Осы Шортанды ауданы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2030 жылдарға арналған жоспар (бұдан әрі - жоспар) "Жайылымдар туралы" 2017 жылғы 20 ақпандағы Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабының 4-1) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Премьер - Министрінің Орынбасары-Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі "Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы" № 173 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №15090 болып тіркелген), "Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің шекті жол берілетін нормасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064) сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, азыққа деген қажеттілікті орнықты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозу процестерін болдырмау мақсатында қабылданады.
Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары бес жыл мерзімге бекітілетін нормативтік құқықтық акт болып табылады. Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары мыналарды ескереді:
Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары мыналарды ескереді:
өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері;
жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері;
мал қорымдары (биотермиялық шұңқырлар)туралы мәліметтер;
жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар туралы мәліметтер;
иелерін көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық-жас топтары бойынша қалыптастырылған гурттардың, отарлардың, табындардың саны туралы деректер;
шалғайдағы жайылымдарда жаюға арналған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер;
мәдени және құрғақ жайылымдарда, орман қоры жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер;
ұсынылатын жайылым айналымының схемалары; мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар ұсынған өзге де деректер.
Жоспар мыналарды қамтиды:
1) жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтерді көрсете отырып, жайылымдардың шекараларын, алаңдары мен түрлерін, оның ішінде қоғамдық, шалғайдағы, маусымдық, құрғақ, мәдени жайылымдарды көрсете отырып, жер санаттары бөлінісінде жайылымдардың әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында орналасу схемасын (картасын) (1-қосымша);
2) Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын, оның ішінде қоғамдық жайылымдарды жаю бойынша халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды белгілей отырып, схеманы (картаны) (2-қосымша);
3) жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары көрсетілген схеманы (картаны) (3-қосымша);
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар, мал айдайтын жолдар мен өзге де жайылымдық инфрақұрылым объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленген схеманы (картаны) (4-қосымша);
5) жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін схеманы (картаны) (5-қосымша);
6) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы малын жаю бойынша халықтың мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қоюға тиіс жайылымдар белгіленген схеманы (картаны) (6-қосымша);
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру арналарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына)қол жеткізу схемасы (7-қосымша);
8) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарда орналастыру схемасы (8-қосымша);
9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу) (9-қосымша);
10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті өзге де талаптар.
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп - қараудың жай-күйі туралы мәліметтерді, олардың иелері-жайылым пайдаланушылар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар көрсетілген ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректерді, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының басын қалыптастыру туралы мәліметтерді, мәдени және құрғақ жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктерін, мал айдауға арналған сервитуттар туралы мәліметтерді ескере отырып қабылданды және мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар ұсынған өзге де деректер. Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Шортанды ауданында 9 ауылдық округ және 2 кент бар.
Табиғи жағдайлар бойынша Шортанды ауданының аумағы дала аймағында және агроклиматтық көрсеткіштер бойынша екі агроклиматтық ауданда орналасқан: континенталдылықтың барлық ерекшеліктерімен сипатталатын шамалы құрғақ орташа жылы (орталық және оңтүстік бөлігі) және құрғақ орташа жылы (солтүстік бөлігі): қатал ұзақ қыс, қысқа орташа ыстық жаз, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтары, жылдық жауын-шашынның аз мөлшері. Топырақ негізінен қара топырақтар Оңтүстік аз гумусты ауыр сазды. Шортанды ауданының жер көлемі 467563,79 га. аудан бойынша ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер 377991,7 га құрайды.
2024 жылғы 1 қарашада Шортанды ауданында ірі қара мал (ІҚМ) - 15162 бас, оның ішінде аналық мал басы – 7690 бас, ұсақ мал (ұсақ мал) - 21132 бас, жылқы - 8895 бас.
Шортанды ауданы бойынша қажеттілік: ІҚМ үшін-1 басына 6,5 гектар; Ұсақ мал үшін-1 басына 1,0 гектар; Жылқылар үшін-1 басына 7,8 гектар. Шортанды ауданының аумағындағы жайылымдардың негізгі пайдаланушылары ауыл шаруашылығы құрылымдары болып табылады. Елді мекендер халқының ауыл шаруашылығы жануарлары елді мекендер мен ауыл шаруашылығы құрылымдарының жерлерінде жайылады.
Шортанды ауданының жер санаттары бойынша аумағы
|
№ |
Жер санаттары |
Барлығы, га |
Соның ішінде жайылымдар, га |
|
1 |
Барлығы ауыл шаруашылығы тағайындауындағы жерлер |
377991,7 |
92578,5 |
|
2 |
Елді мекендер жерлері |
51393,8 |
38717,5 |
|
3 |
Өнеркәсіп, көлік, байланыс және басқа ауыл шаруашылық емес тағайындауындағы жерлер |
7285,3 |
|
|
4 |
Босалқы жерлер |
243,2 |
212,1 |
|
5 |
Орман қоры жерлері |
23063 |
|
|
6 |
Су қоры жерлері |
7587 |
|
|
7 |
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлері |
0 |
0 |
|
8 |
Мемлекеттің басқа аудандар, облыстары жер пайдаланушылары қолданатын жерлер |
0 |
0 |
|
|
Қорытынды |
467563,79 |
92578,5 |
|
|
|
|
|
Кесте 1 Шортанды ауданының жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу мың гектар
|
Ауылдық округтер атауы |
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды |
Жерлер санаты |
Қорытынды жер |
||||||||
|
Ауыл шаруашылығы тағайындауындағы |
Елді мекендер |
өнеркәсіп, көлік, байланыс және басқа ауыл шаруашылық емес тағайындауындағы жерлер |
Ерек ше қорғалатын таби ғи аумақтарда
|
Орман қоры |
Су қоры |
қор |
|
||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
||
|
Дамса а/о |
116835000 |
3502,2 |
1602,6 |
0 |
0 |
0 |
0 |
80 |
5184,8 |
||
|
Андреевка а/о |
116833000 |
8317 |
2745 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
11062 |
||
|
Петровка а/о |
116847000 |
6697 |
4408,2 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
11105,2 |
||
|
Раевка а/о |
116855000 |
8527,9 |
3273,3 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
11801,2 |
||
|
Новокубанка а/о |
116843000 |
5009,6 |
1644,1 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
6653,7 |
||
|
Пригородный с/о |
116849000 |
14119 |
3082,6 |
0 |
0 |
0 |
0 |
10,81 |
17212,41 |
||
|
Новоселовка а/о |
116845000 |
14700 |
3895,6 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
18595,6 |
||
|
Бектау а/о |
116841000 |
11551,50 |
3683,3 |
0 |
0 |
406 |
0 |
121,26 |
15762,06 |
||
|
Бозайғыр а/о |
116837000 |
20154,29 |
4159 |
135 |
0 |
162 |
0 |
0 |
24671,3 |
||
|
Шортанды к. |
116830000 |
0 |
2696,7 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
2696,7 |
||
|
Жолымбет к. |
116839000 |
0 |
7466,2 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
7466,2 |
||
|
Барлығы |
|
92578,5
|
38656,5 |
135 |
0 |
568 |
0 |
212,1 |
132211,1 |
||
Кесте 2. Елді мекеннің жайылымын бөлу, мың гектар
|
№ |
Ауылдық округтің атауы |
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды объектов |
Елді мекеннің атауы |
Жайылымның жалпы көлемі, мың гектар |
Жайылымның алаңы және түрлері |
|||||
|
|
қоғамдық, мың гектар |
Айдап әкету, мың гектар |
маусымдық, мың гектар |
аридтік, мың гектар |
Мәдени, мың гектар |
|||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
|
1 |
|
116830000 |
Шортанды к. |
2696,7 |
2696,7 |
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
2 |
|
116839000 |
Жолымбет к. |
7466,2
|
7466,2
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
3 |
Дамса а/о |
116835000 |
|
1602,6 |
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
1 |
|
116835400 |
Научный к. |
0 |
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
2 |
|
116835600 |
Степное а. |
490,9 |
185,9 |
305 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
3 |
|
116835100 |
Дамса а. |
1111,7 |
1061,7 |
50 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
5 |
Андреевка а/о |
116833000 |
|
2745 |
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
1 |
|
116833100 |
Андреевка а. |
1725 |
1725 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
2 |
|
116833800 |
Октябрьское а. |
1020 |
1020 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
6 |
Петровка а/о |
116847000 |
|
4408,2 |
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
1 |
|
116847100 |
Петровка а. |
2606,7 |
2606,7 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
2 |
|
116847500 |
Қара-Адыр ст. |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
3 |
|
116847200 |
Белое Озеро а. |
1801,5 |
1801,5 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
6 |
Пригородный а/о |
116849000 |
|
3082,6 |
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
1 |
|
116849100 |
Пригородное а. |
2332 |
2332 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
2 |
|
116849400 |
Камышенка а. |
750,6 |
750,6 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
7 |
а/о Бозайғыр |
116837000 |
|
4159 |
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
1 |
|
116837100 |
Бозайгыр а. |
1550,7 |
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
2 |
|
116837200
|
Ключи а. |
1689 |
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
3 |
|
116837500 |
Төңкеріс а. |
908,3 |
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
8 |
Новокубанка а/о |
116843000 |
|
1644,1 |
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
1 |
|
116843100 |
Новокубанка а. |
1137,6 |
1047,6 |
90 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
2 |
|
116843200
|
Алтайское а. |
506,5 |
506,5 |
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
9 |
Раевка а/о |
116855000 |
|
3273,3 |
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
1 |
|
116855100 |
Раевка а. |
1312,3 |
1312,3 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
2 |
|
116855300 |
Гуляй Поле а. |
1067 |
1067 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
3 |
|
116855400
|
Егемен а. |
599 |
599 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
4 |
|
116855500
|
Новографское а. |
295 |
295 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
10 |
а/о Бектау |
116841000 |
|
3683,3 |
3683,3 |
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
1 |
|
116841100 |
.Бектау а. |
1822,8 |
1822,8 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
2 |
|
116841400 |
Конкрынка а. |
909 |
909 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
3 |
|
116841200
|
Мықтыкөл а. |
564 |
564 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
4 |
|
116841500 |
Қаражар а. |
387,5 |
387,5 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
11 |
Новоселовка а/о |
116845000 |
|
3895,6 |
|
|
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
|
116845100 |
Новоселовка а. |
1569 |
1569 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
|
116845500 |
Новопервомайское а. |
271 |
271 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
|
116845400 |
Қаратөбе а. |
1112 |
1112 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
|
116845600 |
Ошақ а. |
943,6 |
943,6 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |