлер арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру болып табылады.
Талдаудың міндеті сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жасауға ықпал ететін жағдайлар мен себептерді анықтау және басқармадағы олардың салдарларын жою болып табылады.
Қағидалардың 11-тармағына сәйкес сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу үшін ақпарат көздері мыналар болып табылады:
1) Басқарманың қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілер;
2) Ақмола облысы бойынша ІМАД және өзге де құзыретті органдарды тексеру нәтижелері;
3) бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарияланымдар;
4) Басқармаға келіп түскен жеке және заңды тұлғалардың өтініштері;
5) прокурорлық қадағалау актілері;
6) сот актілері;
7) шет елдердің тәжірибесі;
8) қызметі өз құрылымында ұқсас өзге де мемлекеттік органдардың тәжірибесі;
2.1. Басқарманың қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілер:
- ҚР Бюджеттік кодексі;
- "Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы"заң;
- "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" ҚР Заңы;
- "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы"ҚР Заңы;;
- "Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы"ҚР Заңы;;
- Тапсырыс берушінің (құрылыс салушының)қызметін ұйымдастыру және функцияларын жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы;
- Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында инжинирингтік қызметтер көрсету қағидаларын бекіту туралы
- "Мемлекеттік сатып алу туралы" ҚР Заңы;
- Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру ережесі;
- Бюджеттің атқарылуы және оған кассалық қызмет көрсету ережесі;
- Мекеменің ішкі құжаттары (ереже):
- Атқаратын лауазымдарына сәйкес лауазымдық нұсқаулықтары.
2.2. Мемлекеттік органдармен бұрын жүргізілген тексерулердің нәтижелері
қатысты органдар:
Қаралып отырған кезеңде Ақмола облысының Ішкі мемлекеттік аудит департаментіне 3 тексеру жүргізілді. Оның 2 нәтижесі бойынша сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық анықталған жоқ. 1-ші аудиттің қорытындылары жоғары тұрған органға, Қазақстан Республикасының Ішкі мемлекеттік аудит комитетіне шағымдануда.
Бұдан басқа, қазіргі уақытта басқармада республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті бойынша есеп комитеті тексеру жүргізуде, оның нәтижелері туралы 2022 жылғы 10 маусымда белгілі болады.
2.3. Ресми сайтта және әлеуметтік желілерде Жарияланымдар:
Құрылыс басқармасының ресми сайтында
https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola ust/documents/details/141459?lang=ru) "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат" бағанында мемлекеттің сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатының негізгі бағыттары бойынша ақпарат орналастырылған (Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясы, мемлекеттік мекеменің сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарты). Әлеуметтік желілерде келіп түскен өтініштермен тұрақты жұмыс жүргізіледі, жауапты қызметкер хабарламаларға мониторинг жүргізеді. Сенім телефоны 40-28-05, сондай-ақ жазбаша жасырын шағымдар мен хабарламаларды қабылдауға арналған жәшік бар (қазіргі уақытта жәшік алынды, себебі басқарма қабатында жөндеу жұмыстары жүргізілуде).
2.4. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштері:
2022 жылғы 13 мамырдағы жағдай бойынша талдау кезеңінде жеке және заңды тұлғалардан 105 өтініш келіп түсті. Жұмыста 7 өтініш.
2.5. Прокурорлық қадағалау актілері:
Талданып отырған кезеңге прокурорлық қадағалау актілері жоқ.
2.6. Сот актілері:
Талданып отырған кезеңде құрылыс басқармасының (талапкер, жауапкер) талаптары бойынша 14 сот актісі бар. Қарауда 12.
Қағидалардың 10-тармағына сәйкес Басқарманың ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметі деп мәселелер түсініледі:
1) персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы;
2) мүдделер қақтығысын реттеу;
3) бақылау функцияларын іске асыру;
4) Басқарманың ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінен туындайтын өзге де мәселелер.
3.1. Персоналды басқару:
Басқарманың жалпы штаттық саны 32 бірлікті құрайды, нақты саны 32 адам, тұрақты Бос орындар – 0.
2022 жылы конкурстар өткізілді, оның ішінде: - осы мемлекеттік орган арасында ішкі конкурстар: 0;
- жалпы конкурстар: 0.
Талданып отырған кезеңде Ақмола облысының құрылыс, сәулет және қала құрылысы басқармасы қызметкерлерінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы бұзуы анықталған жоқ.
Жеке істер барлық қызметкерлерге арналған. Басқарманың бекітілген жұмыс регламенті бар, оған ішкі тәртіп ережелері, мекеменің құрылымы кіреді.
Бұйрықтарды тіркеу журналдары 2022 жылға арналған істер номенклатурасына сәйкес жүргізіледі.
Қазақстан Республикасының "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы", "ҚР Мемлекеттік қызметі туралы" Заңдарына, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексіне сәйкес мемлекеттік қызметшілер арасында сыбайлас жемқорлық қызметінің профилактикасына, сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы қолданудың тиімділігін арттыруға бағытталған жұмыс жүргізіледі.
Мемлекеттік қызметке жаңадан және алғаш қабылданған қызметкерлер ұлттық қауіпсіздік органдарында (ҰҚК) арнайы тексеруден өтеді, "сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы", "ҚР мемлекеттік қызметі туралы"Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген шектеулерді қабылдау бойынша жазбаша міндеттемелер ресімделеді. Басқарма қызметкерлерінің, оның ішінде мемлекеттік қызметке жаңадан және алғаш рет кірген қызметкерлердің кірістері мен мүлкі туралы декларацияларды уақтылы тапсыру бойынша жұмыс ұйымдастырылады.
3.2. Мүдделер қақтығысын реттеу:
Мемлекеттік сатып алуды өткізу кезінде үлестес болу және тікелей бағыныстағы мемлекеттік лауазымдарға, жақын туыстар атқаратын лауазымдарға орналасу жағдайлары анықталған жоқ. Басқарма қызметкерлері арасында туыстық қатынастар жоқ. Мүдделер қақтығысын реттеу немесе реттемеу фактілері сәйкесінше анықталған жоқ.
3.3. Мемлекеттік қызметтерді көрсету:
"Ғибадат үйлерін (ғимараттарын) салу және олардың орналасатын жерін айқындау туралы шешім беру","үйлерді (ғимараттарды) ғибадат үйлері (ғимараттары) етіп қайта бейіндеу (функционалдық мақсатын өзгерту) туралы шешім беру"
Мемлекеттік көрсетілетін қызметті алу үшін көрсетілетін қызметті алушы көрсетілетін қызметті берушіге "электрондық үкіметтің" веб-порталы арқылы өтініш жібереді www.egov.kz, бөлім www.elicense.kz.
Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі 22 жұмыс күні. Ғибадат үйлерін (ғимараттарын) салу және олардың орналасатын жерін айқындау туралы шешім мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесі немесе Мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту туралы дәлелді жауап.
Мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесін ұсыну нысаны –электрондық.
Мемлекеттік қызметті көрсету нәтижесі көрсетілетін қызметті берушінің уәкілетті адамының электрондық цифрлық қолтаңбасы (бұдан әрі-ЭЦҚ) қойылған электрондық құжат нысанында көрсетілетін қызметті алушының "жеке кабинетіне" жіберіледі.
Мемлекеттік қызметті көрсету үшін қажетті құжаттар тізбесі:
1) көрсетілетін қызметті алушының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанындағы өтініш;
2) тіркелген діни бірлестіктің басшысы (ғибадат үйінің (ғимаратының) және ол тиесілі болатын діни бірлестіктің атауы, құрылыстың мақсаты, әкімшілік тұрғыдан рухани қажеттіліктерді қанағаттандыруға мұқтаж қауым-дардың саны көрсетіле отырып) қол қойған, еркін нысандағы ғибадат үйін (ғимаратын) салу туралы анықтама-негіздеменің электрондық көшірмесі-діни ғимарат (құрылыс)тұрғынының аумақтық бірлігі (ауыл, кент, ауылдық округ, қаладағы аудан, қала, аудан, облыс);
3) ғибадат үйін (ғимаратын) салуға келісім беру туралы Жергілікті қоғамдастық жиналысы (жиыны) шешімінің немесе ғибадат үйін (ғимаратын) салу жоспарланған аумақта жұмыс істейтін үй-жайлардың (пәтерлердің) меншік иелері жиналысы шешімінің электрондық көшірмесі (шектесетін тұрғын үйлер болған кезде ұсынылады (оның ішінде: шекаралар арасында сервитут, автомобиль жолы) діни ғимараттың (құрылыстың) аумағы өтеді.
Үйлерді (ғимараттарды) ғибадат үйлері (ғимараттары) етіп қайта бейіндеу (функционалдық мақсатын өзгерту) кезінде үйді (ғимаратты) ғибадат үйлері (ғимараттары) етіп қайта бейіндеуге меншік иесінің келісімі туралы хаттың электрондық көшірмесін қоса беру қажет (жалға алынған үй-жай жағдайында ұсынылады;
"Объектілерді (ғимараттар мен құрылыстарды бұзу) постутильдеу жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізуге шешім беру"
Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі:
1) Техникалық және (немесе) технологиялық жағынан күрделі емес объектілерді кейіннен кәдеге жарату (құрылыстарды бұзу) жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізуге құжаттар топтамасын көрсетілетін қызметті берушіге тапсырған күннен бастап және порталға жүгінген кезде - 5 (бес) жұмыс күні;
2) Техникалық және (немесе) технологиялық жағынан күрделі объектілерді кейіннен кәдеге жарату (құрылыстарды бұзу) жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізуге құжаттар топтамасын көрсетілетін қызметті берушіге тапсырған күннен бастап және порталға жүгінген кезде-10 (он) жұмыс күні. Мемлекеттік қызметті көрсету нысаны: электрондық (толық автоматтандырылған).
Мемлекеттік қызметті көрсету үшін қажетті құжаттар тізбесі:
осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша көрсетілетін қызметті алушының ЭЦҚ-мен куәландырылған өтініш;
объектіні мердігерлік тәсілмен бұзу жағдайында мердігерлік жұмыстарға Шарттың электрондық көшірмесі беріледі;
егер жылжымайтын мүлік объектісінде бірнеше меншік иесі болған жағдайда, объектінің басқа меншік иелерінің кейіннен кәдеге жарату (ғимараттар мен құрылыстарды бұзу) жөніндегі жұмыстар кешенін және оның параметрлерін жүргізуге нотариалды куәландырылған жазбаша келісімінің электрондық көшірмесін ұсыну қажет;
егер құрылыстарды бұзу жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізу үй-жайлардың (үй бөліктерінің) аралас меншік иелерінің мүдделерін талап етсе, онда үй-жайлардың (үй бөліктерінің)аралас меншік иелерінің нотариалды куәландырылған жазбаша келісімінің электрондық көшірмесін ұсыну қажет.;
ғимараттар мен құрылыстардың сенімділігін және орнықтылығын техникалық зерттеп-қарауды жүзеге асыру құқығына жауап беретін аттестаты бар сарапшы не құрамында аттестатталған сарапшылары бар аккредиттелген ұйым беретін ғимараттар мен құрылыстардың сенімділігін және орнықтылығын техникалық зерттеп-қарау жөніндегі сараптамалық қорытындының көшірмесі;
(Заңның 60-бабының 2-тармағында, Қазақстан Республикасындағы қала құрылысы және құрылыс қызметінде көрсетілген объектілер бойынша талап етілмейді)/жобалау (жобалау-сметалық) құжаттамасының электрондық көшірмесі;
көп пәтерлі тұрғын үй авариялық деп танылған жағдайда, Қазақстан Республикасы Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері агенттігі Төрағасының 2012 жылғы 29 желтоқсандағы № 795 бұйрығымен бекітілген авариялық көп пәтерлі тұрғын үйлерді бұзу жөніндегі әдістемелік ұсынымның А қосымшасына сәйкес нысан бойынша жергілікті атқарушы орган құратын ведомствоаралық комиссияның бұзу туралы тиісті қорытындысының электрондық көшірмесі.
Көрсетілетін қызметті беруші мен көрсетілетін қызметті алушының байланысы іс жүзінде алынып тасталғанын ескере отырып, беру тәртібі толық автоматтандырылғандықтан, Басқарманың мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелерінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
3.4. Бақылау функцияларын іске асыру:
Құрылыс басқармасы Ақмола облысы әкімдігінің 2022 жылғы 5 қаңтардағы № А–1/1 қаулысымен бекітілген Ережеге сәйкес бақылау-рұқсат беру функцияларын іске асыруды жүзеге асырмайды.
3.5. Мекеменің ұйымдастыру-басқару қызметінен туындайтын өзге де мәселелер:
2020 жылы Қазақстан Республикасында 2020-2025 жылдарға арналған "Нұрлы жер" мемлекеттік бағдарламасы іске қосылды. Бұл бағдарламаны БАҚ-та жариялау азаматтардың әл-ауқатын арттырудағы маңызды қадам болып табылады. Талданып отырған кезеңде мемлекеттік органның басшылығы, сондай-ақ мамандар жергілікті бұқаралық ақпарат құралдарына "Нұрлы жер"бағдарламасы шеңберінде Ақмола облысында кредиттік және жалға берілетін тұрғын үй құрылысы саласындағы істің жағдайы туралы бірқатар сұхбат берді.
Тұрғын үй жобаларын уақытылы іске асыру мақсатында жыл басынан Басқарма құрылыс нысандарында бірқатар көшпелі кеңестер өткізді. Осы ұйымдастыру шаралары құрылыс процесінде туындайтын мәселелерге шешім қабылдаудың жеделдігіне және уақтылы ден қоюға бағытталған. Қаланың мұқтаж азаматтары үшін тұрғын үй салу мерзімдерінің созылуын болдырмау қажет.
2022 жылдың басынан бастап басқарманың 4 қызметкері Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Ақмола облысы бойынша филиалында біліктілікті арттыру курстарынан өтті.
Порталда ашық бюджеттердің интерактивті картасы жауапты қызметкерлермен салынып жатқан объектілер, сметалық құжаттама қоса берілген олардың құндық сипаттамалары туралы ақпарат толтырылады. Осы сайттың көмегімен облыстың әрбір тұрғыны бюджеттік ақшаның қалай және не үшін және қанша мөлшерде жұмсалатынын қарап шыға алады. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бағыты бойынша басшы 2022-2023 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл басқармасының жұмыс жоспарын бекітті.
Талдау кезеңінде сенім телефоны мен азаматтардың өтініштеріне арналған жәшікке сыбайлас жемқорлық сипатындағы қоңыраулар мен хаттар түскен жоқ.
Басқарма мемлекеттік сатып алу рәсімдерін Мемлекеттік сатып алу порталында бекітілген жылдық жоспарға, "Мемлекеттік сатып алу туралы" ҚР Заңының нормаларына, сондай-ақ "мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларына"сәйкес жүргізеді. Тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алу электрондық форматта мемлекеттік сатып алу веб-порталы арқылы жүргізіледі, бұл өз кезегінде әлеуетті өнім берушімен қандай да бір байланысты барынша азайтады.
"Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы" 2015 жылғы 12 қарашадағы Қазақстан Республикасы Заңының 30-бабы 4-тармағының 1) тармақшасына сәйкес (бұдан әрі – Ақмола облысы бойынша Ішкі мемлекеттік аудит департаменті өткізілген конкурс қорытындылары бойынша камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтар туралы Мемлекеттік мекемені хабардар етеді және Заңның 31-бабының 2-тармағына сәйкес мемлекеттік орган камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы хабарламаны ол күнінен кейінгі күннен бастап он жұмыс күні ішінде орындауға тиіс беру (алу).
Құрылыс-монтаждау жұмыстарының құны 40 мың АЕК-тен немесе 122 млн.теңгеден асатын мемлекеттік сатып алуды мемлекеттік сатып алуды бірыңғай ұйымдастырушы, "Ақмола облысының мемлекеттік сатып алу және коммуналдық меншік басқармасы"ММ жүзеге асырады.
Бұл жағдайда тәуекелдердің бірі мемлекеттік сатып алулардың бір органға шоғырлануы болып табылады, бұл сыбайлас жемқорлықты арттырады, екіншіден, физикалық тұрғыдан алғанда, көптеген адамдарға бөлінген жұмыс көлемі енді қызметкерлердің әлдеқайда аз санымен орындалады, бұл сапаға әсер етуі мүмкін.
Екінші жағынан, мемлекеттік органның тар бейінділігі бос лауазымға келетін қызметшілерге ерекше талаптар қояды. Егер бұрын мемлекеттік мекемелерде мемлекеттік сатып алумен өзге облыстардың мамандары (заңгерлер, жобалаушылар және т.б.) айналысатын болса, қазіргі уақытта мұндай жағдайлар іс жүзінде жоқ.
Баяндалғанды негізге ала отырып, сұрақ санаймыз пікірталасты болып қалады.
Жұмыс тобы басқарудағы ішкі сыбайлас жемқорлық тәуекелдері орташа деп бағаланады деген қорытындыға келді. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет саласындағы уәкілетті мемлекеттік органдар тарапынан қырағылық бақылауды ескере отырып. Аяқталған құрылыстың барлық объектілері Ақмола облысы бойынша Ішкі мемлекеттік аудит департаментімен бюджет қаражатының мақсатты пайдаланылуына тексеруден өтеді.
Техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын ұйымдар мен мамандардың білімі мен біліктілігінің жеткіліксіз деңгейі, бұл проблема бірінші жыл емес және құрылыс сапасына тікелей әсер етеді.
Осы мақсатта біз осы қызметпен айналысуға, құрылыс саласындағы аккредиттеумен және аттестаттаумен (инженерлік-техникалық қызметкерлерді аттестаттау, құрылыс жобаларына ведомстводан тыс кешенді сараптама жүргізуге үміткер заңды тұлғаларды аккредиттеу жөніндегі мемлекеттік емес аттестаттау орталықтарын аккредиттеу, сондай-ақ бірінші және екінші объектілер бойынша техникалық қадағалауды және техникалық тексеруді жүзеге асыратын заңды тұлғаларды аккредиттеу) айналысуға лицензиялар мен сертификаттар алу рәсіміне өзгерістер енгізуді ұсынамыз жауапкершілік деңгейлері).
Ұсыным: осы қызметпен айналысуға лицензиялар мен сертификаттар алу рәсімін өзгерту туралы ұсыныспен құзыретті органға хат жолдау.
Жобалау-іздестіру жұмыстарын (ЖІЖ) есептеу құнын арттыру.
Бұл есептеулер ЖСҚ әзірлеуге балама бағаларды алу үшін бірнеше жобалау ұйымдарынан сұратылады. Есептеулер айтарлықтай баға көрсеткіштерімен түрленеді, бұл жобаларды әзірлеу кезінде ықтимал сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін көрсетеді. Осы проблеманың шешімдерінің бірі ретінде мемлекеттік қызметшілерді ЖІЖ есептеу рәсіміне оқытуды ұйымдастыру және тиісті бағдарламаларды сатып алуды жүзеге асыру қажет деп санаймыз. Бұл шара мемлекеттік органға жобалаудың ерте сатысында ЖІЖ құнының толық көрінісін алуға мүмкіндік береді. Айта кету керек, түпкілікті құны мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысының қорытындысы бойынша белгіленеді. Жеке сараптама үшін бұл тәуекел мүмкін деп санаймыз.
Ұсынымдар: Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Ақмола облысы бойынша филиалына хат жолдау мемлекеттік қызметшілерді ЖІЖ есептеу рәсіміне оқытуды ұйымдастыру.
Орындалған жұмыстардың актілеріне жалған қол қою тәуекелдері, бұл проблема бұрыннан бар және жергілікті атқарушы органдардың бюджет қаражатын игеру жүйесін қайта қарауды талап етеді.
2021 жылы Ақмола облысы бойынша ІМАД "Бурабай ауданы Щучинск қаласында 100 пәтерлі тұрғын үй құрылысы"нысаны бойынша 2021 жылғы ақпандағы №07/594 ұйғарымда көрсетілген бірқатар бұзушылықтар анықталды. Осы ұйғарымның негізінде орындалмаған жұмыстар сомасына мемлекетке 70 млн. теңгеден астам залал анықталды. Осы ұйғарымның қорытындысы бойынша материалдар Ақмола облысы бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметке жіберілді. "Ақмола облысының құрылыс басқармасы" ММ басшысының бұрынғы орынбасарына қатысты, сондай-ақ объектіде құрылыс-монтаж жұмыстарын жүзеге асырған мердігер ұйымға қатысты қылмыстық іс қозғалды. Тергеу қорытындысы бойынша іс сотқа берілді. Қазіргі уақытта жоғарыда аталған тұлғаларға қатысты сот рәсімдері жүргізілуде, бұл іс бойынша шешім әлі шығарылған жоқ.
Ақмола облысының құрылыс басқармасы осы ұйғарымның негізінде мынадай шаралар жүргізді: нұсқамада көрсетілген мөлшерде мердігер ұйымнан залал сомасын өндіріп алу мақсатында Ақмола облысының МАЭС-тің талап-арызына бастама жасалды. Қазіргі уақытта мемлекет залалының мөлшерін дәл анықтау мақсатында тағайындалған сот-құрылыс сараптамасына байланысты істі қарау тоқтатылды.
Қылмыстық істі тергеудің барлық барысы барысында басқарма қызметкерлері осы объектінің құрылысына қатысты толық ақпарат пен құжаттарды ұсыну бойынша тығыз жұмыс жүргізді. Сондай-ақ бұзушылықтарды тексеру және тіркеу мақсатында объектіге бірнеше рет шығу жүргізілді.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, басқарма қызметкерлері арасында мемлекеттік органда одан әрі жұмыс істеу кезінде осындай фактілерге жол бермеу мақсатында түсіндіру жұмыстары жүргізілді, атап айтқанда заң бөлімі бөлім басшыларымен ҚР аумағында қолданыстағы құрылыс нормалары мен ережелерін түсіндіру бойынша түсіндіру әңгімесін өткізді.
Ұсынымдар: "Цифрлық Қазақстан" мемлекеттік бағдарламасын іске асыру шеңберінде құрылыс-монтаждау жұмыстарына арналған шарттарда бейнебақылау камераларын (кемінде төрт) орнатуды көздеу. Бұл шарт нақты уақыт режимінде құрылыс объектілерін бақылау және бақылау мүмкіндігіне бағытталған. Бұл шара әсіресе облыстың шалғай аудандарындағы объектілер үшін маңызды.
Объектіні пайдалануға бергеннен кейін осы бақылау жүйелері іргелес аумақта қауіпсіздікті қамтамасыз ететін болады.
Мемлекеттік сатып алу шарттарында көзделген авансты мақсатты пайдалану.
Аванстың мақсатты пайдаланылуын бақылау үшін эскроу-шоттарды ашу мүмкіндігін көздеу қажет, бұл рәсім ашық және тиімді. Тапсырыс беруші бюджет қаражатының қозғалысы мен жұмсалуын толық бақылайды. Ақша қаражаты үшінші тұлғада – банкте болады және мердігер өз міндеттемелерін тиісінше орындағаннан және Тапсырыс берушіге қажетті растайтын құжаттарды ұсынғаннан кейін ғана алуы мүмкін. Бұл шара шет елдерде өзін дәлелдеді және қымбат нысандарды салу кезінде кеңінен қолданылады.
Ұсынымдар: мемлекеттік сатып алу шарттарында авансты пайдалану кезінде эскроу-шарттарды қолдану бөлігінде түсіндірме беру мақсатында КСС-ке және ҚР ҚМ-ге хат жолдау.
Объектілерді жобалау және салу саласында техникалық кеңес жүргізу.
Техникалық кеңесті құрудың басты мақсаты құқықтық сауаттылықты арттыру, сондай-ақ құрылыс қатысушыларына заң көмегін көрсету болып табылады, бұл өз кезегінде Ақмола облысындағы объектілер құрылысының сапасын жақсартуға әсер етеді. Сондай-ақ, техникалық кеңестің мақсаты жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеу сатысында ескертулерді анықтау және жою, тәжірибе алмасу және жан-жақты қарауды талап ететін туындайтын мәселелерді ортақ күш-жігермен шешу болып табылады. Кейіннен бұл жұмыстар объектіні салу кезінде оң әсер етеді және ықтимал түзету тәуекелін азайтады және жобаның кейіннен қымбаттауын азайтады.
Бұл шара құрылыс саласындағы мемлекеттік қызметшілердің жас шамасы құрылыс барысын толық бақылауға мүмкіндік бермейтіндігін ескере отырып, аса қажет. Бұл салада кадрлар тапшылығы өте жоғары. Тек тәжірибелі өкілдермен бірге, кейінгі ұрпақтың білімінің тез өсуі мүмкін және, тиісінше, белгілі бір қателіктерді жояды.
Ұсыным: ағымдағы жылы іске асыру жоспарланып отырған жобалар бойынша 2022 жылғы маусымда техникалық кеңес өткізу.
Мемлекеттік сатып алу туралы шарттар бойынша міндеттемелерін орындамаған немесе тиісінше орындамаған мердігер ұйымдарды мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізіліміне енгізу.
Осы функцияны сот органдарына, әділет органдарына не прокуратураға (аумақтылығына байланысты) жүктеу қажет деп санаймыз, себебі осы бөлікте Тапсырыс берушінің Мемлекеттік сатып алудың жосықсыз қатысушысының өзі іс жүзінде қатыспауы тиіс конкурстарға қатысуына (де юроға) ықпал ету мүмкіндігі бар.
Ұсыныс: хатты ҚР Әділет министрлігіне жолдау.
Жобаны түзету кезінде құрылыс-монтаж жұмыстарының құнын көтеру бөлігінде.
Өткізілген жұмыстарды мемлекеттік сатып алу конкурсының қорытындысы бойынша өнім берушімен "Ақмола облысының Бестөбе кентінде 300 орындық мектеп құрылысы"құрылыс-монтаждау жұмыстарын орындауға шарт жасалды. Конкурсқа қатысу кезінде осы өнім беруші сатып алу құнының 10% мөлшерінде жеңілдік ұсынды. Шарт ұсынылған жеңілдікті ескере отырып жасалды. Шарттың құны 1 277 764 476, 91 теңгені құрайды.
ҚР Премьер-Министрінің орынбасары Р.В. Склярдың 2021 жылғы 24 маусымдағы № 315 құрылыс материалдарына бағаның өсуіне байланысты бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылатын құрылыс объектілеріне түзету жүргізу мүмкіндігін қарау туралы хаттамалық тапсырмасына байланысты. Қорытынды 28.11.2021 ж.алынды ("құрылыстағы зертханалық зерттеулердің сараптамалық орталығы" ЖШС сараптама компаниясы 28.11.2021 ж., ҚМЖ құны 1 931 128 828 теңгеге дейін өсті).
"Ақмола облысының құрылыс, сәулет және қала құрылысы басқармасы" ММ 10% шартты жеңілдік ұсталып, 1 738 015 945,34 теңге сомасына № 6 қосымша келісім жіберді. Алайда мердігер оған қол қоюдан бас тартты:
Келісу бағанынан үзінді
"Мемлекеттік сатып алу туралы" ҚР Заңының 45-бабының 2-тармағы сәйкес, егер Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес сараптамадан өткен жобалау-сметалық құжаттамада өнім берушіні таңдауға негіз болған сапаның және басқа да шарттардың өзгермеуі талабымен мемлекеттік сатып алу туралы жасалған шартқа өзгерістер енгізуге мемлекеттік сатып алу туралы шарттың сомасын ұлғайту бөлігінде жол беріледі. өзгерістер енгізілді және Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен осындай өзгеріс сомасына қосымша ақша бөлу туралы шешім қабылданды. Заңның көрсетілген нормасында ЖСҚ түзетілгеннен кейін шартты жеңілдікті ұстап қалу көзделмеген. Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, сараптама нәтижелері бойынша айқындалған 1 931 129 828 (бір миллиард тоғыз жүз отыз бір миллион бір жүз жиырма тоғыз мың сегіз жүз жиырма сегіз) теңге сомасына қосымша келісімнің сомасын қайта қарауды және қосымша келісімге қол қоюды сұраймыз.
Қаржы министрінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы №648 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларының (бұдан әрі – қағидалар) 169 және 170-тармақтарында конкурстық баға ұсынысын біліктілік талаптарына және конкурстық құжаттама талаптарына сәйкестігі тұрғысынан конкурсқа қатысуға өтінімді қарау қорытындылары бойынша веб-портал автоматты түрде ашады деп көзделген.
Веб-портал конкурсқа қатысушылардың шартты бағаларын автоматты түрде салыстырады және ең төменгі шартты баға негізінде конкурс жеңімпазын айқындайды.
Қағидалардың 173 – тармағына сәйкес конкурстық баға ұсыныстарын бағалау және салыстыру нәтижелері Қағидалардың 142-тармағына сәйкес Конкурс тәсілімен мемлекеттік сатып алу қорытындылары туралы хаттамада (бұдан әрі-қорытындылар туралы хаттама) орналастырылады.
Қорытындылар туралы Хаттама, оның ішінде өнім берушінің бағасы, шартты жеңілдіктің мөлшері және шартты жеңілдікті ескере отырып, баға туралы ақпаратты қамтиды.
Осылайша, конкурс жеңімпазы әлеуетті өнім берушінің ең төменгі шартты бағасы негізінде айқындалады, ал мемлекеттік сатып алу туралы шарт конкурсқа қатысуға өтінім берген кезде конкурс жеңімпазы көрсеткен сомаға жасалады.
"Мемлекеттік сатып алу туралы" ҚР Заңының 45-бабының 3-тармағына сәйкес мемлекеттік сатып алу туралы жасалған шартқа өткізілген Мемлекеттік сатып алу шарттарының мазмұнын өзгерте алатын өзгерістерді және (немесе) өнім берушіні таңдау үшін негіз болған ұсынысты енгізуге жол берілмейді.
Өнім беруші конкурсқа қатысу кезінде 10% мөлшерінде жеңілдік ұсынды. Бұл шарттар жеткізушіні таңдауға негіз болды.
Баяндалғанның негізінде және "Мемлекеттік сатып алу туралы" ҚР Заңына сәйкес Басқарма "Гранит-Сервис Компаниясы" ЖШС талаптарын толық көлемде қабылдамады. Кейін мердігер сотқа жүгінді. Талап Ақмола облысының МАЭС қарау сатысында.
Осы бөлімдегі басқару ұстанымы негізделген және қолданыстағы нормаларға толық сәйкес келеді деп санаймыз. Бірақ, мұндай нық ұстаным өзге мемлекеттік органдарда болмауы мүмкін, бұл өз кезегінде сыбайлас жемқорлық тәуекелі болып табылады.
Ұсыным: осы мәселеге нақты түсінік беру мақсатында Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік сатып алу жөніндегі комитетіне сұрау салу жіберу.
Құрылыс саласындағы сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың профилактикасы жөніндегі өзге де шаралар:
- мүдделер қақтығысының туындауының кез келген мүмкіндігін болдырмау-мемлекеттік қызметшінің жеке мүдделілігі (тікелей немесе жанама) оның лауазымдық міндеттерін тиісінше орындауына ықпал ететін немесе ықпал етуі мүмкін және мемлекеттік қызметшінің жеке мүдделілігі мен құрылыспен айналысатын азаматтардың, ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделері арасында қайшылық туындайтын немесе туындауы мүмкін жағдай.
- тиісті жағдайларда сыбайлас жемқорлық бұзушылықтарын жасау тәуекелі барынша азайтылатын шарттарға кіріспе, аталған жұмыс тұрақты жүргізіледі.
- қызметкерлердің жұмыс берушіні сыбайлас жемқорлық бұзушылықтарын жасауға көндіру жағдайлары және осындай хабарламаларды қарастыру тәртібі туралы ақпараттандыру рәсімін түсіндіру бойынша дәрістер өткізу (тұрақты).
-сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл жөніндегі ақпаратты құрылыс басқармасының ресми интернет-порталында уақтылы орналастыру (тұрақты).
- қызметкерлермен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша семинарлар, әңгімелесулер өткізу, құрылыс саласындағы заңнамаға енгізілетін өзгерістермен және қызметкерлердің қызметін қозғайтын өзге де актілермен таныстыру (тұрақты).
- ашық бюджеттердің интерактивті картасы порталында құрылыс процесін толық жариялау мақсатында (тұрақты) сметалық құжаттаманы қоса бере отырып, салынып жатқан объектілер, олардың құндық сипаттамалары туралы ақпаратпен толықтыру бойынша жұмысты жалғастыру.
Жұмыс тобының төрағасы Е. Б. Қарағаев
Жұмыс тобының мүшелері: Саутбеков А. С.
Р. К. Колесов
Көпеев, К.
Мұхатова К. А.
Боргер Н.
Нұрбеков М. А.
Басқарма басшысы
Әубәкіров М. С. Танысты ____________
Сұрақтар туындаған жағдайда-телефон 87052045936, Келисов Рымбек Кенжебекұлы