2022 жылдың 1 мамырынанбастап «Қазақстанныңдепозиттергекепілдік беру қоры» АҚда (ҚДКБҚ) біржылішіндекепілдікберілгендепозиттербойыншакепілдікберілгенөтемақшасы БЖЗҚ-да депозит иелерініңатынаашылғанеріктізейнетақыжарналарын (ЕЗЖ) есепкеалуүшінжекезейнетақышоттарына (ЖЗШ) аударылатынболады.
Кепілдікберілгенөтеудіңталапетілмегенсомасы депозит иелерітізіліміндегіақшасалушыныңдербесдеректерісалымшының БЖЗҚ-дағыдербесдеректерінесәйкескелгенжағдайда, оныңжекебасынкуәландыратынқолданыстағықұжаты бар болса, сондай-ақ, БЖЗҚ-дағы депозит иесініңміндеттізейнетақыжарналарыжәне (немесе) міндеттікәсіптікзейнетақыжарналарыжәне (немесе) ЕЗЖ есебінензейнетақыжинақтары бар ЖЗШ болғанкезде ЖЗШ-ғаесепкеалынады.
Яғни, салымшыларға БЖЗҚ-ғаарнайыжүгінудіңқажетіжоқ – аталғаншарттарсақталғанжағдайда ҚДКБҚ аударғанқаржы ЕЗЖ есепкеалуүшінавтоматтытүрде БЖЗҚ-дағы ЖЗШ-ғааударылады.
ЕЗЖ есепкеалуүшін ЖЗШ-ғааударылғанталапетілмегенкепілдіөтемақыөзге де зейнетақыактивтерісияқтысолтәртіппенинвестицияланады. Бұлқаражатсалымшыға (алушыға) инвестициялықтабысәкеледі.
ҚР «ҚазақстанРеспубликасындазейнетақыменқамсыздандырутуралы» Заңындакөзделгенжалпынегіздергесәйкес, салымиелері ЕЗЖ есебінензейнетақытөлемдерітүрінде БЖЗҚ-дан кепілдікберілгенөтеудіңталапетілмегенқаражатын ала алады. Бұлталап ЕЗЖ есебіненқалыптастырылған БЖЗҚ-да зейнетақыжинақтары бар келесісалымшыларғақатысты:
1) елужасқатолған;
2) мүгедекболыптабылатын;
3) ҚазақстанРеспубликасынантысжергетұрақтытұруғакететіннемесекеткен, ҚазақстанРеспубликасыныңзаңнамасындаайқындалған, кету ниетіннемеседерегінрастайтынқұжаттардыұсынғаншетелдіктер мен азаматтығыжоқадамдар;
4) ЕЗЖ сомасыжәнеоларғаесептелгенинвестициялықтабысшегіндезейнетақыжинақтары бар, БЖЗҚ-да кемінде бес жылболғанзейнетақыжарналары бар тұлғалар.
Соныменбірге, егер депозит иесі ҚДКБҚ-дан дәлелдісебеппентөлеумерзімінөткізіпалғанжағдайда (салымшыныңәскериқызметкеалынуы, оныңҚазақстанРеспубликасынантысжердеболуы, салымиесініңмұрасынқабылдаужәнемұраныиелену, мұрагерліктіашуғақатыстыөзге де себептер, депозит иесінің бас бостандығынанайыруорындарындаболуы, сондай-ақ, сот белгілегенбасқа да мән-жайлар) олтікелей ҚДКБҚ-ғаөтініш беру қажет. Бұлжағдайда БЖЗҚ ҚДКБҚ хабарламасынегізінде ҚДКБҚ кепілдікөтеудіңталапетілмегенсомасынқайтарудыжүзегеасырады.
Қосымшамәлімет: 2022 жылдың 15 сәуіріндегіжағдайбойыншаҚазақстанда 9 банк жойылуүдерісінде. Жабылғансегізбанктің ("Валют-Транзит Банк" АҚ, "Қазинвестбанк" АҚ, "DeltaBank" АҚ, "ЭксимбанкҚазақстан" АҚ, "QazaqBanki" АҚ, "Астана Банкі" АҚ, "TengriBank" АҚ және "AsiaCreditBank (АзияКредит Банк)" АҚ) салымшыларыөзтөлемдерін ҚДКБҚ-дан 2022 жылғы 1 мамырғадейінқосаалғандакепілдікберілгенөтемақысын ала алады. Кейініректаратылған "CapitalBankKazakhstan" АҚ салымшыларыкепілдікберілгенөтемдіағымдағыжылдың3 шілдесінқосаалғанғадейін ала алады. КепілдікберілгенөтемсомасынтөлеугеөтініштітөлемдердіңЭлектрондық порталыарқылы онлайн, немеселицензиясынанайырылғанбанктіңсалымшыларынатөлемқайтаруүшінтағайындалатын агент-банктерарқылыжазбашаберугеболады.
БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негізіндеқұрылды. БЖЗҚ құрылтайшысыжәнеакционеріҚазақстанРеспубликасыҚаржыминистрлігінің «Мемлекеттікмүлікжәнежекешелендірукомитеті» ММ арқылыҚазақстанРеспубликасыныңҮкіметі. БЖЗҚ зейнетақыактивтерінсенімгерлікпенбасқарудыҚазақстанРеспубликасыныңҰлттықБанкіжүзегеасырады. 2016 жылғы 1 қаңтарданбастапзейнетақыактивтерінбасқарутиімділігінарттырубойыншаұсыныстаржасауқызметіҚазақстанРеспубликасыныңПрезидентібасшылықететінҰлттыққордыбасқарукеңесінеберілді. Зейнетақызаңнамасынасәйкес БЖЗҚ міндеттізейнетақыжарналарын, міндеттікәсіптікзейнетақыжарналарын, еріктізейнетақыжарналарынтартуды, зейнетақытөлемдерін, зейнетақыжинақтары мен төлемдерінжекеесепкеалудыжүзегеасырады, салымшыға (алушыға) зейнетақыжинақтарыныңжай-күйітуралыақпаратбереді (толығырақwww.enpf.kzсайтында).