Орман ресурстары

Қазiргi уақытта Ақмола облысы әкiмдiгiнiң қарауында 13 орман шаруашылығы мекемесi бар, олардың негiзгi мiндетi ормандарды күзету мен қорғау, оларды молықтыру мен орман өсiру, орман пайдалануды ұйымдастыру жөнiндегi iс-шараларды жүзеге асыру болып табылады. Облыс әкiмдiгiнiң қарамағындағы Ақмола облысының мемлекеттiк орман қорының жалпы көлемi 405,3 мың гектарды құрайды.

Орман қорының сипаттамасы

Ақмола облысы 1939 жылдың 14 қазанында құрылды, ал 1960 жылдың 26 желтоқсанында таратылды. 1961 жылы бұрынғы Ақмола облысының шекарасында Целиноград облысы құрылды. 1992 жылдың 6 шiлдесiнде Ақмола облысының атауы қайтарылды. Осы шекараларда облыс Қазақстан Республикасы Президентiнiң 1999 жылғы 8 сәуiрдегi Жарлығымен ұйымдастырылған.

Облыс республиканың солтүстiк бөлiгiнде орналасқан және солтүстiгiнде Солтүстiк Қазақстан, оңтүстiгiнде — Қарағанды, шығысында — Павлодар және батысында — Қостанай облыстарымен шектеседi. Облыс аумағының солтүстiк бөлiгiн Көкшетау тауларымен бiрге Көкшетау биiктiгiнiң ортадағы учаскелерi алып жатыр, облыстың оңтүстiк бөлiгiн абсолюттiк биiктiгi 300-400 м дуал-толқынды төбешiк жазық алып жатыр. Орталық бөлiгiнде Сандықтау, Домбыралы таулары, оңтүстiк-шығыста — Ерейментау көркем таулары, солтүстiк-шығыста — Сiлетi жазығы, орталық бөлiгiнде — Атбасар жазығы, оңтүстiк-батыста — Теңiз — Қорғалжын ойпаты орналасқан.

Облыс аумағының ауданы 146,9 мың км2 құрайды және батыстан шығысқа 560 км, солтүстiктен оңтүстiкке 400 км созылып жатыр. Облыста орталықтары Ақкөл, Макинск, Степняк, Ерейментау, Державинск, Щучинск, Атбасар, Есiл қалалары, Аршалы, Жақсы, Шортанды кенттерi және ауыл-Егендыкөл, Астраханка, Зерендi, Қорғалжын, Балкашино, Көктал болып табылатын 17 Әкiмшiлiк — шаруашылық аудан құрылған.

Облыстың мемлекеттiк орман қорының құрылымы 1947 жылы ҚазКСР орман шаруашылығы министрлiгi құрылғанда құрылды. Сол кезде оның қарамағына бұған дейiн ҚазССР СНК жанындағы ЛМЗ басқаруында болған ормандар берiлдi.

Қазiргi уақытта облыс шегiнде: орман шаруашылығы және жануарлар дүниесi комитетiнiң қарамағында — Қорғалжын МӨЗ, "Көкшетау" МҰТП бөлiгi, "Бұйратау" МҰТП, Сандықтау оқу-өндiрiстiк орман шаруашылығы, "Жасыл Аймақ" РМК, Көкшетау орман селекциялық орталығы; облыстық әкiмдiктiң коммуналдық меншiгiнде — 13 орман шаруашылығы мекемесi, Президенттiң Iс басқармасында — "Бурабай" МҰТП; ауыл шаруашылығы министрлiгiнiң қарауындағы "орман шаруашылығы ғылыми-өндiрiстiк орталығы" РМК және көлiк және коммуникациялар министрлiгiнiң "Қазақстан Темiр Жолы" ҰК ЖАҚ екпелерi бар.

Мемлекеттiк орман қорының санаттары

Алғашқыда Ақмола облысының барлық ормандары СССР Министрлер Кеңесiнiң 1959 жылғы 14 сәуiрдегi №313 "орман шаруашылығын жүргiзудi жақсарту жөнiндегi шаралар туралы" қаулысы мен Қазақ ССР Ауыл шаруашылығы министрлiгiнiң 1959 жылғы 26 мамырдағы №347 бұйрығы негiзiнде ормандардың 1 тобына жатқызылған. Қазiргi уақытта, ормандар орындайтын функциялардың басымдығына байланысты Облыстың мемлекеттiк орман қоры ҚР Орман кодексiнiң 44 бабы негiзiнде МОҚ санаттары бойынша бөлiнген.

р/с №Орман иеленушiлердiң атауыЖалпы алаңы гаОрман алқаптары, гаОрман көмкерген жерлер, гаОрмансыз жерлер, га

1Ақкөл41 91725 13522 70416 782

2Барап9 9163 7462 9466 170

3Бұқпа22 65517 2929 4835 363

4Үлкен-Түктi33 26428 25026 7215 014

5Ерейментау16 53310 4639 4136 070

6Кенес35 40618 81414 49016 592

7Краснобор41 11921 66819 30819 451

8Куйбышев48 81923 70619 62125 113

9Кiшi Түктi19 79517 82016 1041 975

10Маралды24 84623 11922 0921 727

11Степногор25 9708 6885 88117 282

12Отрадненск50 56435 15029 26515 414

13Ұрымқай34 46827 00622 5897 462

ММ бойынша жиыны405 272260 857220 617144 415

Қала ормандары-қаланың шекарасы шегiндегi сауықтыру және рекреациялық мақсаттағы және МОҚ құрамына кiретiн ормандар. Олар қалалардың ауа бассейнiн тазарту, шуды азайту, халықтың реттелетiн демалуы үшiн қызмет етедi.

Елдi мекендер мен емдеу-сауықтыру мекемелерiнiң жасыл аймақтары — қала шегiнен тыс қалалар мен басқа да елдi мекендер мен өнеркәсiп кәсiпорындарының айналасында немесе оларға жақын орналасқан, маңызды қорғау, санитарлық-гигиеналық, сауықтыру функцияларын орындайтын және халықтың демалу орны болып табылатын ормандар жатады.

Өзендер, көлдер, су қоймалары және басқа да су объектiлерi жағалауларындағы ормандардың тыйым салынған белдеулерi-өзендер мен су қоймалары жағалауларына тiкелей жанасатын алаңдарда су қорғау-қорғау функцияларын орындайды.

Халықаралық және Республикалық маңызы бар жалпы пайдаланымдағы темiр жолдар мен автомобиль жолдары бойындағы қорғаныштық орман белдеулерi — қолданыстағы және салынып жатқан темiр жолдардың бөлiнген белдеулерiне темiр жол төсемiнен әр жаққа 500 м шегiндегi шектерде жанасатын ормандар және жалпы пайдаланымдағы, халықаралық және Республикалық маңызы бар автомобиль жолдарының бойындағы бөлiнген белдеуге жол осiнен әр жаққа 250 м шегiндегi шектерде жанасатын ормандар кiредi және жолдарды қар боруынан, ерiген және нөсерлi сулардың эрозиялық әсерiнен қорғауға, Шу мен қолайсыз аэродинамикалық әсерлердiң деңгейiн төмендетуге арналған.

Алқап-топырақ қорғау ормандары республиканың барлық орман өсiру аудандарында орналасқан, МОҚ басқа санатына енбеген орман қорының аумақтары болып табылады. Бұл пiсiп-жетiлген және қураған сүрекдiңдерде басты мақсатта пайдалану үшiн ағаш кесуге жол берiлетiн санат.

Дата публикации
19 января 2017