қосымша
БЕКІТІЛДІ
«Ақмола облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы» ММ басшысының
2026 жылғы 18 қыркүйек
№141-Ө бұйрығымен
«Ақмола облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы»
мемлекеттік мекемесінің
СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ СТАНДАРТЫ
- Жалпы ережелер
- Осы «Ақмола облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы» мемлекеттік мекемесінің Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарты (бұдан әрі – Стандарт, Басқарма) Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы заңнамасына сәйкес әзірленді және сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының алдын алуға, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендетуге, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға, сондай-ақ Басқарма қызметінің заңдылығын, ашықтығы мен айқындығын қамтамасыз етуге бағытталған.
- Стандарт Басқарманың мемлекеттік қызметшілері мен қызметкерлеріне олардың лауазымдық өкілеттіктері шегінде қолданылады.
- Стандарттың негізгі қағидаттары:
- заңдылық;
- адалдық;
- ашықтық және айқындық;
- әділдік және объективтілік;
- мүдделер қақтығысына жол бермеу;
- сыбайлас жемқорлықтың алдын алудың басымдығы;
- қабылданған шешімдер мен жасалған әрекеттер үшін дербес жауапкершілік.
- Сыбайлас жемқорлыққа қарсы негізгі талаптар
- Басқарма қызметкерлері:
- Қазақстан Республикасының Конституциясын, заңдарын және өзге де нормативтік құқықтық актілерін сақтауға;
- лауазымдық міндеттерін адал, объективті және бейтарап орындауға;
- қызметтік жағдайын жеке мүдделері немесе үшінші тұлғалардың мүдделері үшін пайдалануға жол бермеуге;
- заңнамада белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер мен тыйымдарды сақтауға;
- сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығының немесе мүдделер қақтығысының туындауына әкеп соғуы мүмкін әрекеттерге жол бермеуге;
- өздеріне белгілі болған сыбайлас жемқорлық фактілері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың өзге де бұзушылықтары туралы басшылыққа дереу хабарлауға міндетті.
- Басқарма қызметкерлеріне:
- өздері немесе үшінші тұлғалар үшін мүліктік немесе өзге де артықшылықтар алу мақсатында қызметтік өкілеттіктерін пайдалануға;
- қызметтік ақпаратты, мемлекеттік мүлікті және бюджет қаражатын жеке мақсаттарда пайдалануға;
- лауазымдық міндеттерін орындауға байланысты заңсыз сыйақыларды, сыйлықтарды, көрсетілетін қызметтерді, жеңілдіктерді немесе өзге де артықшылықтарды қабылдауға;
- жекелеген жеке немесе заңды тұлғаларға негізсіз артықшылықтар беруге;
- жеке мүдделілігі немесе мүдделер қақтығысы болған кезде шешімдер қабылдауға қатысуға;
- Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынған өзге де әрекеттерді жасауға тыйым салынады.
- Мүдделер қақтығысының алдын алу
- Қызметкер мүдделер қақтығысына жол бермеу жөнінде шаралар қабылдауға міндетті.
- Мүдделер қақтығысы туындаған немесе оның туындау мүмкіндігі болған жағдайда қызметкер Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен өзінің тікелей басшысына жазбаша түрде хабарлауға міндетті.
- Мүдделер қақтығысы реттелгенге дейін, егер заңнамада өзгеше көзделмесе, қызметкер өздеріне қатысты жеке мүдделілігі бар мәселелер бойынша шешімдерді қарауға және қабылдауға қатыспауға тиіс.
- Басқарма басшылығы мүдделер қақтығысының алдын алу және оны реттеу бойынша заңнамада көзделген шараларды, оның ішінде тиісті мәселені басқа қызметкерге беруді қабылдайды.
- Сыйлықтар, сыйақылар және қонақжайлылық
- Басқарма қызметкерлері өздерінің лауазымдық міндеттерін орындауына байланысты сыйлықтарды, ақшалай қаражатты, көрсетілетін қызметтерді, жеңілдіктерді, шақыруларды және өзге де артықшылықтарды қабылдаудан бас тартуға тиіс.
- Қызмет бойынша әрекеттері немесе әрекетсіздігі үшін, сондай-ақ жалпы қамқорлығы немесе жол берушілігі үшін сыйақы алуға жол берілмейді.
- Қазақстан Республикасының заңнамасында алуға тыйым салынған сыйлықтар мен көрсетілетін қызметтер заңнамада белгіленген тәртіппен және мерзімдерде берілуге не олардың құны өтелуге тиіс.
- Қызметкерлердің ресми іс-шараларға, қабылдауларға және қызметтік міндеттерді орындауға байланысты іс-шараларға қатысуы заңнама талаптарын сақтай отырып жүзеге асырылады және қабылдаушы тарап алдында міндеттемелер туындатпауға тиіс.
- Мемлекеттік сатып алу
- Мемлекеттік сатып алу сыбайлас жемқорлық тәуекелі жоғары қызмет бағыттарына жатады.
- Мемлекеттік сатып алуды жоспарлау және өткізу кезінде Басқарма қызметкерлері:
- рәсімдердің заңдылығы мен ашықтығын;
- әлеуетті жеткізушілер үшін тең мүмкіндіктерді;
- адал бәсекелестікті;
- бюджет қаражатын тиімді және ұтымды пайдалануды;
- мүдделер қақтығысына жол бермеуді;
- техникалық ерекшеліктерді әзірлеу, ұсыныстарды қарау және тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді қабылдау кезінде объективтілікті қамтамасыз етуге міндетті.
- Жекелеген жеткізушілерге артықшылықтар жасауға, бәсекелестікті негізсіз шектеуге, әлеуетті жеткізушілермен іс-қимылдарды келісуге, сондай-ақ құқыққа сыйымсыз артықшылықтар алуға бағытталған өзге де әрекеттерге жол берілмейді.
- Мемлекеттік мүлік пен бюджет қаражатын басқару
- Мемлекеттік мүлік, бюджет қаражаты, қызметтік көлік, жабдықтар, байланыс құралдары және Басқарманың өзге де ресурстары тек қызметтік мақсаттарда және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес пайдаланылады.
- Қызметкерлер өздеріне сеніп тапсырылған мемлекеттік мүліктің сақталуына және мақсатты пайдаланылуына жауапты болады.
- Қаржылық операциялар мен шешімдер негізделген, құжатпен расталған және берілген өкілеттіктер шегінде жүзеге асырылуға тиіс.
- Кадр мәселелері
- Мемлекеттік қызметке қабылдау, қызметкерлерді тағайындау және олардың қызметтік өсуі заңдылық, объективтілік, кәсібилік және тең мүмкіндіктер қағидаттары негізінде жүзеге асырылады.
- Лауазымдарға тағайындау, міндеттерді бөлу, көтермелеу немесе тәртіптік жаза қолдану кезінде негізсіз артықшылықтар беруге жол берілмейді.
- Кадрлық шешімдер қабылдау кезінде жеке мүдделілікті және мүдделер қақтығысын болдырмау қажет.
- Қаржылық бақылау және декларациялау
- Қазақстан Республикасының кірістерді, мүлікті және міндеттемелерді декларациялау туралы заңнамасының талаптары қолданылатын қызметкерлер тиісті декларацияларды уақтылы және дұрыс ұсынуға міндетті.
- Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес декларациялауға жататын кірістерді, мүлікті және өзге де мәліметтерді жасыруға жол берілмейді.
- Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары туралы хабарлау
- Басқарма қызметкерлері болжамды сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар, мүдделер қақтығысы және сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың өзге де бұзушылықтары туралы хабарлауға құқылы.
- Хабарлама Басқарма басшылығына, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі жауапты тұлғаға не Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен тікелей уәкілетті мемлекеттік органдарға жіберілуі мүмкін.
- Ықтимал сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығы туралы адал ниетпен хабарлаған тұлға туралы ақпарат Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қорғалуға жатады.
- Ықтимал сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығы туралы адал ниетпен хабарлауына байланысты ғана тұлғаны қудалауға, кемсітуге не оған өзге де теріс ықпал етуге жол берілмейді.
- Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау және басқару
- Басқармада сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жүйелі түрде анықтау, бағалау және барынша азайту жүзеге асырылады.
- Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері заңнамадағы, Басқарманың құрылымы мен функцияларындағы өзгерістерді, тексерулердің нәтижелерін, азаматтардың өтініштерін, анықталған бұзушылықтарды және қолда бар өзге де ақпаратты ескере отырып, мерзімді түрде талдануға жатады.
- Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау нәтижелері бойынша оларды жою немесе барынша азайту жөнінде шаралар қабылданады.
- Басқарма қызметкерлері сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтауға және оларды жою жөніндегі іс-шараларды орындауға жәрдемдесуге міндетті.
- Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет және ашықтық
- Басқармада сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл, мүдделер қақтығысының алдын алу және сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді сақтау мәселелері бойынша ақпараттық және түсіндіру іс-шаралары жүргізіледі.
- Басқарма қызметкерлері адалдық, азаматтарға құрметпен қарау, объективтілік және сыбайлас жемқорлық мінез-құлқына жол бермеу қағидаттарын ұстануға тиіс.
- Басқарма қызметі туралы ақпарат азаматтар мен ұйымдарға Қазақстан Республикасының ақпаратқа қол жеткізу туралы заңнамасына сәйкес беріледі.
- Басқарманың интернет-ресурстарында орналастырылатын ақпарат анық, өзекті болуға және дербес деректер мен заңмен қорғалатын өзге де ақпарат туралы заңнама талаптарын сақтай отырып ұсынылуға тиіс.
- Қорытынды ережелер
- Осы Стандарттың сақталуы Басқарма қызметкерлері үшін олардың лауазымдық міндеттері шегінде міндетті болып табылады.
- Осы Стандарт талаптарын бұзу Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жауаптылыққа әкеп соғады.
- Қазақстан Республикасының заңнамасы, Басқарманың функциялары мен құрылымы өзгерген, сондай-ақ жаңа сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жағдайда Стандарт қайта қаралуға және өзектендірілуге жатады.
- Осы Стандарттың сақталуы жөніндегі жұмысты ұйымдастыруға Басқарма басшысы және өздеріне берілген өкілеттіктер шегінде лауазымды тұлғалар жауапты болады.