Кімге атаулы әлеуметтік көмек (бұдан әрі — АӘК)?
Жаңа форматтағы АӘК табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінің 50% - ынан төмен азаматтарға немесе отбасыларға сөзсіз немесе шартты ақшалай көмек түрінде тағайындалады.
Шартсыз ақшалай көмек көрсетіледі:
1) мүмкіндігі шектеулі жалғызілікті және (немесе) жалғыз тұратын аз қамтылған адамдарға жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысуға;:
- зейнеткерлік жасқа жетуімен;
- 1 немесе 2 топтағы мүгедектік;
-2 айдан астам еңбекке уақытша жарамсыздық мерзімі белгіленуі мүмкін аурудың болуы.
2) отбасының еңбекке жарамды барлық мүшелері 1 немесе 2-топтағы мүгедектер болып табылатын және (немесе) еңбекке уақытша жарамсыздық мерзімі 2 айдан астам белгіленуі мүмкін аурулары бар және (немесе) 7 жасқа дейінгі баланы, мүгедек баланы, 1 немесе 2-топтағы мүгедекке, қарттарға күтімді жүзеге асыратын аз қамтылған отбасыларға беріледі.
Ағымдағы тоқсанға тағайындалады және ай сайын төленеді.
Көмек алу құқығы тоқсан сайын мәліметтерді ұсынумен расталады:
- отбасы мүшелерінің алған табыстары туралы
- отбасы құрамы туралы.
Шартты ақшалай көмек — жалғыз басты және (немесе) жалғыз тұратын аз қамтылған еңбекке қабілетті адамдарға, сондай-ақ құрамында еңбекке қабілетті (еңбекке қабілетті) мүшесі (мүшелері) бар аз қамтылған отбасыларға, ол (олар) жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысқан және (немесе) әлеуметтік бейімдеу қажет болған жағдайда көрсетіледі. 6 айға, тағы 6 айға дейін ұзарту мүмкіндігімен тағайындалады.
Тағайындаудың міндетті шарты болып табылады:
- жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына және (немесе) бейімдеу бағдарламаларына қатысу жөніндегі Тараптардың міндеттемелері көрсетілетін әлеуметтік келісімшарт жасасу;
- аз қамтылған отбасының еңбекке қабілетті мүшелерінің жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына және әлеуметтік бейімдеу бағдарламаларына қатысуы.
Аз қамтылған отбасының еңбекке жарамды мүшелері Нәтижелі жұмыспен қамтуды және жаппай кәсіпкерлікті дамыту бағдарламасы шеңберінде оқуға арналған шығыстарды төлеу, әлеуметтік жұмыс орындарындағы жалақының 35% субсидиялары, оқу орындарының түлектері үшін жастар практикасына ақы төлеу түрінде немесе жеңілдікті шарттармен шағын несиелер түрінде мемлекеттік қолдау ала алады.
18 жасқа толған аз қамтамасыз етілген отбасының еңбекке жарамды мүшелері әлеуметтік келісімшарт бойынша өзіне алған міндеттемелерін орындамаған жағдайда жәрдемақы мөлшерін қысқарту тетігі көзделген: бірінші бұзушылық кезінде — отбасының еңбекке жарамды мүшелерінде АӘК — ті 50% - ға, қайталама жағдайда-100% - ға қысқарту. Бұл ретте АӘК бала мен кәмелетке толмаған балаларды күтумен айналысатын аналар үшін толық көлемде сақталатын болады.
Жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысу шартты ақшалай көмекті төлеу үшін міндетті емес:
1) 1 және 2 топтағы мүгедектерге;
2) күндізгі оқу нысанында оқитын оқушыларға, студенттерге, тыңдаушыларға, курсанттарға және магистранттарға;
3) 2 айдан астам еңбекке уақытша жарамсыздық мерзімі белгіленуі мүмкін аурулары бар адамдарға;
4) бөгде адамның күтіміне және көмегіне мұқтаж 7 жасқа дейінгі балаларды, мүгедек баланы, 1 және 2 топтағы мүгедектерді, 80 жастан асқан қарттарға күтімді жүзеге асыратын тұлғаларға;
5) тұрақты жұмысы бар адамдарға.
Қайда туралы ақпарат алу үшін, атаулы әлеуметтік көмек?
Атаулы әлеуметтік көмек туралы ақпарат алу үшін адам тұрғылықты жері бойынша халықты жұмыспен қамту орталығына немесе кент, ауыл, ауылдық округ әкіміне жүгінеді.
Әңгімелесу барысында үміткер жеке өзінің немесе отбасының атынан өтініш береді. Өтінішке мынадай құжаттар қоса беріледі::
1) отбасының әрбір мүшесіне жеке басын куәландыратын құжат; ;
2) Жеке қосалқы шаруашылықтың болуы туралы мәліметтер.
3) банк шотының нөмірі туралы мәліметтер;;
4) баланың туу (қайтыс болу) туралы куәлігі (барлық балаларға) (тіркеу бойынша 2007 жылғы 13 тамызға дейін);
5) тіркеу туралы куәлік жасау (бұзу) неке деректер сәйкес келмеген жағдайда өтініш берушінің деректері баланың туу туралы куәлігіндегі бойынша регистрациям, 1-маусым 2008 жыл).
Отбасының еңбекке жарамды мүшелері үшін қосымша:
1) Жұмыс іздеп жүрген адам ретінде тіркеуге өтініш;
2) еңбек қызметін растайтын құжат (бар болса););
3) білімі, біліктілігі, арнайы білімінің немесе кәсіби даярлығының болуы туралы құжат (бар болса). 16 жасқа толмаған адамның атынан сондай-ақ ата-анасының біреуінің немесе оның заңды өкілдерінің еңбек қызметін жүзеге асыруға келісімі туралы еркін нысандағы жазбаша өтініші ұсынылады.
Тұрғын үй көмегі кімге беріледі?
Тұрғын үй көмегі жергілікті бюджет қаражаты есебінен осы елді мекенде тұрақты тұратын аз қамтылған отбасыларға (азаматтарға) тұрғын үй көмегін төлеуге беріледі:
1) жекешелендірілген тұрғын үй-жайларда (пәтерлерде) тұратын немесе мемлекеттік тұрғын үй қорындағы тұрғын үй-жайларды (пәтерлерді) жалдаушылар (қосымша жалдаушылар) болып табылатын отбасыларға (азаматтарға) тұрғын үйді (тұрғын ғимаратты) күтіп-ұстауға жұмсалатын шығыстарға;;
2) тұрғын үйдің меншік иелері немесе жалдаушылары (қосымша жалдаушылары) болып табылатын отбасыларға (азаматтарға) коммуналдық қызметтерді және телекоммуникация желісіне қосылған телефонға абоненттік төлемақының өсуі бөлігінде байланыс қызметтерін тұтынуына;;
3) жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үйді пайдаланғаны үшін жалға алу төлемақысын төлеуге;;
4) жекешелендірілген үй-жайларда (пәтерлерде), жеке тұрғын үйде тұрып жатқандарға тәулік уақыты бойынша электр энергиясының шығынын саралап есепке алатын және бақылайтын, дәлдік сыныбы 1-ден төмен емес электр энергиясын бір фазалық есептеуіштің құнын төлеуге беріледі.
Аз қамтылған отбасылардың (азаматтардың) тұрғын үй көмегін есептеуге қабылданатын шығыстары жоғарыда көрсетілген бағыттардың әрқайсысы бойынша шығыстардың сомасы ретінде айқындалады.
Тұрғын үй көмегі телекоммуникация желісіне қосылған телефон үшін абоненттік төлемақының, жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үйді пайдаланғаны үшін жалға алу ақысының ұлғаюы бөлігінде тұрғын үйді (тұрғын ғимаратты) күтіп-ұстауға арналған шығыстарға, жекешелендірілген үй-жайларда (пәтерлерде), жеке тұрғын үйде тұрып жатқандарға тәулік уақыты бойынша электр энергиясының шығынын саралап есепке алатын және бақылайтын, дәлдік сыныбы 1-ден төмен емес электр энергиясын бір фазалық), және отбасының (азаматтардың) осы мақсаттарға жұмсаған, жергілікті өкілді органдар белгілеген шығыстарының шекті жол берілетін деңгейінің арасындағы айырма ретінде айқындалады.
Тұрғын үй көмегін тағайындау тәртібі
Тұрғын үй көмегін тағайындау үшін отбасы (Азамат) (не нотариалды куәландырылған сенімхат бойынша оның өкілі) Мемлекеттік корпорацияға және/немесе "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы келесі құжаттарды ұсынумен жүгінеді:
1) өтініш берушінің жеке басын куәландыратын құжат (түпнұсқа жеке басын сәйкестендіру үшін ұсынылады););
2) отбасының табысын растайтын құжат. Тұрғын үй көмегін алуға үміткер отбасының (Қазақстан Республикасы азаматының) жиынтық табысын есептеу тәртібін тұрғын үй қатынастары саласындағы уәкілетті орган айқындайды.;
3) өтініш берушіге тұрғылықты жерінен мекенжай анықтамасы (тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден алынатын мәліметтерді қоспағанда););
4) жылжымайтын мүліктің жоқ (бар) екендігі туралы анықтама (тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден алынатын мәліметтерді қоспағанда););
5) зейнетақы аударымдары туралы анықтамалар (тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден алынатын мәліметтерді қоспағанда););
6) жұмыс орнынан анықтама немесе жұмыссыз адам ретінде тіркелгені туралы анықтама;
7) балаларға және басқа да асырауындағыларға алимент туралы мәліметтер;;
8) банктік шот;
9) тұрғын үйді (тұрғын ғимаратты) күтіп-ұстауға арналған ай сайынғы жарналардың мөлшері туралы шоттар);
10) коммуналдық қызметтерді тұтыну шоттары;
11) телекоммуникация қызметтері үшін түбіртек-шот немесе байланыс қызметтерін көрсетуге арналған шарттың көшірмесі;
12) жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үйді пайдаланғаны үшін жергілікті атқарушы орган берген жалдау ақысының мөлшері туралы шоттар.
Тұрғын үй көмегін төлеу
Аз қамтылған отбасыларға (азаматтарға) тұрғын үй көмегін төлеуді уәкілетті орган жергілікті өкілді органдар айқындаған тәртіппен екінші деңгейдегі банктер арқылы жүзеге асырады.
Оралман-тарихи отанында тұрақты тұру мақсатында Қазақстан Республикасына келген және осы Заңда белгіленген тәртіппен тиісті мәртебе алған, Қазақстан Республикасы егемендік алған кезде одан тыс жерде тұрақты тұрған этникалық қазақ және оның Қазақстан Республикасы егемендік алғаннан кейін одан тыс жерде туған және тұрақты тұрған ұлты қазақ балалары.
Мен оралман, қандай менің құқығым бар?
Этникалық қазақтар мен олардың отбасы мүшелері Қазақстан Республикасында тұрақты тұруға рұқсат алған кезде өзінің төлем қабілеттілігін растаудан босатылады.
Оралман мәртебесін алған адамдар және олардың отбасы мүшелері:
1) Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау саласындағы заңнамасына сәйкес медициналық көмекке;;
2) Қазақстан Республикасының азаматтарымен тең мектептер мен мектепке дейінгі ұйымдардағы орындармен, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі және жоғары білім беретін оқу ұйымдарына түсуге бөлінген квотаға сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын мөлшерде білім алу мүмкіндігімен;
3) Қазақстан Республикасының азаматтарымен тең әлеуметтік қорғау;
4) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жұмыспен қамтуға жәрдемдесуге құқығы бар.
Оралмандарға өзіндік қосалқы шаруашылық жүргізу, бағбандық, саяжай құрылысы үшін Қазақстан Республикасының жер заңнамасына сәйкес ауылдық елді мекендердің жерінен, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерден, иммиграциялық жер қорынан, арнайы жер қорынан және босалқы жерден уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығымен жер учаскелері беріледі.