Қорғалжын ауданы әкімдігінің
2025 жылғы 13 қазандағы
№ А-10/112 қаулысымен
бекітілді
Қорғалжын ауданы әкімі аппаратының
сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарты
1-тарау. Жалпы ережелер
- Осы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарт Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңының 10-бабының 2-тармағына, сондай-ақ Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің 2024 жылғы 31 желтоқсандағы №285 бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды әзірлеу жөніндегі әдістемелік ұсынымдарға сәйкес әзірленді.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарт «Қорғалжын ауданы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі (бұдан әрі – Мекеме) қызметкерлерінің сыбайлас жемқорлық көріністерінің алдын алу және белгіленген тәртіп ережелерін қатаң сақтау мақсатында атқаратын іс-әрекеттері мен шешімдерін айқындайды.
Осы стандарттың мақсаты – сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға, құқықтық сауаттылықты арттыруға және сыбайлас жемқорлықтың кез келген түріне нөлдік төзімділікті қалыптастыруға бағытталған ұсынымдар жүйесін бекіту.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттың міндеттері:
- қызметкерлер арасында тұрақты сыбайлас жемқорлыққа қарсы мінез-құлық қалыптастыру;
- сыбайлас жемқорлық көріністерін дер кезінде анықтау және олардың теріс салдарын болдырмау;
сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттың орындалуын қамтамасыз ету.
Осы стандарт:
- Мекеме қызметінде өз функцияларын жүзеге асыру және жеке мен заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау барысында қолданылады;
- Мекеменің барлық қызметкерлері үшін орындалуы міндетті болып табылады;
- стандарт талаптарын тиісінше орындамаған қызметкерлер жеке жауапкершілікке тартылады.
2-тарау. Мекеме қызметкерлері мен лауазымды тұлғалардың мінез-құлық қағидалары
- Мекеме қызметкерлері мен лауазымды тұлғалар өз қызметінде:
- сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға белсенді қатысуға, сыбайлас жемқорлық әрекеттерін анықтауға және Қазақстан Республикасының заңнамасын сақтау үшін жеке жауапкершілікке ие болуға;
- адал, әділ, қарапайым болуға, азаматтармен және әріптестермен қарым-қатынаста жалпы қабылданған моральдық-этикалық нормаларды сақтауға, сыпайылық пен әдептілік танытуға;
- жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделеріне қатысты шешім қабылдауда ашықтықты қамтамасыз етуге;
- өз іс-әрекетімен қоғам тарапынан сын туғызбауға, сын айтқандарды қудаламауға, сын-ескертпелерді кемшіліктерді жою мен қызметті жетілдіру құралы ретінде пайдалануға;
- құқықтық және сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті сақтауға және әріптестерінен де соны талап етуге;
- Мекеменің мүдделеріне қайшы келетін, табыс алуға бағытталған заңсыз әрекеттерден бас тартуға;
- азаматтар мен ұйымдардың құқықтарын іске асыруға кедергі келтіретін әрекеттерге немесе әрекетсіздікке жол бермеуге;
- өзге тұлғаларды сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарға итермелеуге жол бермеуге;
- өз лауазымдық міндеттері үшін ақша, сыйлық, тауар немесе қызмет түріндегі кез келген сыйақыларды қабылдамауға;
- қызметтік немесе таратылуға жатпайтын ақпаратты жеке пайда табу мақсатында пайдаланбауға;
- «Ақпаратқа қол жеткізу туралы» Заңда көзделген мәліметтерді ұсынудан негізсіз бас тартпауға;
- шындыққа сай келмейтін ақпарат таратпауға;
- лауазымдық өкілеттіктерін теріс пайдалануға, бюрократияға, дөрекілікке және негізсіз бейтараптыққа жол бермеуге;
- азаматтардың ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеуге;
- жеке мақсаттағы мәселелерді шешу үшін лауазымдық өкілеттігін пайдаланбауға;
- Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарын бұлжытпай орындауға міндетті.
- Басқарушылық және өзге де шешімдерді дайындау және қабылдау кезінде:
- өз өкілеттіктері шегінде қызмет атқаруға;
- сыбайлас жемқорлықтың алдын алуда белсенділік танытуға;
- белгілі болған сыбайлас жемқорлық фактілері мен қандай да бір заңсыз сыйақы ұсыну жағдайлары туралы дереу басшылыққа хабарлауға;
- әріптестерге, басшыларға сыйлық бермеуге және қызметтік емес қызмет көрсетпеуге;
- жеке мүдделілік, мүдделер қақтығысы немесе сыйлық алу туралы басшыға уақтылы хабарлауға;
- жеке және заңды тұлғаларға артықшылық бермеуге;
- алынған тапсырманың заңдылығына күмән туған жағдайда ол туралы жазбаша түрде басшыға мәлімдеуге;
- орын алған немесе дайындалып жатқан сыбайлас жемқорлық әрекеттері туралы дереу хабарлауға;
- бағынышты қызметкерлердің өкілеттіктерін нақты айқындауға және әділ жүктемені қамтамасыз етуге;
- қызметкерлердің еңбегін әділ бағалауға және көтермелеу мен жазалау шараларын әділетті қолдануға міндетті.
- Мекеме ішкі нормативтік құжаттарын әзірлеу кезінде:
- азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын сақтауды қамтамасыз етуге;
- жобалар мазмұны заңнамалық актілерге қайшы келмеуге тиіс;
- ішкі құжаттар Мекеменің және өзге ұйымдардың заңды мүдделерін бұзбауы керек;
- жобалар Мекеме құзыретінің шегінен аспауға тиіс;
- өзге құрылымдық бөлімшелердің мүдделерін қозғайтын құжаттар тиісті келісу рәсімдерінен өтуге тиіс;
- құжаттарда сыбайлас жемқорлық факторларын болдырмауға;
- жекелеген тұлғалардың мүддесіне бағытталған нормаларды енгізуге жол берілмейді.
- Тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді сатып алу кезінде лауазымды тұлғаларға ұсынылады:
- сатып алуға бөлінген қаражатты тиімді және ұтымды пайдалану;
- әлеуетті жеткізушілерге тең мүмкіндік беру (заңмен көзделген жағдайларды қоспағанда);
- сатып алу процесінің ашықтығы мен айқындығын қамтамасыз ету;
- сыбайлас жемқорлық көріністеріне жол бермеу;
- сот орындаушыларының бірыңғай тізілімінде берешегі бар жеткізушілер мен қосалқы мердігерлердің қатысуына жол бермеу.
- Мекеме қызметі саласында туындайтын өзге де қатынастар кезінде:
- азаматтардың өтініштерін қабылдаудан негізсіз бас тартпауға және қарауды созбалаңға салмауға;
- лауазымдық өкілеттіктерін жеке пайда табу үшін пайдаланбауға;
- дөрекілікке, әдепсіздікке, адамдық қадір-қасиетті кемсітуге жол бермеуге;
- кадрларды іріктеу мен орналастыруда туыстық, жерлестік немесе жеке адалдық қағидаттарын қолданбауға, меритократия қағидатын сақтауға;
- заңға қайшы немесе орындауға мүмкін емес тапсырмалар бермеуге;
- қызметкерлерді жеке мақсаттағы тапсырмаларды орындауға тартпауға;
- қызметтік этика кодексін сақтауға;
- белгілі болған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар туралы басшылыққа немесе құқық қорғау органдарына дереу хабарлауға;
- азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға, өтініштерді заңмен белгіленген мерзімде қарауға және тиісті шаралар қабылдауға;
- басшылардың заңды бұйрықтары мен өкімдерін орындауға;
- қызметкерлердің жеке өміріне, ар-намысы мен қадір-қасиетіне қатысты мәліметтерді таратпауға;
- Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген шектеулерді сақтауға міндетті.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандартты әзірлеуші Қорғалжын ауданы әкімі аппаратының мемлекеттік құқықтық бөлімі болып табылады.