2024 жылғы 1 қазан жағдайы бойынша облыста барлық меншік нысанындағы 618 мәдениет объектісі, оның ішінде 597 мемлекеттік, оның ішінде:
- 248 мемлекеттік клуб кәсіпорны, оның ішінде ауылда - 228;
- 331 мемлекеттік кітапхана, оның ішінде ауылдық жерлерде - 289;
- 13 мұражай, оның ішінде ауылдық жерлерде - 2;
- 2 театр;
- Үкілі Ыбырай-1 атындағы Ақмола облыстық филармониясы;
- 1 Тарихи-мәдени мұраны қорғау және пайдалану орталығы;
- 1 Халық шығармашылығы және мәдени демалыс орталығы.
Облыстың клуб кәсіпорындарының негізгі іс-шаралары.
Ұлы даланың ұлылығы, ежелгі дәстүрлердің байлығы мен көшпелі мәдениеттің мәңгілік рухын жаңғырту мақсатында 7-13 қыркүйек аралағында Астанада V Дүниежүзілік көшпенділер ойындары аясында «Көшпенділер Әлемі» қазақ ауылында Ақмола облысының этноауылы ұйымдастырылды.
Аталмыш қазақ ауылын бірқатар аймаққа бөлініп, 89 елден келген 2000 астам ойын қатысушылары мен 100 000 астам қонақтарға әртүрлі мәдени бағдарлама ұсынылды.
Атап айтсақ, Ақмола облысы музейлерінің көрмесінде ұсынылған мәдени мұраны апта бойы 30 000 астам туристтер және қатысушылар тамашалады.
Ақмола облысының 700-ге жуық мәдениет қызметкері Дүниежүзілік көшпенділер ойындарының мәдени бағдарламасына ауқымды жобаларды ұсынып, Ақмола облысының қазақ ауылы үздік облыстық кигіз үйлерінің бірі аталып, бірегей, көрнекті, шынайы мәдени орталыққа айналды.
Бұл жерде әрбір қонақ қазақ халқының бай әлеміне еніп, көшпенді халықтарының өзіндік мәдениетімен таныса алды.
Ақмола облысының бас киіз үйінде әрбір күні қазақ халқының бай мәдени мұрасы мен дәстүрлерін көрсететін Шахмет Құсайынов атындағы Қазақ музыкалық-драма театрымен «Бесікке салу», «Шашу», «Бата беру» дәстүрлері ұсынылды.
Апта бойы, киіз үйлері жанында Аршалы, Зеренді, Целиноград, Қорғалжын аудандары мен Қосшы қаласының үздік халықтық фольклорлық ансамбльдерінің және дәстүрлі өнер өкілдерінің концерттік бағдарламалары ұсынылды.
Этноауыл аумағындағы «Шығыс шаһарына» Ақмола облысының сәндік-қолданбалы өнерінің үздік 10 шебері қатысып, қолөнер шеберлерінің туындылары 4 млн.теңгеге жуық сомасында сатылды.
(Бектас Кәрімұлы – Қазақстан Республикасы Суретшілер одағының мүшесі, Бозымбай Асқат Даулеткерімұлы – «Мәдениет саласының үздігі», былғарыдан, металдан, ағаштан бұйымдар жасау шебері, Ділманов Нұржан Қыдырбайұлы – қазақ ұлттық музыкалық аспаптарын жасау шебері, Смағұл Кенжебай Смағұлқызы – кілем, ши тоқу шебері, иірілген жіптен тұскиіз, сырмақ, шашақбау, басқұр, Қарымсақова Ұлжалғас Қабденқызы - қыз жасауы, құрақ көрпе, кимешек-ұлттық бас киім тігу шебері, Орынбаева Гүлнар Мырзағалиқызы – киіз басу шебері, Сарсенов Ертай Алтайұлы – қазақтың ұлттық әшекейлерін жасаумен айналысатын сәндік-қолөнер шебері, Яковлев Рустам Михайлович – былғарыдан бұйымдар жасау шебері, Анар Талапқызы Саттыбаева - суретші, қыш өнерінің шебері, Ахмедов Руслан Олегович – киіз басу, киізден бұйымдар жасау шебері).
Ақмола облысының 700-ден астам өнерпаздың қатысуымен Елорда қонақтары мен тұрғындарына 10 қыркүйек күні мәдени бағдарламасы ұсынылды.
Үздік хореографиялық ансамбльдердің қатысуымен «Арайлы Ақмола» музыкалық-хореографиялық композициясы: 50 жылдық тарихы бар «Көкшетау» халықтық би ансамблі, жетекшісі-«Мәдениет қайраткері» Мадина Тілеулина, 25 жылдық тарихы бар «Он алтын қыз» халықтық би ансамблі, жетекшісі-Мадина Дусмогомбетова, «Тұмар» халықтық заманауи би ансамблі, жетекшісі-Томирис Жанспаева, Қосшы қаласы мен Целиноград ауданының 500 жас домбырашыларының бірлескен ансамблі халықтық көңілінен шықты.
Мерекелік бағдарламаға көрнекті мәдениет қайраткерлері: К.Күмісбеков атындағы Қазақ халық аспаптар оркестрі, көркемдік жетекші және бас дирижері Жанат Рашит, «Мәдениет саласының үздігі» Руслан Қойшыбаев, «Гәкку» би ансамблі, жетекшісі «Мәдениет саласының үздігі» Гүлмира Ордабаева және жиынтық хоры, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртістері Салтанат Ахметова, Жамиля Жарқымбаева, «Мәдениет саласының үздігі» Валерия Болиева, Эльмира Төлеубаева, Талғат Галеев, халықаралық және республикалық байқаулардың лауреаттары Бауыржан Нұрмұхан, Зәмзәгүл Смағұл, Диана Алтай, Серікболсын Бекмолдин, Аякөз Қалмағанбетова, Ринат Нұрмұхан, Бекұлан Ерболатұлы, Бауыржан Балтин, Саят Бабаев, Айнабек Оразалы, «Ұланғасыр» квартеті патриоттық сезіммен аяықтады.
Сонымен қатар, мәдени бағдарлама Этношатыр алаңында үздік айтыскерлері домбыра мен сөздің күшін сынайтын музыкалық-поэтикалық сайысқа республикалық байқауларының жүлдегерлері Ерлан Дәулет және Құрмет Құралхан қатысып, Үкілі Ыбырай атындағы Ақмола облыстық филармониясының «Айнакөл» фольклорлық ансамблінің концерттік бағдарламасымен жалғасты.
Облыстың барлық клубтық кәсіпорындарында Қазақстан халқы тілдері күнін, Отбасы күнін мерекелеуге, Мемлекет Басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауын талқылауға арналған іс-шаралар, соның ішінде түрлі форматтағы іс-шаралар: әдеби-музыкалық тақырыптық кештер, дөңгелек үстелдер, бейне-роликтер, челлендждер және т.б. ұйымдастырылды.
2024 жылғы 8-13 қыркүйек аралығында V Дүниежүзілік көшпенділер ойындары аясында Астана қаласында «Көшпенділер әлемі» этноауылының салтанатты ашылуы өтті. Салтанатты шеруде Ақмола облысының делегациясы мәдениет және өнер қайраткерлері, спортшылар мен қоғам қайраткерлері арасында бірліктің символы болып табылатын «Тайқазанға» қатысты.
Этноауылда «Шығыс базары» қолөнер жәрмеңкесі өтіп, оған облыстың декоративті-қолданбалы өнер шеберлері қатысты.
Гала-концертте облыстың үздік шығармашылық ұжымдары шет елдерден келген қонақтарға өз таланттарын көрсетті.
Облыстық халық шығармашылық және мәдени демалыс орталығы Ақкөл ауданының аудандық мәдениет үйінде Отбасы күнін мерекелеу аясында «Өнерлі шаңырақ» облыстық отбасылық байқауын өткізді.
Байқауға Ақмола облысының қалалары мен аудандарынан 13 шығармашылық отбасы қатысты. Гала-концертке қатысушылар өз отбасыларын таныстырып, шығармашылық нөмірі мен қазылар алқасы мен көрермендерге таланттарын паш етті. Байқау жеңімпаздары мен қатысушылары дипломдармен және ақшалай сыйлықтармен марапатталды.
Аршалы ауданының «Мираж» халықтық би ұжымы Македонияда өткен «Истибаньско здравоживо» халықаралық фольклорлық фестиваліне қатысып, жүлделі І орынды жеңіп алды.
Жарқайың ауданында ауылдық клубтар Отбасы күніне арналған «Шаңырақ - бақыт негізі» атты бірқатар іс-шаралар өткізді. «Отбасы - әкем, анам, мен!» бейнеролигі әлеуметтік желілерге жарияланып, «Тіл – татулық тірегі» Тілдер күніне арналған дөңгелек үстел ұйымдастырылды. Іс-шараның мақсаты-елімізде тұратын әртүрлі ұлттардың тілдерінің әртүрлілігі мен көркемдігін және Қазақстан халқының отбасындағы бірлігін көрсету. Валиханов АМҮ Қазақстан халқы тілдері күніне орай ауыл тұрғындары үшін қазақ, әзірбайжан, грузин, удмурт , орыс тілдерінде «Тату отбасы» атты онлайн құттықтаулар жариялады.
Сандықтау ауданының Максимов ауылдық мәдениет үйінде «Доремифасолька» алғашқы балалар ән байқауы екі номинация бойынша өтті: «Жеке ән айту», «Дуэт». Жас санаттары 6-8 жас, 9-11 жас. Байқауға 13 қатысушы қатысты.
Отбасы күні аясында Қосшы қаласының мәдениет үйінде «Қазақстандағы отбасы институты дамуының негізгі мәселелері мен трендтері» тақырыбында тренинг өтті.
30 қыркүйек күні Біржан сал ауданының Баймырза ауылдық мәдениет үйінде өтетін семинар-практикумда «Іс-шараларды дайындау және өткізу» ашық іс-шарасы өткізіледі. Мәдени ұйымдастырушылар клубтың және мәдени ұйымдастырушының жұмыс кабинетінің жабдықталуын, сценарийді дайындау, іс-шараны өткізер алдында тұрғындармен жұмыс жасау барысымен танысады.
Көкшетау қаласының «Достар» МС-да өзге ұлт өкілдері арасында «Ән -көңілдің ажары» қалалық байқау-фестивалі өтті. Байқауға қаланың жалпы білім беру мекемелерінің студенттері мен оқушылары қатысты. Байқаудың мақсаты-қазақтың ән шығармашылығын насихаттау және дамыту, қоғам өміріндегі мемлекеттік тілдің рөлін арттыру және мемлекеттік тілдің қолдану аясын кеңейту. Фестивальдің гала-концертіне өз шеберлігі мен талантымен ерекшеленген 8 қатысушы қатысты.Фестиваль қатысушылары дипломдармен және естелік сыйлықтармен марапатталды. Красный Яр ауылының «Көкше» МҮ Тілдер онкүндігі аясында «Ана тілін ардақтайық» вокалдық байқау-фестивалі және «Қазақша караоке» вокалдық байқауы өтті.
Степногорск қаласында Ақсу кенті мәдениет үйінің шығармашылық ұжымдары «Step FEST» авторлар фестивалі мен «Достық толқыны» жас орындаушыларының өңірлік фестивалінде концерттік бағдарламамен өнер көрсетті.
Мерейтойлық күндер бойынша іс-шаралар
Облыстық халық шығармашылық орталығының ұйымдастыруымен 2024 жылғы 19-20 қыркүйек күндері Красный Яр ауылы, «Құлагер» ипподромында Ақмола облысының 85 жылдығына, Біржан салдың 190 жылдығына, Балуан Шолақтың 160 жылдығына және Рақымжан Қошқарбаев пен Көкен Шәкеевтің 100 жылдығына арналған «Жігіт сұлтаны» аймақтық байқауы өтті.
«Жігіт сұлтаны» аймақтық байқауына Павлодар, Солтүстік Қазақстан облыстарынан және Ақкөл, Бурабай, Бұланды, Егіндікөл, Жақсы, Зеренді аудандары мен Астана, Қосшы, Көкшетау қалаларынан 13 жігіт қатысты.
Ақмола облысының 85 жылдығына, Біржан салдың 190 жылдығы, Балуан Шолақтың 160 жылдығына және Рақымжан Қошқарбаев пен Көкен Шәкеевтің 100 жылдығына арналған «Жігіт сұлтаны» аймақтық байқауында үздік өнер көрсеткен Астана қаласынан келген Әли Ризабек «Жігіт сұлтаны» - Бас жүлде иегері атанып, 500 мың теңге ақшалай сертификатқа ие болды. Тәттімбек Айбек (Егіндікөл ауданы) Балуан Шолақ атындағы «Білекті жігіт» номинациясымен және 300 мың теңге ақшалай сертификатымен, Біржан сал атындағы «Өнерлі жігіт» номинациясымен және 300 мың теңге ақшалай сертификатымен Хамза Айдын (Зеренді ауданы), Рақымжан Қошқарбаев атындағы «Қайсар жігіт» номинациясымен және 300 мың теңге ақшалай сертификатымен Санах Еркебұлан (Егіндікөл ауданы), Көкен Шәкеев атындағы «Жігерлі жігіт» номинациясымен және 300 мың теңге ақшалай сертификатымен Ысқақ Айбек (Красный Яр селосы) марапатталды.
Ақкөл ауданында Сыдық Мұхамеджановтың туғанына 100 жыл толуына, Балуан Шолақтың 160 жылдығына, Біржан салдың 190 жылдығына, Ғарифолла Құрманғалиевтің 115 жылдығына, қазақ дирижері, домбырашы, композитор Жаппас Қаламбаевтың 115 жылдығына, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері, Сейтхан Есенқұловтың 85 жылдығына арналған әдеби – музыкалық, тарихи, тақырыптық, танымдық сағаттар өтті. Аудандық мәдениет үйінде Тортай Сәдуақасовтың 70 жылдығына арналған «Ұлы тұлға» тарихи –хронологиялық сағаты өтті.
Ерейментау ауданында Б.Майлиннің 130 жылдығына арналған «Ана тілім Алашымның айбыны» атты аудандық жас ақындар байқауы ұйымдастырылды.
2 қыркүйекте АОУНБ ұжымы. М. Жұмабаева Қазақстан Республикасының Президенті - Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жолдауын тыңдады. Елбасының Жолдауын талқылауға кітапхананың тұрақты оқырмандары белсене қатысты. Іс-шара барысында әрқайсысы бағдарламалық құжаттың ең өзекті бағыттарын атап өтті. Оқырмандар қолдау білдіріп, негізгі ойларға қатысты пікірлерімен бөлісті.
Аршалы ОКЖ-де Турген ауылдық модельдік кітапханасында кітапханашы «ел болашағы - біздің болашағымыз!» атты Қазақстан Республикасы Президентінің жолдауы бойынша бір жарым сағаттық бейне көрсетілді, сондай-ақ буклеттер таратылды.
Астрахан ОКЖ Каменск модельдік а/к -да Мемлекет басшысы Қ.К. Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауы талқыланды. Пайдаланушылар негізгі ережелер мен міндеттерді атап өтті, Саяси құрылымдағы болжамды өзгерістер ел экономикасына да, қазақстандықтардың жалпы әл-ауқатына да оң әсерін тигізетіні туралы пікір білдірді. Оқырмандар Жолдаудың ережелерін іске асыру жөнінде пікір алмасты.
Новочеркасск а / к-да Мемлекет басшысының «Әділ Қазақстан: Заң және тәртіп, экономикалық өсу, қоғамдық оптимизм» атты Қазақстан халқына Жолдауы бойынша ақпараттық сағат өткізілді. Жолдаудың Қазақстанның алдағы кезеңдегі саяси және әлеуметтік - экономикалық даму перспективаларына арналған 9 негізгі ережесі оқылып, талқыланды.
Колутон а/ к-да ел Президентінің жолдауы бойынша дөңгелек үстел ұйымдастырылды. Қатысушылардың әрқайсысы өздеріне Жолдаудан өте маңызды нәрсе тапты. Сонымен, тезистермен танысқаннан кейін барлық тілек білдірушілер сөз сөйлеп, өз пікірлерін айта алды. Олар Президенттің «Халық бірлігі - біздің ең құнды байлығымыз» деген Жолдауына қатты қуанды.
Новоколутон а / к-да «Жолдау-2024: елде өмір сүру жайлы және қауіпсіз болуы керек» ақпараттық сағаты өткізілді.
Староколутон а/к өз елінің алдында азаматтық жауапкершілік сезімін қалыптастыру үшін жас ұрпаққа негізгі тезистерді түсіндіру мақсатында ҚР Президентінің жолдауы бойынша оқырмандармен әңгіме жүргізілді.
Атбасар ОКЖ-нің ұжымы 2024 жылғы Қазақстан халқына Жолдауымен үлкен қызығушылықпен танысты. Реформалар мен жобаларды жалғастыру, оның ішінде білім беру, денсаулық сақтау, инвестициялар тарту, құқықтарды кеңейту және т. б. салалардағы маңызды мәселелер қозғалды.
Сочи ауылдық кітапханасында, Сепе ауылының кітапханасында, Маринов а/к-да Президент Жолдауында баяндалған негізгі бағыттар талқыланды. Әсіресе пайдаланушылар келесі бастамаларды атап өтті: «Электрондық үкімет» платформасына жасанды интеллект енгізу, 2025 жылды жұмысшы мамандықтар жылы деп жариялау, мектептер мен жоғары оқу орындарында қаржылық сауаттылықты енгізу.
Бұланды ОКЖ–нің Тоқтамыс модельді ауылдық кітапханасында Мемлекет басшысының «Әділ Қазақстан: Заң және тәртіп, экономикалық өсу, қоғамдық оптимизм». Жолдауы бойынша талқылау сағаты өткізілді. Іс-шара барысында кітапханашы Жолдаудың негізгі бөлімдерінің мазмұнын айтып берді. Қатысушылар қолдау білдіріп, құжаттың негізгі тұстарына қатысты өз пікірлерімен бөлісті.
2024 жылғы 2 қыркүйекте Бурабай ОКЖ қызметкерлері Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Әділетті Қазақстан: құқық тәртібі, экономикалық өрлеу, қоғамдық оптимизм» атты Қазақстан халқына Жолдауының тікелей көрсетілімін тыңдады. Талқылау барысында кітапханашылар Жолдауда айтылған барлық өзекті мәселелерді және оқырмандарға сапалы ақпараттық қолдау көрсетуді атап өтті.
Егіндікөл ОКЖ кітапханаларында ҚР Президентінің жолдауы бойынша тақырыптық сөрелер рәсімделді.
Көрмеде Мемлекет Басшысы қойған бірқатар міндеттер, Президенттің цифрландыруға, бизнес пен адами капиталды дамытуға қатысты бастамалары ұсынылған.
Жақсы ОКЖ Киев а /к Президент Қ.Ж. Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауы талқыланды. «Труд» ЖШС, сондай-ақ орталық асхана қызметкерлерінің ұжымдарымен кездесуде Президенттің кезекті жолдауы халықтың өмір сүру деңгейін арттыруға, тәуелсіз Қазақстанның өркендеуі мен дамуына бағытталғаны атап өтілді.
Сандықтау ОКЖ –нің. Сандықтау ОАК-на ұжымымен Қасым-Жомарт Тоқаевтың тікелей эфирін тамашалау ұйымдастырылды, оның соңында қызметкерлер алға қойылған мақсаттар мен міндеттерді талқылады.
Целиноград ОКЖ кітапханаларында ҚР Президентінің жолдауы, оның негізгі міндеттері мен бағыттары талқыланды. Оқырмандар мен кітапханашылар әлеуметтік желілердегі Жолдаудың үзінділерін келтірді, сондай-ақ өз көзқарастарын білдірді, пікірлерімен бөлісті.
Шортанды ОКЖ–нің барлық ауылдық кітапханаларында «Басымдылық – халықтың әл-ауқаты» атты баспасөз хабарламасы өтті. Мақсаты: оқырмандарды Қазақстан Республикасының Президенті ҚЖ, Тоқаевтың халқына жолдауымен таныстыру, Қазақстанның саяси және экономикалық жағдайы туралы білімдерін тереңдету.
Степногор Орталық қалалық кітапханасының ақпараттық-библиографиялық бөлімі «Жолдау-ел дамуының негізі» атты ақпараттық минут өткізді. Кітапханашы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Әділетті Қазақстан: заң мен тәртіп, экономикалық өсім, қоғамдық оптимизм» атты жолдаудың толық мазмұны мен маңыздылғы туралы 7-сынып оқушыларына мәлімет берді.
8 қыркүйек V Дүниежүзілік көшпенділер ойындары аясында «Қазанат» ипподромының жанында «Көшпенділер әлемі» бас этноауылы ашылды. Ақмола облысының бас киіз үйінде М. Жұмабаев атындағы АОӘҒК ұжымы «Көкше Қаламгерлері» атты көрме ұсынды.
Аршалы ОКЖ. Бұлақсай модельдік кітапханасында, Константинов модельдік кітапханасында, Белоярск ауылдық кітапханасында, онда «Ұлы дала тарихы-ұрпаққа аманат» презентациялары және көрмелері, «Көшпенділер ойындарына» арналған өте қызықты іс-шаралар өтті. Кітапханашылар бұл ойындар бауырлас халықтардың мәдени жақындасуына ықпал етуге, сондай-ақ әлемдегі этникалық спорттың дамуына қосымша серпін беруге арналғанын айтты. Сондай-ақ, ОКЖ кітапханашысы оқушыларға осы іс-шара туралы өте қызықты айтып берді, іс-шара барысында балалар Астанада өтіп жатқан «Дүниежүзілік көшпенділер ойындарына» бару туралы әсерлерімен бөлісті.
2024 жылдың қыркүйек айында музейге «Өрлеу» АҚ-ның Ақмола облысы бойынша педагогикалық қызметкерлердің біліктілігін арттыру институтының тыңдаушылары, Әскери-техникалық мектеп курсанттары, Көкшетау қаласының №1 мамандандырылған өрт бөлімі қызметкерлері, Білім күніне орай мектеп оқушылары мен студент жастар және қала қонақтары келіп, ата-бабаларымыз ежелден мекен еткен Көкше өңірінің құрылу және даму тарихымен танысты.
2024 жылғы 11 қыркүйекте Қазақстан халқы тілдері күніне арналған апталық аясында Көкшетау қаласының тарихы музейінде «Туған тіл құдіреті» атты дәріс-викторина өтті. Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университетінің студенттері қатысуымен өткен дәрістің мақсаты: оқушыларды мереке тарихымен, сондай-ақ түрлі кезеңде қолданыста болған тұрмыстық заттар арқылы қала тарихымен таныстыру. Интерактивті викторинаға қатысу арқылы студент жастар қазақ халқының дәстүрлі мәдениеті мен этнографиясы туралы өз білімдерін көрсетті Киіз үй жабдығының элементтері мен тұрмыстық бұйымдарға қатысты мақал-мәтелдер сайысында белсенділік танытқан қатысушылар алғыс хаттармен марапатталып, Көкшетау туралы үш тілде жарық көрген кітапшаларға ие болды.
Жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл саясатын жүзеге асыруға бағытталған музейішілік іс-шаралар жүйелі түрде өткізіліп тұрады.
Есеп беру кезеңінде Көкшетау қаласының тарихы музейінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру, оның ішінде мемлекеттік қызмет этикасын, қызметтік тәртіпті сақтауға бағытталған Адалдық сағаты өткізілді. Отырыс барысында музей қызметкері А.Сатыбаева тақырыптық дәріс ұсынды.
Музей ұжымы ел Президенті Қ.К.Тоқаевтың «Әділетті Қазақстан: заң мен тәртіп, экономикалық өсім, қоғамдық оптимизм» атты халыққа жолдауын тыңдады.
Көкшетау қаласының тарихы музейінің ұжымы мемлекет қайраткері, жазушы Т.Рысқұловтың 130 жылдық мерейтойына орай «Тұрар Рысқұлов – тарихи тұлға» тақырыбында жалпықазақстандық ашық диктант жазды.
Отбасы күніне орай өскелең ұрпақ санасында рухани адамгершілік, патриоттық сезімдерін тәрбиелеуге бағытталған "Адал азамат тәрбиелеген отбасы" челленджі аясында Ақмола облыстық мәслихатының депутаты, "Ауған соғысының мүгедектері мен ардагерлері одағы" ҚБ төрағасы, Әскери-техникалық мектебінің директоры Дуанбай Кәзібайұлы Ыбрайдың ой-толғауы таспаланып, әлеуметтік желідегі музей парақшалары арқылы көпшілік назарына ұсынылды.
Креативті индустрия өкілдерін қолдау және шығармашылықтарын көпшілікке насихаттау мақсатындағы Музей қызметкерлері қолөнер шеберлерімен тығыз байланыста жұмыс атқаруда. Есептік кезеңде осы мақсатта «Көкшетау шеберлері» онлайн-айдарында жарияланымдар әзірленіп, көпшілік назарына ұсынылды.
2024 жылдың 7-13 қыркүйек күндері Астана қаласында өткен V Дүниежүзілік көшпенділер ойындары – әлемнің 89 елінен 2000-нан астам қатысушы келіп қатысқан Қазақстандағы жылдың ең маңызды оқиғасы болып табылады.
Ауқымды іс-шара аясында “Қазанат” ипподромының жанында ашылған “Көшпенділер әлемі” этноауыл аумағында музей қызметкерлерінің күшімен сәндік-қолданбалы өнер шеберлерінің көрме-жәрмеңкесі ұйымдастырылып, оған Ақмола облысы бойынша креативті индустрияның 10 үздік өкілі: ҚР Суретшілер одағының мүшесі, Шортанды ауданының Құрметті азаматы, көптеген халықаралық және республикалық сайыстардың жеңімпазы, суретші, қолөнер шебері, мәдениет саласының үздігі, сүйек жону өнерін жетілдіруші, насихаттаушы Бектас Кәрімұлы; Мәдениет саласының үздігі, былғарыдан, металдан, ағаштан бұйымдар жасау шебері Асқат Бозымбай; қазақ ұлттық музыкалық аспаптарын жасау шебері Нұржан Ділманов; кілем, ши тоқу шебері, иірілген жіптен тұскиіз, сырмақ, шашақбау, басқұр, киіз үйдің басқа да әсем жабдықтарын жасаумен айналысатын ісмер Кенжебай Смағұл; қыз жасауы, құрақ көрпе, кимешек-ұлттық бас киім тігу шебері. Ұлжалғас Қарымсақова; киіз басу шебері, этно-қолөнер шеберханасының
жетекшісі Гүлнар Орынбаева; қазақтың ұлттық әшекейлерін жасаумен айналысатын сәндік-қолөнер шебері Ертай Сарсенов; былғарыдан бұйымдар жасау шебері, металдан, ағаштан, сүйектен, мүйізден, былғарыдан, қыштан
жасалған бұйымдарға түрлі әшекей, ою-өрнектерді бедерлеп салумен айналысатын қолөнерші Рустам Яковлев; суретші, қыш өнерінің шебері Анар Саттыбаева; киіз басу, киізден бұйымдар жасау шебері Руслан Ахмедов қатысты.
Сонымен қатар Ақмола облысы мәдениет басқармасының Көкшетау қаласының тарихы музейі, тарихи-өлкетану музейі, Әдебиет және өнер музейі қызметкерлерінің күшімен қазақ халқының дәстүрлі киіз үйлері құрылып, Көкшетау қаласының тарихы музейінің экскурсоводы Руслан Мақашев киіз үй ішіндегі ұлттық бұйымдар, тұрмыстық заттар арқылы ағылшын тілінде туристерді халқымыздың өткен ғасырлардағы тұрмысымен, тарихымен таныстырды.
Көрмені Түркия, Венгрия, Моңғолия, Қырғызстан, Жапония, АҚШ, Франция, Испания тәрізді т. б. көптеген шетелдік қонақтар тамашалады. Қазақ халқының өмір сүру салты, қолөнері, әуезді ән-күйі, тұрмыс-тіршілігі туристердің қызығушылығын тудырды.
23 қыркүйек күні Көкшетау қаласының №1 мектеп-гимназиясында «Мектептегі музей апталығы» музейлік жобасы аясында «Жер сұлтаны - Көкшетау» атты көпшілік іс-шара өтті. Апталықтың ашылу рәсіміне мектеп басшылығы, 1 ауысым оқушылары мен ұстаздар ұжымы қатысты. Іс-шара барысында апталықтың мақсаты түсіндіріліп, назарларына «Арқаның кербез Көкшетауы» атты бейнебаян, қаланың құрылу және даму кезеңдеріне арналған жылжымалы көрме және дәріс ұсынылды. Көрмені мектептің тәрбие жөніндегі орынбасарымен құрылып, екіжақты келісіммен бекітілген кестеге сәйкес оқушылар мен ұстаздар 29 қыркүйекке дейін тамашалады.
2024 жылдың 22-24 қыркүйегі аралығында музейдің қор сақтау бөлімінің ғылыми қызметкері С.Бижанова мен ғылыми-зерттеу бөлімінің қызметкері А.Сатыбаева Астана қаласында, ҚР Ұлттық музейінде өткен «Заманауи музейлер: ғылым, білім және инновация» атты Қазақстанның музей қызметкерлерінің ІІ конгресіне қатысты.
Қыркүйек айында Көкшетау қаласының тарих мұражайы: экскурсиялар-52, 197 адам қамтылды; дәрістер-7, 267 адам қамтылды, көрмелер – 7; 4000 – нан астам адам қамтылды, іс - шаралар-1, 125 адам қамтылды. 2024 жылдың қыркүйек айында барлық іс-шаралармен 4589 адам қамтылды.
Музей педагогикасы жұмысын бір арнаға түсіріп, өткен мен бүгінгі сабақтастықты жаңғырту мақсатында жазылып, құрылған қазақ мәдениеті мен тарихына, әдебиеті мен өнеріне, әдет-ғұрпы мен салт-дәстүріне қатысты төмендегі дәріс-көрмелерді айырықша атап өтуге болады.
1.«Киіз үй-түркі халқының ұлттық мұрасы» атты дәріс-көрме;
Астана қаласында өткен V дүниежүзілік көшпенділер ойындарының мәдени-көпшілік іс-шараларына қатысу үшін Әдебиет және өнер музейінің ұжымы 2024 жылдың 2-13 қыркүйегі аралығында іссапарда болды. Көшпенділер ойындарының қонақтарына арнайы жасалған этноауылда Қазақстанның әр аймағынан келген өнер ұжымдары ұлттық салт-дәстүр, жол-жоралғы үлгілерінен театрландырылған көрініс қойды. Әдебиет және өнер музейі Ш.Құсайынов атындағы қазақ драма театрымен бірлесіп көпшілікке «бесікке салу», «бата беру» салтын көрсетті. Музей ұжымы жабдықтаған он екі қанат ақ орда өзінің бай жәдігерімен, мазмұнды көрмесімен ерекшеленіп, қонақтардың таңданысын тудырды.
Этноауылға келген 89 мемлекеттің азаматтары қазақтың бай салт-дәстүрі, әдет-ғұрпы, тарихы жайлы кеңінен мағлұмат алып, ұлттық қолөнер, музыка жайында мазмұнды ақпаратқа қанық болды.
Көшпенділер ойындары – ұлттық спорт түрлерін насихатайтын, туризмді дамытуға бағытталған кешенді жоба. Алғаш рет Қырғыз Республикасында ойластырылып, жүзеге асырылған халықаралық спорттық шара әлемдік мәртебеге ие болып, барған сайын, Еуразия кеңістігін ғана емес, басқа да көптеген елдерді қамтып, кең аудиторияның назарын аударды. Дүниежүзілік ойындарды өткізу құқығының Қазақстанға берілуімен ойындарды өткізетін елдердің тізімі де кеңейді.
2024 жылдың 26 қыркүйегінде, Әдебиет және өнер музейінде жергілікті суретшілердің шығармашылығын насихаттау мақсатында суретші Елена Омельченконың «Осенний вернисаж» атты жеке көрмесінің ашылуы болып өтті. Көрмеге қылқалам шеберінің соңғы жылдары салынған еңбектері қойылды.
Е.Омельченконың шығармаларында табиғат, гүлдестелер, қала пейзажы шебер бейнеленген. Түрлі бояулар арқылы табиғат мезгілі мен мінезін, адамдардың көңіл-күйін, қаланың тыныс-тіршілігін көрсетуді мақсат еткен. Көрмені тамашалауға келеген көпшілік өнер иесінің осы қырларын ерекше атап өтті.
«Ақмола облыстық тарихи-өлкетану музейі» МКҚК маусым айында 311 іс – шара өткізді (оның ішінде экскурсиялар - 267, дәрістер – 19, көрмелер – 13, бұқаралық іс-шаралар - 12, оған 4033 адам қатысты.
Негізгі іс-шаралар:
Биыл 8-14 қыркүйек аралығында V Дүниежүзілік көшпенділер ойындарында «Көшпенділер әлемі» этноауылында көшпенді өркениеттің музейі ұйымдастырылды. Ақмола облысының басқа музейлерімен қатар киіз үй жабдықтары көрсетілді және облыстық тарихи-өлкетану музейдің этнографиялық көрмесі қойылды.
Көрмеге қойылған экспонаттардың ішінде: сырмақтар (, тұскиіз, текеметтер (киізден жасалған еденге төселетін кілем), алаша, ағаш жиһаз (сандықтар, асадал, кебеже, дөңгелек үстел, кереует, бесік), ыдыс-аяқ (күбі, табақ, астау), киім, аңдардың терісі, аңшылық керек-жарақтары және т. б. жиһаз көшпелі өмірдің тұрмыстық заттары жеңіл, саяхаттауға және тасымалдауға ыңғайлы болды. Олардың аздығына байланысты көптеген заттар көпфункциялы сипатта болды. Әдетте, үй жиһазының алдыңғы жағы әрленіп, оюлармен безендіріліп, осы үйдің интерьеріне ерекше көрініс берді. Сондай-ақ, безендіру үшін басқұрлар мен шашақ бау қолданылды.
Экспозицияда көрнекті мемлекет қайраткері, қолбасшы, дипломат Абылай ханға ерекше орын берілді өйткені Көкшетау жері оның есімімен тығыз байланысты, көптеген жылдар бойы ұлы ханның ордасы осында орналасқан Келушілерге Абылай ханның мүсіні, мүсінші, ҚР еңбек сіңірген мәдениет қайраткері Тілеуберді Бинашевтің жұмысы және хан билігінің рәміздері (сақина, аса таяқ, қанжар) ұсынылды
Этноауыл аумағында күн сайын "Шығыс базары" қолөнершілер жәрмеңкесі жұмыс істеді, оған облыстың сәндік-қолданбалы өнерінің үздік 10 шебері қатысты.
23-24 қыркүйек күндері облыстық музейге «Жетісудың Сарасы - бар қазақтың дарасы» (Алматы облысы) Ақын Сара мемориалды музейі мен Мұқан Төлебаевтың мемориалды музейінен көшпелі көрмемен келді.
Сара Тастанбекқызы - ұлттық өнерде өшпес із қалдырған қазақ мәдениеті тарихындағы жарқын тұлға. Оның мұрасы - ұрпақтар үшін рухани байлық. Ол айтыс шебері және көрермен көзайымы болған
Ақын Сара мемориалды музейі Жоңғар Алатауының баурайында Қапал ауылында орналасқан. Мұндағы табиғат көздің жауын алады. Мұнда ХІХ ғасырдың екінші жартысында Қапал округінің дәрігері генерал И.Соболевский өмір сүрді, ал ағаш ғимараттың үйі лазарет болды. 1864-1865 жылдары атақты қазақ ғалымы, зерттеушісі, географ Шоқан Уәлиханов оған бірнеше рет барып, ем алды. 1993 жылы ғимарат мемориалдық музей ретінде қалпына келтірілді. Ақын Сараның мемориалдық музейінде келесі залдар бар: "Сараның балалық шағы", "Сара өскен орта", "Ақын Сараның шығармашылығы", "Ақын Сараның ізбасарлары".
Көрмеде Сараның жеке заттары, фотоматериалдар, кітаптары, портреттері келушілерге ұсынылды.
27 қыркүйек күні Ақмола облыстық тарихи-өлкетану музейі Бөгенбай батыр ат. Ерейментау тарихи-өлкетану музейінде Құдайберлі Мырзабектің 60 жылдығына арналған шығармашылық кеш аясында "Ғасырлар аманаты" этнографиялық көрмесін ұсынды.
Тарих және мәдениет объектілерінің техникалық жай-күйіне тексеру жүргізу, тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау және пайдалану туралы заңнаманың сақталуына мониторинг жүргізу Тарихи-мәдени мұраны қорғау және пайдалану жөніндегі орталық жыл сайын өңір бойынша мәдени мұра объектілерінің техникалық жай-күйіне мониторинг жүргізеді, онда әртүрлі дәрежедегі қираған ескерткіштер анықталады, нәтижесінде бар кемшіліктерді жою жөнінде шаралар қабылданады. 23-27 қыркүйектен бастап бас инспектор Г.А. Рахимжанова, бөлім меңгерушісі Г. Т. Жаманова Ерейментау ауданы бойынша тарихи-мәдени мұра объектілерінің техникалық жағдайына мониторинг жүргізді. ҚР МСМ 2020 жылғы 7 сәуірдегі № 79 бұйрығымен бекітілген тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау және пайдалану туралы заңнаманың, тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау және пайдалану қағидаларының сақталуына тексеру жүргізілді. Тексеру барысында Ерейментау ауданының ішкі саясат, мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің басшысы С.и. Барлыбаевпен бірлесіп, Ақмола облысының Ерейментау ауданында орналасқан монументалды өнер объектілерінің техникалық жай-күйі қаралды, тексеру сәтіндегі жағдай бойынша 42 ескерткіш қаралды. Ерейментау ауданының тарихи-мәдени мұра объектілерінің тізімі негізінде ескерткіштердің жай-күйі қанағаттанарлық, қала тұрғындарының, ауыл тұрғындарының, кенттердің және жергілікті атқарушы органның күшімен жыл сайын косметикалық жөндеу жүргізіледі, ескерткіш аумағын абаттандыру жүзеге асырылады. Техникалық байқау актілері жасалды.
10 қыркүйек күні V Дүниежүзілік көшпенділер ойындары аясында “Көшпенділер әлемі” этноауылында салтанатты шеруге бірліктің нышанына айналған “Тайқазанға” Ақмола облысының делегациясы қатысты, оның құрамында Облыстық “Көкшетау” мәдениет сарайының шығармашылық ұжымдары болды.
Шеруден кейін Ақмола облысы шығармашылық ұжымдарының концерттік бағдарламасы өткізілді.
Облыстық “Көкшетау” мәдениет сарайының халықаралық және республикалық байқаулардың лауреаттары: 50 жылдық тарихы бар “Көкшетау” халықтық би ансамблі, жетекшісі «Мәдениет қайраткері» Мадина Тлеулина, 25 жылдық тарихы бар “Он алты қыз” халықтық би ансамблі, жетекшісі Мадина Дусмогомбетова, “Тұмар” халықтық заманауи би ансамблі, жетекшісі Томирис Жанспаева бағдарламаны “Арайлы Ақмола” атты әсерлі музыкалық-хореографиялық композициясымен ашып, халқымыздың ғасырлық бай мәдени мұрамызды көрсетті.
Сондай-ақ, концерттік бағдарламада “Көкшетау” және “Он алты қыз” халықтық би ансамбльдері қазақ биінің алтын қорындағы әйгілі билердің бірі, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері, балетмейстер Зәуірбек Райбаевтың “Ата толғауы” биімен көрермендерге өнерлерін паш етті.
12 қыркүйек күні Есіл қаласында су тасқынынан зардап шеккен аудан тұрғындарына жаңа пәтер кілттері табысталды.
Сондай-ақ, Ақмола облысының әкімі Марат Ахметжановтың халықпен кездесуі аудандық мәдениет үйінде өтті, іс-шарада алғыс хаттар табысталды.
Марапаттау рәсімін «Он алты қыз» халықтық би ансамблінің қатысушылары өткізді.
13 қыркүйекте «Болашақ» сарайында 2024 жылы Париж қаласында өткен Жазғы Олимпиада және Паралимпиада ойындарының чемпиондары, жүлдегерлері мен қатысушыларын марапаттады. Марапаттау рәсімін «Он алты қыз» халықтық би ансамблінің қатысушылары өткізді.
26 қыркүйек күні Қарағанды қаласында қаланың 90 жылдығы аясында аға буынға арналған «Өнерім - өмірім» атты ашық шығармашылық байқауы өтті. Халықтық ардагерлер хоры «Хор ұжымдары мен ансамбльдері», «Жеке орындау» номинациялары бойынша қатысты. Кәсіби қазылар алқасының қорытындысы бойынша халықтық ардагерлер хоры мен вокалдық топ ІІ дәрежелі лауреаттар мен ақшалай сертификат иегерлері атанды. Әр қатысушыға алғыс хаттар табыс етілді.
27 қыркүйек күні Облыстық «Көкшетау» мәдениет сарайының ұйымдастыруымен №2 мектеп-лицейі, №4 орта мектебі, №5 «Таңдау» көпсалалы гимназиясы мен №6 орта мектеп-лицейі, Алатау School бірінші сынып оқушылары үшін «Білім әлеміне саяхат» шоу бағдарламасы өтті. Басты кейіпкерлер - Минни Маус, Микки Маус және қоян Макс оқушылармен бірге бірінші сынып оқушыларына арнауды өткізген Білім Патшасын іздеуге қызықты саяхатқа аттанды. Кейіпкерлер мен жас көрермендер би билеп, ойнап, жолда кездескен түрлі сынақтардан өтті.
Сондай-ақ шоу бағдарламаға «Он алты қыз» халыктық би ансамблі, «Тұмар» халыктық заманауи би ансамблі, «Жұлдыз» үлгілі вокал студиясы, «Балдәурен» үлгілі вокалды-хореографиялық ансамблі қатысты.
27 қыркүйек күні Дүниежүзілік туризм күніне арналған «Aqmola Tourism Event» салтанатты іс-шара Ақмола облысының әкімі М. Ахметжанов және Қазақстан Республикасының Туризм және спорт министрі Е.Мырзабосыновтың қатысуымен Зеленый бор аулының мәдениет үйінде өтті. Марапаттау рәсімін «Он алты қыз» халықтық би ансамблінің қатысушылары өткізді. Концерттік бағдарламада “Он алты қыз” халықтық би ансамблі өнер көрсетті.
28 қыркүйекте Тәуелсіздік алаңында Ақмола облысының ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерінің және Тәжікстан Республикасының тауар өндірушілерінің қатысуымен “Даналық айы” атты ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі өтті. Мәртебелі қонақтарды, ауыл шаруашылығы қызметкерлерін және Көкшетау қаласының тұрғындарын “Байтақ өлке, кең дала, алтын мекен” атты жарқын, бұқаралық хореографиялық картинамен халықаралық және республикалық байқаулардың лауреаттары: “Көкшетау” және “Он алты қыз” халықтық би ансамбльдері, “Тұмар” халықтық заманауи би ансамблі күтіп алды. Сондай-ақ, “Көкшетау” халықтық би ансамблі концерттік бағдарламада “Био-био” тәжік биімен өнер көрсетті.
"Көкшетау" МС сахнасында гастрольдік қойылымдар өтті:
- "Орыс рок аңыздары" бағдарламасымен "Jazi Orkestr" (Алматы)
- "Tynda Music"Оркестрі
- «Мисс Көкшетау» байқауы.