Еңбек кодексiнiң мiндеттi бабы бойынша меншiк нысанына қарамастан кәсiпорындарда ұжымдық шарт болуы тиiс. Ұжымдық келiсiм-шарт өндiрiстiк, еңбек және әлеуметтiк-экономикалық қарым-қатынастар, сондай-ақ келiсу үшiн қызметкерлердiң мүдделерiн бiр жағынан, және меншiк иелерi — екiншi жағынан реттеу мақсатында қолданылады.
Бүгiнгi күнi Степногорск өңiрiнде қаланың белсендi жұмыс iстейтiн кәсiпорындарында 484 Ұжымдық шарт жасалды, бұл жұмыс iстеп тұрған кәсiпорындар санының 100% — ын құрады (Ақмола облысы бойынша статистика департаментiнiң деректерi бойынша 484 белсендi жұмыс iстейтiн кәсiпорын). Оның iшiнде:
iрi кәсiпорындарда -12 Ұжымдық шарт;
орташа — 16
шағын бизнесте-456.
Ұжымдық шарттар жасасу кейбiр кәсiпорындарда 3 жыл мерзiмдi құрайды, тiптi одан да көп, мемлекеттiк еңбек инспекторы тiркеген кезде ұжымдық шарттардың қолданылу мерзiмi негiзiнен жаңа шарт жасалғанға дейiн тұжырымдалады. Қажет болған жағдайда қолданыстағы еңбек заңнамасына сәйкес кәсiпорындарда ұжымдық шарттарды қайта жасау жөнiндегi жұмысты жүргiзу ұсынылады.
Қаланың кәсiпорындары мен ұйымдарына Ақмола облысы бойынша еңбек инспекциясы жөнiндегi басқармасына мониторингке ұжымдық шарттарды ұсыну кезiнде ұйымның БСН (ЖСН), қызметкерлердiң жалпы санын, Ұжымдық шарттың 2 данасы көрсетiлген iлеспе хатты қоса беру қажет екендiгiн анықтама ретiнде хабарлаймыз.
Ұжымдық келiсiм-шарт құқықтық актiнiң түрi ретiнде келесi функцияларды орындайды: реттеу, еңбек жағдайын тұрақтылығын қамтамасыз ету, еңбек қарым-қатынастарын қамтамасыз ету және мүдделерiн қорғау, меншiк иесiнiң немесе уәкiлеттi органның және қызмет көрсету; құрал-сайман еңбек қатынастарын кәсiпорында, мекемеде, ұйымда нақты экономикалық қатынастар.
Жұмыс берушiнiң бағыты ұжымдық шартта құқықтық формаға ие болады, олар мемлекеттiк реттеу арқылы қорғалады. Ұжымдық шарттардың мемлекет пен оның органдарынан шықпаса да нормативтiк талаптарының құқықтық нормалардың барлық белгiлерi бар. Ұжымдық шарттың нормативтiк талаптарының санатына тарифтiк ставкалар, лауазымдық жалақылар, қосымша ақылар мен жалақыға үстемеақылардың мөлшерi мен шарттары, сыйлықақы төлеудiң мөлшерi мен шарттары, қосымша демалыстар, жеңiлдiктер және басқалар белгiленетiн талаптар жатады.