Шетелдік жұмыс күшін тарту тәртібіБаспаға шығару нұсқасы

Көші-қон мәселелерін құқықтық реттеудің негізі Қазақстан Республикасының конституциясы болып табылады, оған сәйкес Конституцияда, заңдaрда және халықаралық шарттарда өзгеше көзделмесе, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар Республикада азаматтар үшін белгіленген құқықтар мен бостандықтарды пайдаланады, сондай-ақ міндеттер атқарады. 

Шетел жұмыс күшін тарту тәртібі «Халықтың көші қоны туралы», «Халықты жұмыспен қамту туралы» Қазақстан Республикасы заңдарымен, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2016 жылғы 15 желтоқсандағы №802 қаулысымен, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің м.а. 2016 жылғы 27 маусымдағы № 559 бұйрығымен бекітілген Жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру және (немесе) ұзарту, сондай-ақ корпоративішілік ауыстыруды жүзеге асыру  қағидалары және шарттарымен  реттеледі.

Қазақстан Республикасының заңдарында және халықаралық шарттарында көзделген жағдайларды қоспағанда, Конституцияда, заңдарда және халықаралық шарттарда өзгеше көзделмесе, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар Республикада азаматтар үшін белгіленген құқықтар мен бостандықтарды пайдаланады, сондай-ақ міндеттер атқарады.

Шетел қызметкерлердің санаттары  

Шетел жұмыс күшін тартуға рұқсат беру және (немесе) ұзарту тәртібі мен шарттарын айқындау және (немесе)  рұқсаттың мерзімін ұзарту мақсатында жұмыскерлердің мынадай санаттары белгіленеді:

1. бірінші санат – бірінші басшылар мен олардың орынбасарлары;
2. екінші санат – кәсіптік стандарттарда, басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығында, ұйымдар басшылары, мамандары және басқа да қызметшілері лауазымдарының үлгілік біліктілік сипаттамаларында белгіленген біліктілік талаптарына сәйкес келетін құрылымдық бөлімшелер басшылары
3. үшінші санат – кәсіптік стандарттарда, басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығында, ұйымдар басшылары, мамандары және басқа да қызметшілері лауазымдарының үлгілік біліктілік сипаттамаларында белгіленген біліктілік талаптарына сәйкес келетін мамандар
4. төртінші санат – кәсіптік стандарттарда, Жұмыстар мен жұмысшы кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығында, жұмысшы кәсіптерінің тарифтік-біліктілік сипаттамаларында белгіленген біліктілік талаптарына сәйкес келетін білікті жұмысшылар.

Рұқсат

Жұмыс берушілер жыл сайын 1 қазанға дейін шетелдік қызметкерлердің еңбек қызметін жүзеге асыруы көзделетін облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органдарына (бұдан әрі – жергілікті атқарушы органдар) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2016 жылғы 15 желтоқсандағы №802 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасына шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған квотаны белгілеу және оны Қазақстан Республикасының өңірлері арасында бөлу қағидаларына (бұдан әрі –Квотаны белгілеу қағидалары) 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша шетелдік жұмыс күшіне қажеттілікті ұсынады.

Шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған квотаны қалыптастыру жөніндегі комиссия жұмыс берішілердің алдағы жылға сұратып отырған шетелдік жұмыс күшіне қажеттілігін қанағаттандыру туралы   ұсынымдар шығарадыған кезде, жұмыс беруші рұқсатты алу үшін Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің м.а. 2016 жылғы 27 маусымдағы № 559 бұйрығымен бекітілген Жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру және (немесе) ұзарту, сондай-ақ корпоративішілік ауыстыруды жүзеге асыру қағидалары және шарттарында (бұдан әрі -Қағидалар) көзделген құжаттарды қоса тіркеп, уәкілетті органға өтініш жолдайды  

Рұқсат беру және (немесе) ұзарту қағидаларының 16 тармағына сәйкес, жергілікті атқарушы орган мынадай шарттар:

• Қазақстан Республикасы азаматтарының саны бірінші және екінші санаттарға жататын жұмыскерлердің тізімдік санының кемінде 70%;
• Қазақстан Республикасы азаматтарының саны үшінші және төртінші санаттарға жататын жұмыскерлердің тізімдік санының кемінде 90% шарттарын сақтаған кезде рұқсат беру және (немесе) ұзартуды жүзеге асырады.

Қадрлардағы жергілікті қамтуды есептеу кезінде шетелдік жұмыскерлер қатарында 2014 жылғы 14 қазандағы Қазақстан Республикасының Шартымен ратификацияланған Еуразиялық экономикалық қауымдастық туралы шартқа қатысушы мемлекеттердің азаматтары есептелмейді.

Корпоративішілік ауыстыру шеңберінде шетелдік қызметкерлерді тартатын жұмыс беруші  шетелдік қызметкерлер (менеджерлер және мамандар) санының тиісті санаттағы қазақстандық кадрлар санына пайыздық қатынасының елу пайыздан аспауын қамтамасыз етуі керек.

Рұқсатты беру және (немесе) ұзарту үшін жұмыс берушілерден «Қазақстан Республикасына шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатты бергені және (немесе) ұзартқаны үшін алым мөлшерлемелерін белгілеу туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 3 сәуірдегі № 157 қаулысымен бекітілген шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатты бергені және (немесе) ұзартқаны үшін алым мөлшерлемелері көлемінде  салық алымы (бұдан әрі - алым) алынады.

Корпоративішілік ауыстыру шеңберінде шетелдік жұмыс күшін тарту квотадан тыс және ақысыз негізде жүзеге асырылады.  

Рұқсатты алу үшін ұсынылатын құжаттар

Рұқсат алу үшін жұмыс беруші жергілікті атқарушы органға:

Шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат алу немесе басқа шетелдік жұмысшыға қайта ресімдеу:

1. Маусымдық шетелдік жұмысшыларды тарту кезінде:

• жұмыс берушінің электрондық цифрлық қолтаңбасымен (бұдан әрі - ЭЦҚ) куәландырылған Қағидалардың 2-қосымшасына сәйкес нысан бойынша өтініш (бұдан әрі - өтінім);
• тартылған шетелдік жұмысшылар туралы, тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) (оның ішінде латын әріптерімен), туған күні, азаматтығы, нөмірі, күні мен паспортын (жеке басын куәландыратын құжат) беруге өкілеттігін, тұрақты тұратын елін, кеткен елін көрсете отырып , білімі, мамандықтың атауы, Қазақстан Республикасында қолданылатын кәсіби стандарттарға сәйкес, басшылардың, мамандардың және басқа қызметкерлердің лауазымдарының біліктілік анықтамалығы, ұйымдардың басшылары, мамандары және басқа қызметкерлері лауазымдарының үлгілік біліктілік сипаттамалары, жұмысшылар мен жұмысшылар кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы, тарифтік және біліктілік Кодекстің 16-бабының 16-1) тармақшасына сәйкес жұмысшылар кәсіптерінің сипаттамалары және Қазақстан Республикасының Мемлекеттік жіктеуіші 01-99 «Кәсіптердің жіктеуіші» (бұдан әрі - Біліктілік талаптары) (бұдан әрі - тартылған шетелдік жұмысшылар туралы ақпарат);
• шетелдік қызметкердің жеке басын куәландыратын құжаттың электрондық көшірмесі;
• рұқсат беру үшін алым төленгенін растайтын құжат;

 

2. Бірінші, екінші, үшінші және төртінші санаттағы шетелдік жұмыс күштерін тарту кезінде:

• жұмыс берушінің ЭЦҚ куәландырылған өтініш;
• тартылған шетелдік жұмысшылар туралы ақпарат;
• Қазақстан Республикасы Заңының 39-бабының 7-тармағына сәйкес күшіне енген Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарында көзделген жағдайларды қоспағанда, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен заңдастырылған білім және аудармалар туралы нотариалды куәландырылған құжаттардың электронды көшірмелері (егер құжат мемлекеттік немесе орыс тілінде толтырылмаған болса). «Білім туралы»;
• жұмыс орындауға, қызмет көрсетуге арналған келісімшарттың нотариалды куәландырылған электрондық көшірмесі мен аудармасы (егер құжат мемлекеттік немесе орыс тілінде толтырылмаған болса) (жұмыс беруші шетелдік заңды тұлға Қазақстан Республикасында филиалын, өкілдігін құрмай қызмет еткен жағдайда, тармаққа сәйкес) 35 Ереже);
• шетелдік қызметкер мен шетелдік жұмыс беруші арасында уақытша ауыстырылатын шетелдік қызметкер мен жұмыс беруші арасында келісілген құжаттың (хат немесе аударма шарты) нотариалды куәландырылған электрондық көшірмесі және аудармасы (егер құжат мемлекеттік немесе орыс тілінде толтырылмаған болса) жұмыс беруші заңды тұлға өз қызметкерлерін Қазақстан Республикасына шетелдік заңды тұлғаның еншілес ұйымына, өкілдігіне, филиалына жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету үшін жібереді, онда жұмыс беруші шетелдік заңды тұлға тікелей немесе жанама түрде акцияларына немесе қатысу үлестеріне ие);
• шетелдік қызметкердің біліктілігі мен кәсіби тәжірибесінің ол қабылданатын лауазымға сәйкестігін растайтын жұмыс берушінің хатының электрондық көшірмесі;
• алдыңғы және ағымдағы күнтізбелік жылдар үшін шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру кезінде жүктелген міндеттемелердің орындалуы туралы ақпарат, мерзімі келді (болған жағдайда);
• Қағидалардың 6-қосымшасына сәйкес нысандағы кадрлардағы жергілікті қамту туралы мәліметтер (мемлекеттік мекемелер мен кәсіпорындарды, шетелдік жұмыскерлер саны 30 адамнан аспайтын шетелдік заңды тұлғалардың өкілдіктері мен филиалдарын қоспағанда, сертификаттар беруге немесе қайта жаңартуға сәйкес Қазақстан Республикасында өзін-өзі жұмыспен қамту мақсатында келген шетелдік жұмысшылар). шетелдіктің немесе азаматтығы жоқ адамның өз бетінше жұмыс істеуге арналған біліктілігінің, басым салалардың (экономикалық қызмет түрлерінің) тізбегі мен оларда сұранысқа ие кәсіптердің тізбесіне сәйкестігі туралы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2016 жылғы 13 маусымдағы No 503 (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде тіркелген) № 14149) шығарылған елдерге арналған квоталар шеңберінде берілген рұқсаттарға сәйкес, Қазақстан Республикасы еңбек көші-қоны және еңбекші-мигранттарды әлеуметтік қорғау саласындағы ынтымақтастық туралы ратификациялаған халықаралық шарттар болған кезде Қағидалардың 7-қосымшасына сәйкес жаңартылған форма (бұдан әрі - басым жобалар үшін кадрлардағы жергілікті қамту шарттары туралы құжаттың нотариалды куәландырылған көшірмесі);
• Қағидалардың 16-тармағына сәйкес рұқсаттарды алу және ұзарту жөніндегі міндеттемелер туралы ақпарат.
• шетелдік қызметкердің жеке басын куәландыратын құжаттың электрондық көшірмесі;
• рұқсат беру үшін алым төленгенін растайтын құжат;

3. Шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатты қайта рәсімдеу үшін мемлекеттік қызметтер көрсету үшін қажетті құжаттар тізімінің 2-тармағында көзделген қажетті құжаттар ұсынылады.
4. Шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатты ұзарту:

• жұмыс берушінің ЭЦҚ куәландырылған өтініш;
• тартылған шетелдік жұмысшылар туралы ақпарат;
• кадрлардағы жергілікті қамту туралы ақпарат;
• шетелдік қызметкердің жеке басын куәландыратын құжаттың электрондық көшірмесі;
• рұқсат беру үшін алым төленгенін растайтын құжат;

5. Корпоративішілік аударым шеңберінде шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат алу немесе ұзарту:

• жұмыс берушінің ЭЦҚ куәландырылған өтініш;
• нотариалды куәландырылған аударманың электрондық көшірмесі (егер құжат қазақ немесе орыс тілдерінде толтырылмаған болса) (Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше елдің аумағында құрылған, Қазақстан Республикасының аумағынан тыс орналасқан және жұмыс істейтін заңды тұлғамен жасалған) еңбек келісімшартының немесе ішкі корпорация туралы хаттың немесе келісімнің жұмыс берушімен жасалған (Қазақстан Республикасының аумағынан тыс орналасқан және жұмыс істейтін Дүниежүзілік Сауда Ұйымының мүше елінің аумағында құрылған заңды тұлғамен жасалған), осы заңды тұлғаның филиалымен, өкілдігімен, филиалымен, Қазақстан Республикасында құрылған / тіркелген ;
• Қазақстан Республикасында танылған растайтын құжаттарды қоса бере отырып, қызметкердің еңбек қызметі туралы ақпарат;
• алдыңғы және ағымдағы күнтізбелік жылдар үшін берілген шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған рұқсаттардың орындалу мерзімі келген (болған жағдайда) арнайы шарттардың орындалуы туралы ақпарат (еркін түрде);
• шетелдік жұмыскердің біліктілігі мен кәсіби тәжірибесінің корпоративішілік ауыстыру жүзеге асырылатын лауазымға сәйкестігін растайтын жұмыс беруші-шетелдік заңды тұлғаның хатының электрондық көшірмесі, сондай-ақ қабылдаушы тараптың қызметкердің қажетті біліктілігі мен кәсіби жұмыс тәжірибесі бар екендігін растайтын хаты;
• осы Қағидалардың 8-қосымшасына сәйкес нысан бойынша рұқсаттарды алу мен ұзартудың қабылданған арнайы шарттары туралы ақпарат;
• осы Қағидалардың 9-қосымшасына сәйкес корпоративішілік аударым шеңберінде шетелдік жұмысшыларды тарту кезінде кадрлардағы жергілікті қамту туралы ақпарат;
• шетелдік жұмыс күшін жұмыспен қамту орталығына жұмыс орындарының (бос лауазымдардың) бар екендігі туралы мәліметтерді жұмыс берушінің жібергенін растайтын құжаттың электрондық көшірмесі;
• кадрлардағы жергілікті қамтуды ұлғайтуға арналған бағдарламаның электрондық көшірмесі (бар болса);
• шетелдік қызметкердің жеке басын куәландыратын құжаттың электрондық көшірмесі;

6. Корпоративішілік аударым шеңберінде шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатты ұзарту:

• жұмыс берушінің ЭЦҚ куәландырылған өтініш;
• алдыңғы және ағымдағы күнтізбелік жылдар үшін берілген, рұқсат мерзімі келген арнайы рұқсаттар шарттарының орындалуы туралы ақпарат (бар болса);
• корпоративішілік трансферт шеңберінде шетелдік жұмыс күшін тарту кезінде кадрлардағы жергілікті қамту туралы ақпарат;
• рұқсаттар мерзімін ұзарту негіздемесі;
• шетелдік қызметкердің жеке басын куәландыратын құжаттың электрондық көшірмесі;
• қабылданған арнайы шарттар туралы ақпарат.

7. Шетелдік қызметкердің жеке басын куәландыратын құжаттың тегі, аты, әкесінің аты, нөмірі мен сериясының өзгеруіне байланысты және Қазақстан Республикасының жұмыс беруші-заңды тұлғасы немесе шетелдік заңды тұлғаның филиалы (өкілдігі) бірігу, бірігу, бөліну, бөліну немесе бөліну түрінде қайта ұйымдастырылған жағдайда қайта рұқсат беру трансформация, сондай-ақ оның атауы немесе шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатта көрсетілген мәліметтер өзгерген жағдайда:

• жұмыс берушінің ЭЦҚ куәландырылған өтініш;
• шетелдік қызметкердің тегі, аты, әкесінің аты, жеке басын куәландыратын құжаттың нөмірі мен сериясының өзгеруін, Қазақстан Республикасының жұмыс беруші-заңды тұлғасын немесе шетелдік заңды тұлғаның филиалын (өкілдігін) қайта құру, бірігу, қосылу, бөліну, бөліну немесе трансформация түрінде қайта құруды растайтын құжаттардың электрондық көшірмелері және оның атауы немесе шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатта көрсетілген мәліметтер өзгерген жағдайда.

Рұқсаттарды берудің ерекше шарттары

Корпоративішілік ауыстыру шеңберінде рұқсатты беру немесе ұзарту кезінде жұмыс берушіге, оның келісімімен оның таңдауы  бойынша мынадай ерекше шарттардың біреуі жүктеледі:

1. Қазақстан Республикасының азаматтарын тартылатын шетелдік жұмыскердің мамандығы бойынша кәсіптік даярлау.
2. Қазақстан Республикасының азаматтарын тартылатын шетелдік жұмыскердің мамандығы бойынша қайта даярлау.
3. Қазақстан Республикасы азаматтарының біліктілігін арттыру.
4. Қазақстан Республикасының азаматтары үшін шетелдік жұмыскерлер тартылатын мамандықтар бойынша қосымша жұмыс орындарын құру

Рұқсатты беруден және ұзартудан бас тарту

Шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат келесі жағдайларда берілмейді немесе жаңартылмайды:

1) мемлекеттік қызмет алу үшін жұмыс беруші ұсынған құжаттардың және (немесе) олардағы мәліметтердің (мәліметтердің) дәйексіздігін анықтау;
2) бөлінген квота мөлшерінен асып кетсе;
3) төртінші санаттағы шетелдік жұмыс күшін ауыстыру бойынша міндеттемелердің орындалмауы;
4) жұмыс берушінің осы Қағидалардың 16-тармағында белгіленген шарттарды сақтамауы;
5) жұмыс берушінің шетелдік жұмысшыларды рұқсатсыз тарту фактісін анықтау, сондай-ақ шетелдік жұмысшыны рұқсатта көрсетілген мамандыққа немесе мамандыққа сәйкес келмейтін кәсіпке немесе мамандыққа тарту. Мұндай жағдайларда мұндай факт анықталған күннен бастап он екі ай ішінде жаңа рұқсаттар берілмейді;
6) кәсіптік стандарттарға, жұмысшылардың жұмыс орындары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифіне және біліктілік анықтамалығына сәйкес шетелдік жұмыс күшінің білім деңгейі (кәсіптік даярлығы) мен практикалық жұмыс тәжірибесі (жұмыс стажы) жұмысшылардың мамандықтары мен басшылардың, мамандардың және қызметкерлердің лауазымдарына қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес келмеуі және Менеджерлерге, мамандарға және басқа қызметкерлерге арналған біліктілік нұсқаулығы, ұйымдардың менеджерлері, мамандары және басқа қызметкерлері лауазымдарының типтік біліктілік сипаттамалары.

Корпоративті трансферт шеңберінде шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат келесі жағдайларда берілмейді немесе жаңартылмайды:

1) мемлекеттік қызмет алу үшін жұмыс беруші ұсынған құжаттардың және (немесе) олардағы мәліметтердің (мәліметтердің) дәйексіздігін анықтау;
2) жұмыс берушінің осы Қағидалардың 57-тармағында белгіленген шарттарды сақтамауы;
3) жұмыс берушінің шетелдік жұмысшыларды рұқсатсыз тарту фактісі, сондай-ақ шетелдік қызметкерді рұқсатта көрсетілген кәсіпке немесе мамандыққа сәйкес келмейтін кәсіпке немесе мамандыққа тарту. Мұндай жағдайларда мұндай факт анықталған күннен бастап он екі ай ішінде жаңа рұқсаттар берілмейді;
4) алдыңғы және ағымдағы күнтізбелік жылдар үшін берілген, мерзімі келіп жеткен арнайы рұқсаттар шарттарының орындалмауы (болған жағдайда);
5) шетелдік жұмыс күшінің білім (кәсіби дайындық) және практикалық жұмыс тәжірибесі (жұмыс стажы) деңгейінің осы Қағидалардың 41 және 42-тармақтарында көзделген талаптарға сәйкес келмеуі;
6) кадрлардағы жергілікті қамтуды арттыру бағдарламасында көзделген шараларды (шарттарды) сақтамау (егер олар болса).

«Халықты жұмыспен қамту туралы» ҚР Заңының (бұдан әрі -Заң) 32 бабы 2 тармағына сәйкес шетелдiк жұмыс күшiн квоталау және жұмыс берушілерге шетелдiк жұмыс күшін тартуға рұқсаттар беру туралы нормалар:

• дербес бiлiм беру ұйымдарында, олардың ұйымдарында, сондай-ақ «Назарбаев Қорында» басшылар және мамандар лауазымдарында жұмыс iстейтiн жоғары бiлiмдi;
• мемлекеттік органдарда жұмыс iстейтiн, Қазақстан Республикасының Үкіметі белгiлеген тәртіппен расталған құжаттары бар;
• Қазақстан Республикасының инвестициялар туралы заңнамасына сәйкес инвестициялық басым жобаны іске асыруға арналған инвестициялық келісімшарттар жасасқан Қазақстан Республикасының ұйымдарында жұмыс істейтін, сондай-ақ, аталған заңды тұлғалар (не олардың мердігерлері) бас мердігер, мердігер, қосалқы мердігер немесе сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында (іздестіру және жобалау қызметін, инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді қоса алғанда) көрсетілетін қызметтерді орындаушы ретінде инвестициялық қызмет объектісі пайдалануға берілгеннен кейін бір жыл өткенге дейінгі мерзімге тартатын ұйымдарда басшылар және жоғары білімі бар мамандар ретінде, сондай-ақ инвестициялық басым жобаны іске асыруға арналған инвестициялық келісімшарттарда айқындалатын кәсiптер тізбесіне және санына сәйкес білікті жұмысшылар ретінде жұмыс істейтін;
• құны бір миллион айлық есептік көрсеткіштен жоғары жобалары бар, арнайы экономикалық аймақтардың қатысушылары болып табылатын заңды тұлғаларда, сондай-ақ арнайы экономикалық аймақтардың аталған қатысушылары (не олардың мердігерлері) бас мердігер, мердігер, қосалқы мердігер немесе арнайы экономикалық аймақтар аумағында құрылыс-монтаждау жұмыстарын орындау кезеңінде орындаушы ретінде және халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті орган мен арнайы экономикалық аймақтарды құру, олардың жұмыс істеуі және таратылуы саласындағы мемлекеттік реттеуді жүзеге асыратын орталық атқарушы органның бiрлескен шешiмiмен бекітілген тәртіппен халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті орган және мүдделі мемлекеттік орталық орган өкілдері арасынан комиссия айқындайтын санаттар тізбесіне және санына сәйкес объект (объектілер) пайдалануға берілгеннен кейін бір жыл өткенге дейін тартатын ұйымдарда жұмыс істейтін;
• экономиканың басым салаларында (экономикалық қызмет түрлерінде) сұранысқа ие кәсіптер бойынша өз бетінше жұмысқа орналасуға келген;
• Қазақстан Республикасында тұратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға қолданылмайды;
• Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын;
• шетелдік заңды тұлғалардың филиалдарының немесе өкілдіктерінің бірінші басшылары ретінде жұмыс істеу;
• жергілікті атқарушы органдардан еңбек қызметін жүзеге асыру үшін шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат талап етілмейтін, Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын адамдардың тізбесінде көзделген;
• «Astana Hub» халықаралық технологиялық паркінде немесе «Astana Hub» халықаралық технологиялық паркінің қатысушыларында менеджерлер мен жоғары білімді мамандар лауазымында жұмыс істеу.

Бұдан басқа, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2016 жылғы 15 желтоқсандағы №802 қаулысына 2- қосымшада олардың еңбекі қызметін жүзеге асыру үшін шетел жұмыс күшін тартуға жергілікті атқарушы органдардың рұқсат талап етілмейтін тұлғалар тізбесі көзделген: 

• оралмандар;
• кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру үшін келген бизнес көшіп келушілер;
• босқын немесе пана іздеп жүрген адам мәртебесiн алғандар;
• "Халықтың көші-қоны туралы" 2011 жылғы 22 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес гуманитарлық себептермен келген көшіп-қонушылар болып табылатындар;
• Қазақстан Республикасы соттарының үкімдері бойынша бас бостандығынан айыруға, шартты, қоғамнан оқшаулаумен байланысты емес жазалауға сотталғандар;
• адам саудасымен байланысты нақты қылмыстық істі жүргізу кезеңінде сот үкімі заңды күшіне енгенге дейін адам саудасының құрбандары болып табылатындар;
• Қазақстан Республикасына отбасын біріктіру мақсатымен келетін, кәмелеттік жасқа толған, Қазақстан Республикасы азаматының жұбайы (зайыбы) болып табылатын және кемінде үш жыл Қазақстан Республикасы заңнамасында танылған некеде тұратындар;
• Қазақстан Республикасының оқу орындарында күндiзгi оқу нысанында оқитын және сонымен қатар Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес оқудан бос уақытында жұмыс iстейтiндер;
• 2014 жылғы 29 мамырдағы Еуразиялық экономикалық одақ туралы Шартқа қатысушы мемлекеттердің азаматтары болып табылатындар;
• теңіз және өзен кемесінің, әуе және теміржол көлігі экипажының мүшелері болып табылатындар;
• әртiс, режиссер, дирижер, хормейстер, балетмейстер, спортшы және жаттықтырушы болып жұмыс iстейтiндер;
• "Астана" халықаралық қаржы орталығының қатысушылары және органдары тартатындар;
• Қазақстан Республикасының аэроғарыш қызметі саласындағы ынтымақтастық туралы халықаралық шарттары шеңберінде тартылатын, ғарыштық зымыран кешенін құру және жердегі ғарыш инфрақұрылымы объектілерін пайдалану жөніндегі мамандар болып табылатындар;
• Қазақстан Республикасының бiлiм беру саласындағы ынтымақтастық туралы халықаралық шарттарына сәйкес Қазақстан Республикасының орта, техникалық және кәсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi және жоғары бiлiм беру ұйымдарында ұйым штатының 25 пайызынан аспайтын, ал халықаралық интеграцияланған білім берудің оқыту бағдарламаларын іске асыратындар үшін ұйым штатының 50 пайызынан аспайтын педагогикалық қызметтi жүзеге асыратындар;
• Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен ерекше мәртебе берiлген жоғары оқу орындарының профессорлық-оқытушылар құрамы қатарындағы, сондай-ақ жоғары оқу орындарында Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен расталған құжаттары бар басшылар және жоғары білімді оқытушылар лауазымдарында жұмыс істейтіндер және экономика салалары үшін кадрлар даярлауды жүзеге асырушылар;
• шетелдік заңды тұлғалар филиалдарының немесе өкілдіктерінің бірінші басшылары болып жұмыс істейтіндер;
• жиынтық мерзімі күнтізбелік бір жыл бойы күнтізбелік бір жүз жиырма күннен аспайтын іскерлік мақсаттағы қызметтік іссапарда жүрген адамдар;
• Қазақстан Республикасының Үкіметімен ақшаға шаққанда 50 миллион АҚШ долларынан астам сома инвестицияға келісімшарт жасаған ұйымдардың бірінші басшылары және қызметтiң басым түрлерiнде инвестициялық қызметтi жүзеге асыратын және инвестициялар жөнiндегi уәкiлеттi органмен келiсiмшарт жасаған Қазақстан Республикасының заңды тұлғаларының бiрiншi басшылары болып жұмыс iстейтiндер;
• Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен құжаттары расталған жоғары білімі бар құрылымдық бөлімшелер басшыларынан төмен емес лауазымдарда ұлттық басқарушы холдингте жұмыс істеу;
• ұлттық басқарушы холдингтің директорлар кеңесінің мүшелері ретінде жұмысқа қабылданды.

Бұзушылықтар үшін айыппұлдар

«Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы» Қазақстан Республикасының 2014 жылғы 5 шілдедегі  Кодексінің 519 бабында шетелдік жұмыс күшін тарту саласындағы мынадай құқық бұзушылықтар үшін айыппұлдар көзделген:

Жұмыс берушінің шетелдік жұмыс күшін жергілікті атқарушы органның рұқсатынсыз тартуы немесе халықтың көші-қоны мәселелері жөніндегі уәкілетті орган берген өз бетінше жұмысқа орналасу үшін біліктілік сәйкестігі туралы анықтамалары немесе еңбекші көшіп келушіге ішкі істер органдары беретін рұқсаттары жоқ шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың еңбегін пайдалануы, – 

жеке тұлғаларға – отыз, лауазымды адамдарға – елу, шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – бір жүз, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – екі жүз, iрi кәсiпкерлiк субъектiлерiне жеті жүз айлық есептiк көрсеткiш мөлшерiнде айыппұл салуға әкеп соғады.

Жұмыс берушiнiң шетелдiк жұмыскердi жергiлiктi атқарушы органның шетелдiк жұмыс күшiн тартуға рұқсатында көрсетiлген лауазымға (кәсiпке немесе мамандыққа) сәйкес келмейтiн лауазымға (кәсiпке немесе мамандыққа) тартуы, –

жеке тұлғаларға – отыз, лауазымды адамдарға – елу, шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – бір жүз, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – екі жүз, iрi кәсiпкерлiк субъектiлерiне жеті жүз айлық есептiк көрсеткiш мөлшерiнде айыппұл салуға әкеп соғады.

Осы баптың бірінші және екінші бөліктерінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде бірнеше рет жасалған іс-әрекеттер - жеке тұлғаларға елу, лауазымды адамдарға - жүз, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға - екі жүз мөлшерінде, орта бизнес үшін - үш жүз мөлшерінде, ірі бизнес үшін - бір мың айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде.

Ішкі істер органдары берген тиісті рұқсатынсыз жұмыс берушінің - жеке тұлғаның еңбек иммигранттарының үйінде жұмыстарды (қызметтерді көрсетуді) жүзеге асыруы немесе бір жұмыс беруші - жеке тұлғаның үй шаруашылығында жұмыс (қызметтер көрсету) үшін еңбек шартын жасасуы еңбек иммигранттары - отыз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

Осы баптың бесінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекеттер - елу айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.