Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры салымшыларының зейнетақы жинақтары 2021 жылдың 1 қарашасындағы жағдай бойынша 13,2 триллион теңгеге жеттi. Бұл сома зейнетақы жарналары мен инвестициялық табысты қамтиды.
Зейнетақы жинақтарының едәуiр өсiмi таза инвестициялық табыстың арқасында қамтамасыз етiлдi. 2021 жылғы 1 қаңтардан 1 қарашаға дейiн БЖЗҚ салымшыларының шоттарына 1,2 трлн теңге мөлшерiнде таза инвестициялық табыс есептелдi. Бұл былтырғы жылдың сәйкес кезеңiмен салыстырғанда 105,6 млрд теңгеге немесе 10% артық. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң басқаруындағы БЖЗҚ зейнетақы активтерi бойынша кiрiстiлiк жыл басынан берi 9,9%, ал инфляция 7,0% болды. Соңғы 12 айда инфляция 8,9% болса, кiрiстiлiк 10,9% көрсеттi.
Еске сала кетсек, инвестициялық табыстың құрамына бағалы қағаздар (салымдар және басқа операциялар) бойынша сыйақы, қаржы құралдарын нарықтық қайта бағалау, валюталық қайта бағалау түрiндегi кiрiстер, сыртқы басқарудағы активтер бойынша кiрiстер және т. б. кiредi.
Жалпы барлық зейнетақы активтерi БЖЗҚ-ға бiрiктiрiлген сәттен бастап, Ұлттық банк қамтамасыз еткен инвестициялық табыс 5,9 трлн теңгеден асты.Бұл ретте жинақтаушы зейнетақы жүйесi құрылған күннен бастап (1998 жыл) инвестициялық табыстылық 2021 жылдың 1 қарашасында өсу қорытындысымен 672,69% , инфляция 538,41% болды. Осылайша, жинақтаушы зейнетақы жүйесi енгiзiлген кезден 2021 жылдың 1 қарашасына дейiн зейнетақы активтерiнiң нақты кiрiстiлiгi 134,28% көрсеттi.
Айта кету керек, зейнетақы жинақтары — бұл ұзақ мерзiмдi инвестициялар, сондықтан инвестициялық табыстың мөлшерiн кемiнде 1 (бiр) жыл кезеңiнде талдаған орынды. Қысқа мерзiмдi деректер (күнделiктi, ай сайынғы және т.б.) көрсеткiш болып табылмайды, өйткенi, олар күнделiктi нарықтық жағдайға байланысты.
Инвестициялық басқару мен зейнетақы активтерiн есепке алудың барлық жүйесi ашық: әрбiр салымшы өзiнiң инвестициялық табысын enpf.kz сайтындағы жеке кабинет немесе ұялы қосымшаның көмегiмен бақылай алады. БЖЗҚ-ның зейнетақы активтерiн инвестициялық басқару және зейнетақы активтерi орналастырылған қаржы құралдары туралы ақпарат Қордың ресми сайтындағы (www.enpf.kz) «Көрсеткiштер/Инвестициялық қызмет» бөлiмiнде жарияланып отырады.
БЖЗҚ салымшылары өз жинақтарының бiр бөлiгiн Ұлттық банктен басқа инвестициялық портфельдi басқарушы (ИПБ) компанияларға аудара алады. Қазiргi уақытта БЖЗҚ төрт ИПБ-мен зейнетақы активтерiн сенiмгерлiк басқару туралы шартқа отырды. Сiз бұл туралы ақпаратпен танысып, олардың инвестициялық декларацияларын enpf.kz веб-сайтындағы «Қызметтер» — «Инвестициялық портфельдi басқарушылар тiзiлiмi» бөлiмiнен көре аласыз.
БЖЗҚ-дан зейнетақы активтерiн басқаруға алғаннан кейiн ИПБ оларды ҚР Ұлттық Банкi Басқармасының 2014 жылғы 3 ақпандағы №10 қаулысымен бекiтiлген Инвестициялық портфельдi басқару жөнiндегi қызметтi жүзеге асыру қағидаларында көрсетiлген және ИПБ инвестициялық декларациясында көзделген рұқсат етiлген қаржы құралдарына инвестициялайды.
Атап кетейiк, «Jýsan Invest» АҚ сенiмгерлiк басқаруындағы зейнетақы активтерi қызметi басталғаннан берi (2021 жылғы 15 наурыз) 2021 жылдың 1 қарашасына 6,5% деңгейiнде табыстылық көрсеттi. «Halyk Global Markets» АҚ сенiмгерлiк басқаруындағы зейнетақы активтерiнiң осы кезеңдегi табыстылығы — 6,1%; «BCC Invest» АҚ — 5,9%. Ал «Сентрас Секьюритиз» АҚ зейнетақы активтерiн 2021 жылдың 1 сәуiрiнен бастап басқарады, осы уақыт iшiндегi инвестициялық табыстылық 8,5% болды.
Салымшы зейнет жасына толғанға дейiн Ұлттық Банктiң басқаруында болатын зейнетақы жинақтарына инфляция деңгейi ескерiлiп отыратын сақталу кепiлдiгi қолданылады. Зейнетақы жинақтары ИПБ-ның басқаруына аударылған жағдайда, мемлекеттiк кепiлдiк басқарушы компанияның зейнетақы активтерiнiң ең төменгi кiрiстiлiк деңгейiн қамтамасыз ететiн кепiлдiгiмен алмастырылады. Кiрiстiлiктiң ең төменгi деңгейi нарықта әрекет ететiн ИПБ-ның басқаруына берiлген зейнетақы активтерiнiң орташа алынған кiрiстiлiгiн негiзге ала отырып есептелiнедi.
БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негiзiнде құрылды. БЖЗҚ құрылтайшысы және акционерi — Қазақстан Республикасы Қаржы министрлiгiнiң «Мемлекеттiк мүлiк және жекешелендiру комитетi» ММ арқылы Қазақстан Республикасының Үкiметi. БЖЗҚ зейнетақы активтерiн сенiмгерлiкпен басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi жүзеге асырады. 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап зейнетақы активтерiн басқару тиiмдiлiгiн арттыру бойынша ұсыныстар жасау қызметi Қазақстан Республикасының Президентi басшылық ететiн Ұлттық қорды басқару кеңесiне берiлдi. Зейнетақы заңнамасына сәйкес БЖЗҚ мiндеттi зейнетақы жарналарын, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарын, ерiктi зейнетақы жарналарын тартуды, зейнетақы төлемдерiн, зейнетақы жинақтары мен төлемдерiн жеке есепке алуды жүзеге асырады, салымшыға (алушыға) зейнетақы жинақтарының жай-күйi туралы ақпарат бередi (толығырақ www.enpf.kz сайтында).
ИНФОРМАЦИОННОЕ СООБЩЕНИЕ
Вкладчики ЕНПФ получили 938 миллиардов тенге чистого инвестиционного дохода
Сумма пенсионных накоплений вкладчиков Единого накопительного пенсионного фонда на 1 сентября 2021 года превысила 12,9 триллионов тенге. Как известно, данная сумма включает в себя пенсионные взносы и инвестиционный доход.
Важно отметить, что только за восемь месяцев с 1 января по 1 сентября 2021 года на счета вкладчиков ЕНПФ был начислен чистый инвестиционный доход в размере 938,9 млрд тенге, что на 67 млрд тенге или 8% больше, чем за аналогичный период прошлого года. Доходность по пенсионным активам ЕНПФ под управлением Национального банка Республики Казахстан с начала года на 1 сентября составила 7,65%, при инфляции в 5,8%. При этом доходность за последние 12 месяцев составила 10,68%, при инфляции за этот же период в 8,7%.
Напомним, что сумма пенсионных накоплений вкладчиков (получателей) пересчитывается и переоценивается еженедельно в соответствии с результатами инвестирования пенсионных активов. В состав инвестиционного дохода входят доходы в виде вознаграждения по ценным бумагам (вкладам и другим операциям), доходы в виде рыночной переоценки финансовых инструментов, доходы в виде валютной переоценки, доходы по активам, находящимся во внешнем управлении и т.д.
В целом, инвестиционный доход, обеспеченный Национальным банком с момента объединения всех пенсионных активов в ЕНПФ, составил свыше 5,6 трлн тенге. На 1 сентября 2021 года доля чистого инвестиционного дохода в общем объёме пенсионных накоплений составляет 36,5%.
При этом, инвестиционная доходность со дня основания самой накопительной пенсионной системы (1998 год) на 1 сентября 2021 года с нарастающим итогом составила 656,67%, инфляция составила 531,25%. Таким образом, реальная доходность пенсионных активов за период с начала действия накопительной пенсионной системы до 1 сентября 2021 года составила 125,41 %.
Стоит подчеркнуть, что пенсионные накопления — это долгосрочные инвестиции и анализировать размер инвестиционного дохода целесообразно за период не менее 1 (одного) года. Краткосрочные данные (еженедельные, ежемесячные и т.д.) — не являются показательными, т.к. зависят от постоянных изменений рыночной конъюнктуры.
Вся система инвестиционного управления и учета пенсионных активов является прозрачной: каждый вкладчик имеет возможность видеть свой инвестиционный доход в личном кабинете на сайте enpf.kz или в мобильном приложении. Информация по инвестиционному управлению пенсионными активами ЕНПФ и о финансовых инструментах, в которые размещены пенсионные активы ЕНПФ, публикуется на официальном сайте ЕНПФ (www.enpf.kz) в разделе «Показатели/Инвестиционная деятельность».
Помимо Национального банка, вкладчики ЕНПФ могут перевести часть своих накоплений в компании, управляющие инвестиционным портфелем (УИП). На данный момент ЕНПФ заключен договор о доверительном управлении пенсионными активами с четырьмя УИП. Ознакомиться с информацией о них и изучить их инвестиционные декларации можно на сайте enpf.kz в разделе «Услуги» — «Реестр управляющих инвестиционным портфелем».
Напомним, после получения пенсионных активов от ЕНПФ УИП инвестирует их в разрешенные финансовые инструменты, указанные в Правилах осуществления деятельности по управлению инвестиционным портфелем, утвержденных постановлением Правления Национального Банка РК от 3 февраля 2014 года №10, и предусмотренные в Инвестиционной декларации УИП.
Отметим, что пенсионные активы, находящиеся в доверительном управлении АО «Jusan Invest», показали доходность с начала деятельности (а это 15 марта 2021 года) на 1 сентября 2021 года на уровне 5,1%. Доходность за этот же период пенсионных активов, находящиеся в доверительном управлении АО «Halyk Global Markets» 4,7%; АО «BCC Invest» 3,7%. АО «Сентрас Секьюритиз» управляет пенсионными активами с 1 апреля 2021 года, за это время инвестиционная доходность составила 5,9%.
В период нахождения пенсионных накоплений под управлением Национального Банка до достижения вкладчиком пенсионного возраста действует гарантия сохранности пенсионных накоплений с учетом уровня инфляции. При переводе пенсионных накоплений в управление УИП гарантия государства заменяется гарантией управляющей компании по обеспечению минимального уровня доходности пенсионных активов. Минимальный уровень доходности рассчитывается исходя из средневзвешенной доходности пенсионных активов, переданных в управление УИП, действующим на рынке.
ЕНПФ создан 22 августа 2013 года на базе АО «НПФ «ГНПФ». Учредителем и акционером ЕНПФ является Правительство Республики Казахстан в лице ГУ «Комитет государственного имущества и приватизации» Министерства финансов Республики Казахстан. Доверительное управление пенсионными активами ЕНПФ осуществляет Национальный Банк Республики Казахстан. С 1 января 2016 года функции по выработке предложений по повышению эффективности управления пенсионными активами переданы Совету по управлению Национальным фондом. В соответствии с пенсионным законодательством ЕНПФ осуществляет привлечение обязательных пенсионных взносов, обязательных профессиональных пенсионных взносов, добровольных пенсионных взносов, пенсионные выплаты, индивидуальный учет пенсионных накоплений и выплат, предоставляет вкладчику (получателю) информацию о состоянии его пенсионных накоплений (подробнее на www.enpf.kz).