Кіріспе.
Иесіз мүлік-меншік иесі жоқ немесе иесі белгісіз мүлік, сондай-ақ меншік иесі бас тартқан мүлік. Қазақстанда иесіз мүлікке қатысты мәселелер Азаматтық кодекспен және басқа да бірқатар нормативтік актілермен реттеледі. Бұл мақалада ҚР-дағы иесіз мүлік дегеніміз не, оны есепке алу қалай жүзеге асырылатынын және мемлекет оны қоғам мүддесі үшін қалай пайдалана алатынын қарастырамыз.
Иесіз мүлік ұғымы.
Қазақстан заңнамасында иесіз мүлік меншік иесі жоқ, не меншік иесі белгіленбеген, не иесі өз еркімен бас тартқан меншік ретінде айқындалады. Мұндай мүлікке ғимараттар, құрылыстар, жер учаскелері, жылжымалы мүлік және басқа да объектілер кіруі мүмкін. Мемлекеттік органдар заңсыз басып алу немесе бүліну мүмкіндігін болдырмау үшін осындай мүлікті анықтауға және тіркеуге міндетті.
Иесіз мүлікті есепке қою тәртібі.
ҚР-да мүлікті есепке алу және иесіз деп тану рәсімі бірнеше кезеңнен тұрады:
Иесіз жылжымайтын заттарды Республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, аумағында олар анықталған облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының өтініші бойынша жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыратын орган есепке алады. Иесіз жылжымайтын зат есепке қойылған күннен бастап бір жыл өткен соң жергілікті атқарушы орган осы затты коммуналдық меншікке түсті деп тану туралы талаппен сотқа жүгінеді.
Егер меншік иесі бұл туралы хабарлау арқылы меншік құқығынан бас тартқан жағдайда, жергілікті атқарушы орган бас тарту туралы хабарланған сәттен бастап осы затты коммуналдық меншікке түсті деп тану туралы талаппен сотқа жүгінеді.
Коммуналдық меншікке түскен мүлікті есепке алу, сақтау, бағалау, одан әрі пайдалану және өткізу жөніндегі жұмысты ұйымдастыруды жергілікті атқарушы орган жүзеге асырады.