2022 жылдың 1 мамырындағыжағдайбойынша 2021 жылдыңқаңтарынанбері БЖЗҚ салымшылардың (алушылардың) тұрғынүйжағдайынжақсартуүшінжинақталғанзейнетақықаражатынпайдалануға1 321 017 өтінішінорындады. Уәкілетті оператор-банктердеашылғанқазақстандықтардыңарнайышоттарына БЖЗҚ 3,1 трлн теңгеденастамқаржыаударды. Біржолғызейнетақытөлемдерініңорташасомасы – 2,4 млн теңге.
Орындалғанөтініштердіңеңкөбі Алматы қаласының (17,74%), Нұр-Сұлтанқаласының (13,52%), Маңғыстауоблысының (10,40%) тұрғындарытарапынанжолданған. www.enpf.kz сайтындағы «Көрсеткіштер» бөліміндесалымшылардыңбіржолғызейнетақытөлемдерінқандаймақсаттарғапайдаланудыжоспарлайтынытуралыегжей-тегжейліақпаратжарияланған. Мұндайақпаратөңірлербөлінісінде де берілген(«Мақсаттарбойыншатұрғынүйжағдайларынжақсартуғаарналғанбіржолғызейнетақытөлемдері» жәнетиісінше «Тұрғынүйжағдайларынжақсартуғаарналғанбіржолғызейнетақытөлемдері»шағынбөлімдері).
Айтакетерлікжәйт, 2022 жылдыңсәуірайында (01.04.22-30.04.22) жалпысомасы7,6 млрд теңгегебарлығы3 276 өтінішорындалды.
Қазіргіуақыттазейнетақыжинақтарыныңбірбөлігінпайдалануғаөтініштердіқабылдайтынуәкілеттіоператорлар: «Отбасыбанкі» тұрғынүйқұрылысжинақбанкі» АҚ, «ҚазақстанХалықбанкі» АҚ, «AltynBank» АҚ, «Банк ЦентрКредит» АҚ және «Банк ФридомФинанс Казахстан» АҚ болыптабылады. Естеріңізгесаламыз, біржолғызейнетақытөлеміуәкілеттіоператорда («Отбасыбанкі» тұрғынүйқұрылысжинақбанкі» АҚ) ашылғанарнайышотқатүскенненкейіналушыуәкілеттіоператорғабіржолғызейнетақытөлемдерініңнысаналымақсатынрастайтынқұжаттардыоларкеліптүскенкүнненбастап 20 жұмыскүніішінде (ҚазақстанРеспубликасыныңзаңнамасынасәйкес, тұрғынүйжағдайынжақсартуүшінбіржолғызейнетақытөлемдерінпайдалануқағидаларының 13-тармағы аясында) ұсынады. Бұғантұрғынүйсатыпалунемесежекетұрғынүй салу мақсатында (жекетұрғынүйқұрылысыдегеннысаналымақсаты бар жертелімінсатыпалудықосаалғанда) оданәріжинақтауүшінтұрғынүйқұрылысынасалымдытолықтыружатпайды. БұлжағдайдаалушыОтбасыбанкінебіржолғызейнетақытөлемдерініңнысаналымақсатынрастайтынқұжаттардыоларкеліптүскенкүнненбастап 3 жылішіндебереді. Басқауәкілеттіоператорлар (екіншідеңгейдегібанктер) бойыншабіржолғызейнетақытөлемінеарналғанөтініштержәнеалушыныңмақсаттарыбойыншақұжаттарыБанктіңішкіқұжаттарындабелгіленгентәртіп пен мерзімгесайқаралады. Бұлретте, банк біржолғызейнетақытөлемдерініңсомаларыөтінішберушінің (алушының) арнайышоттарынаесептелгенкүнненбастап 10 жұмыскүніішіндеолардыңнысаналымақсатыбойыншабіржолғызейнетақытөлемдерінаударады. Уәкілеттіоператорғарастаушықұжаттарбелгіленгенмерзімдеберілмегенжағдайда, бұлқаражат БЖЗҚ-ғақайтарылады.
Алушы, соныменқатаркөрсетілгенмерзімдікүтпей-ақ, аударылғансоманыуәкілеттіоператорғатиістіөтініш беру арқылы БЖЗҚ-ғақайтараалады, оны уәкілетті оператор қайтаруғаөтінішалғанкүнненбастап3 (үш) жұмыскүніішіндеорындауғаміндетті.
Айтакетейік, уәкілеттіоператорлардансалымшылардың (алушылардың) жекезейнетақышоттарына (ЖЗШ) өтінішберушініңөтінішіжәнеөзге де себептербойынша422,0 млрд теңгеден аса қаражатқайтарылды, себебі, қазақстандықтарбіржолғызейнетақытөлемдерінбелгіленгенмерзімдепайдаланбаған.
Соныменқатар, БЖЗҚ емделугеберілген295,9 млрд теңгеге383 191 өтініштіорындады. Бұлреттеалуғаболатынорташа сома шамамен 0,8 млн теңге. Соныменқатар, салымшылардың (алушылардың) БЖЗҚ-дағы ЖЗШ-на уәкілеттіоператордан («Отбасыбанкі» тұрғынүйқұрылысжинақбанкі» АҚ) 28,1 млрд теңгеқайтарылды, бұлқаражатөтінішберушініңөтінішінемесеөзге де себептербойыншабелгіленгенмерзімдепайдаланылмаған.
2022 жылдыңсәуірайында (01.04.22-30.04.22) жалпысомасы2,5 млрд.теңгеге 2 195 өтінішорындалды.
Зейнетақыжинақтарынемделугепайдаланужөніндегіөзектістатистикаменwww.enpf.kz сайтындағы «Көрсеткіштер» – «Емделугеберілетінбіржолғызейнетақытөлемдері»бөлімінентанысуғаболады.
2022 жылдың 1 мамырындағыжағдайбойынша, инвестициялықпортфельдібасқарушыларға (ИПБ) 8,7 млрд теңгеаударылып, БЖЗҚ 5 869 өтініштіорындады. Аударымныңорташасомасы1,5 млн теңге. Зейнетақыжинақтарынсенімгерлікбасқаруға беру бойыншаегжей-тегжейлі статистика enpf.kz сайтындағы «Көрсеткіштер» - «Зейнетақыжинақтарынбасқарушыкомпанияларға беру» бөліміндежарияланған.
Бұлретте 2022 жылғысәуірде (01.04.22-30.04.22) ИПБ-ға0,2 млн теңгеаударужөніндебарлығы 2 өтінішберілді.
Қазіргіуақытта БЖЗҚ зейнетақыактивтерінсенімгерлікпенбасқаруғақатыстытөртИПБменшартжасасты. Осы ИПБ туралыақпаратпен enpf.kz сайтындағы «Қызметтер» - «Инвестициялықпортфельдібасқарушылартізбесі» бөліміндетанысып, инвестициялықдекларацияларынзерделеугеболады. Айтакетейік, 8,7 млрд теңгенің45,11% немесе 3,9 млрд теңгесі «JusanInvest» АҚ, 28,46%немесе 2,5 млрд теңгесі «HalykGlobalMarkets» АҚ, 16,16% немесе 1,4 млрд теңгесі «BCC Invest» АҚ, 10,27% немесе 0,9 млрд теңгесі «СентрасСекьюритиз» АҚ аударылды.
Естеріңізге сала кетсек, БЖЗҚ-дан зейнетақыактивтеріналғаннанкейін ИПБ оларды ҚР ҰлттықБанкіБасқармасының 2014 жылдың 3 ақпанындағы №10 қаулысыменбекітілгенИнвестициялықпортфельдібасқаружөніндегіқызметтіжүзегеасыруқағидаларындакөрсетілгенжәне ИПБ инвестициялықдекларациясындакөзделгенрұқсатетілгенқаржықұралдарынаинвестициялайды.
ЗейнетақыменқамсыздандырутуралыЗаңғасәйкес, ИПБ инвестициялықбасқарудыжүзегеасырғаныүшінкомиссиялықсыйақыалуғақұқылы. ИПБ сыйақысыныңшектішамасыалынғанинвестициялықтабыстың 7,5% аспауытиіс. Комиссиялықсыйақыныңнақтышамасынжылсайын ИПБ-ныңбасқарушы органы бекітедіжәнеолжылынабірретқанаөзгеруімүмкін.
СалымшызейнетжасынатолғанғадейінҰлттықБанктіңбасқаруындаболатынзейнетақыжинақтарына инфляция деңгейіескеріліпотыратынсақталукепілдігіқолданылады. Зейнетақыжинақтары ИПБ-ныңбасқаруынааударылғанжағдайда, мемлекеттіккепілдікбасқарушыкомпанияныңзейнетақыактивтерініңеңтөменгікірістілікдеңгейінқамтамасызететінкепілдігіменалмастырылады. Кірістіліктіңеңтөменгідеңгейінарықтаәрекетететін ИПБ-ныңбасқаруынаберілгензейнетақыактивтерініңорташаалынғанкірістілігіннегізге ала отырып, есептеледі.
БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негізіндеқұрылды. БЖЗҚ құрылтайшысыжәнеакционеріҚазақстанРеспубликасыҚаржыминистрлігінің «Мемлекеттікмүлікжәнежекешелендірукомитеті» ММ арқылыҚазақстанРеспубликасыныңҮкіметі. БЖЗҚ зейнетақыактивтерінсенімгерлікпенбасқарудыҚазақстанРеспубликасыныңҰлттықБанкіжүзегеасырады. 2016 жылғы 1 қаңтарданбастапзейнетақыактивтерінбасқарутиімділігінарттырубойыншаұсыныстаржасауқызметіҚазақстанРеспубликасыныңПрезидентібасшылықететінҰлттыққордыбасқарукеңесінеберілді. Зейнетақызаңнамасынасәйкес БЖЗҚ міндеттізейнетақыжарналарын, міндеттікәсіптікзейнетақыжарналарын, еріктізейнетақыжарналарынтартуды, зейнетақытөлемдерін, зейнетақыжинақтары мен төлемдерінжекеесепкеалудыжүзегеасырады, салымшыға (алушыға) зейнетақыжинақтарыныңжай-күйітуралыақпаратбереді (толығырақwww.enpf.kzсайтында).