Үкімет 10 негізгі бағыт бойынша Мемлекет Басшысының Жолдауын іске асыру жөніндегі Жалпыұлттық іс-шаралар жоспарын әзірледі

Үкімет 10 негізгі бағыт бойынша Мемлекет Басшысының Жолдауын іске асыру жөніндегі Жалпыұлттық іс-шаралар жоспарын әзірледі

Үкімет отырысында Мемлекет басшысының а.ж. 16 наурыздағы "жаңа Қазақстан: жаңарту және жаңғырту жолы"Жолдауын іске асыру жөніндегі Жалпыұлттық іс-шаралар жоспарының жобасы қаралды. Тапсырмаларды іске асыру туралы ҚР Ұлттық экономика министрі Әлібек Қуантыров баяндады. Жалпыұлттық жоспардың жобасы елдің саяси жүйесі мен әкімшілік-аумақтық құрылымын өзгертуге, дағдарысқа қарсы бірінші кезектегі шаралар қабылдауға бағытталған 10 бағыт бойынша 36 іс-шарадан тұрады. "Президенттің өкілеттіктері туралы" бірінші бағыт бойынша 3 іс-шараны іске асыру көзделген. Президенттік өкілеттіктерді шамадан тыс шоғырландырудан ауытқу мақсатында ел заңнамасына: Президенттің саяси партиядағы мүшелігін президенттік өкілеттіктерді орындау мерзіміне тоқтатуды; президенттің жақын туыстары үшін саяси мемлекеттік қызметшілер және квазимемлекеттік сектор кәсіпорындары басшылары лауазымдарына орналасуға тыйым салуды көздейтін түзетулер енгізіледі; Президенттің облыстар, республикалық маңызы бар қалалар және астана әкімдері актілерінің күшін жою немесе тоқтата тұру жөніндегі құзыретін алып тастау, сондай-ақ Президенттің аудандар, облыстық маңызы бар қалалар, аудандық маңызы бар қалалар, ауылдар, кенттер, ауылдық округтер әкімдері қызметінен алу құқығын жою. Ұлттық экономика министрі хабарлағандай, партиялық құрылымдардың мемлекеттік аппаратпен бірігуіне жол бермеу үшін заңнамаға Орталық сайлау комиссиясының, Есеп комитетінің, Конституциялық кеңестің төрағалары мен мүшелерінің партиядан міндетті түрде шығуы туралы ережелер енгізілетін болады. Сондай-ақ әкімдер мен олардың орынбасарларына саяси партиялардың филиалдарында қызмет атқаруға тыйым салынады. "Биліктің өкілді тармағын қайта форматтау "екінші бағыты бойынша 4 іс-шара жоспарланған. Заңнамаға мынадай өзгерістер енгізу арқылы Парламент Сенатын қалыптастыру тәртібі мен бірқатар функциялары қайта қаралатын болады: Сенаттағы президенттік квота 15-тен 10 депутатқа дейін қысқарады, оның ішінде 5 депутатты ҚХА ұсынады; ҚХА квотасы Мәжілістен Сенатқа беріледі; Парламент Сенатының Парламент Мәжілісі қабылдаған заңдарды мақұлдау немесе мақұлдамау құқығын көздеу; Парламент Сенатының өкілеттігін Конституциялық Кеңестің және Жоғары Сот Кеңесінің төрағалары қызметіне кандидатураларды келісу құқығымен толықтыру; Парламент Мәжілісіне заңдар қабылдау құқығын беру; Есеп комитетін жоғары аудиторлық палатаға айналдыру; Президенттің облыстар, республикалық маңызы бар қалалар және астана әкімдері қызметіне кемінде екі кандидатура енгізу құқығы. "Сайлау жүйесін жетілдіру "үшінші бағыты бойынша 1 іс-шара іске асырылады. "Елді одан әрі саяси жаңғырту мақсатында сайлау жүйесінің пропорционалды-мажоритарлық моделі енгізілетін болады, ол 70/30 қатынасында Мәжіліс құрудың аралас жүйесін көздейді, яғни депутаттардың 70% – ы партиялық тізімдер бойынша, 30% - ы мажоритарлық жүйе бойынша сайланатын болады. Сондай – ақ, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың мәслихаттарына – мажоритарлық жүйе бойынша 50%, партиялық тізімдер бойынша 50%, аудандар мен қалалардың мәслихаттарына — мажоритарлық жүйе бойынша", - деді А.Қуантыров. "Партиялық жүйе үшін мүмкіндіктерді кеңейту" төртінші бағыты бойынша 1 іс-шараны іске асыру көзделген. Саяси партияларды тіркеу рәсімін оңайлату көзделеді, оның ішінде: тіркеу шегін 20 мыңнан 5 мың мүшеге дейін төмендету; өңірлік өкілдіктердің ең аз санын 600-ден 200 адамға дейін төмендету.; партия құру үшін азаматтардың бастамашыл тобының ең аз санын 1 мыңнан 700 адамға дейін қысқарту; филиалдарды құру мерзімін 6 айдан 1 жылға дейін ұлғайту; Құрылтай съезін өткізу мерзімін 2 айдан 3 айға дейін ұлғайту. "Сайлау процесін жаңғырту" бесінші бағыты бойынша сайлау алдындағы үгіт кезеңінде әлеуметтік желілердегі үгіт жүргізуге рұқсат беру, байқаушылардың қызметін реттеу, аумақтық сайлау комиссиялары қызметінің қағидаттарын қайта қарау, сайлау қорларына қайырмалдықтың шекті мөлшерін белгілеу, сайлауға шетелдік араласуға жол бермеу үшін шаралар қабылдау, сондай-ақ сайлау науқанына барлық қатысушылардың барынша қаржылық ашықтығын қамтамасыз ету жоспарлануда. "Құқық қорғау институттарын күшейту" алтыншы бағыты бойынша 9 іс-шараны іске асыру көзделген. Азаматтардың іргелі құқықтарын қорғау мақсатында Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты құрылатын болады. Конституцияда адам құқықтары жөніндегі уәкілдің мәртебесі мен қызметінің кепілдіктері регламенттелетін болады. Сондай-ақ, Адам құқықтары жөніндегі уәкілге Конституциялық Сотқа жүгіну құқығы беріледі. Сонымен қатар, өлім жазасын жазалау түрі ретінде Конституциядан алып тастау жоспарлануда. Сонымен бірге, Бас прокуратураға азаптау туралы істердің айрықша тергеулігін белгілеу көзделеді. Сондай-ақ, "Прокуратура туралы"Конституциялық заң жобасын әзірлеу жоспарлануда. Жоғары Сот Кеңесінің конкурстық рәсімдерін онлайн-трансляциялау және олардың қорытындылары бойынша егжей-тегжейлі, дәлелді түсіндірулерді жариялау енгізіледі. "БАҚ-тың бәсекеге қабілеттілігін арттыру және азаматтық қоғам институттарының рөлін нығайту" жетінші бағыты бойынша 3 іс-шара іске асырылады. "Бұқаралық ақпарат құралдары туралы заңды мемлекет мүдделерін, қоғамның сұраныстарын және медиа саланың даму тенденцияларын ескере отырып қайта қарау жоспарлануда. Реформаларды дайындау мен іске асыруға қоғамдық ұйымдар мен сарапшыларды кеңінен тартуға бағытталған мемлекеттің азаматтық қоғаммен өзара іс-қимылын күшейту жөніндегі тәсілдер әзірленетін болады. Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің жұмысын жалғастыру үшін жалпыұлттық деңгейде жаңа Ұлттық құрылтай институты құрылатын болады", - деді А.Қуантыров. "Елдің әкімшілік-аумақтық құрылысын жетілдіру" Сегізінші бағыты бойынша 5 іс-шара іске асырылатын болады. Бүгінгі таңда Министрлік Абай, Жетісу және Ұлытау облыстарын құру бойынша жұмысты бастады. Мәселен, ағымдағы жылғы 25 наурызда Премьер-Министрдің өкімімен осы облыстарды қалыптастыру үшін Комиссия құрылды. Комиссияның міндеті жаңа өңірлерді құру бойынша жүргізіліп жатқан жұмыс шеңберінде мемлекеттік органдардың ведомствоаралық өзара іс-қимылын қамтамасыз ету болып табылады. Сондай–ақ, жауапты орындаушылар мен іске асыру мерзімдерін көрсете отырып, "Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысының кейбір мәселелері туралы" Президент Жарлығын қабылдау бойынша жұмыс алгоритмі әзірленді. Алгоритм ұйымдастырушылық–дайындық және жедел шаралар тізімін қамтиды. "Аталған Алгоритм аталған облыстардың әкімдіктеріне жеткізілді. Жалпы, Абай, Жетісу және Ұлытау облыстарын құруды көздейтін "Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысының кейбір мәселелері туралы" Президент Жарлығының жобасы ағымдағы жылдың 1 маусымына дейін Президент Әкімшілігіне енгізілетін болады", — деді А.Қуантыров. "Жергілікті өзін-өзі басқаруды орталықсыздандыру" тоғызыншы бағыты бойынша 2 іс-шара іске асырылады. Жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту тұжырымдамасы шеңберінде Министрлік "Қазақстан Республикасындағы жергілікті өзін-өзі басқару туралы" Заң және оған ілеспе заң жобаларын әзірлеуде. "Заң жобалары жергілікті мемлекеттік басқару органдары мен МӘМ функцияларының аражігін ажырату, МӘМ органдарының мүліктік құқықтары мен мәслихаттар өкілеттіктерін кеңейту, МӘМ деңгейінде мемлекеттік сатып алуларды жүргізу рәсімдерін оңайлату жөніндегі нормаларды көздейді", — деп атап өтті Ұлттық экономика басшысы. "Дағдарысқа қарсы бірінші кезектегі шаралар туралы" оныншы бағыт бойынша 5 іс-шара іске асырылатын болады. Әлеуметтік-экономикалық жағдай үшін туындайтын тәуекелдерді нивелирлеу мақсатында: қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге, инфляцияны бақылау мен төмендетуге, көлік-логистикалық тізбектегі алшақтықты қысқартуға, сыртқы сауда қызметін қолдау мен ынталандыруға, экономика салаларын қолдауға және инвестициялар тартуға бағытталған дағдарысқа қарсы шаралар жоспарының жобасы әзірленді. Сондай-ақ, деп атап өтті А. Қуантыров, егіс науқанын сапалы жүргізу қамтамасыз етіледі, оның ішінде фермерлерге жанар-жағармай материалдарының қажетті жеңілдікті көлемі бөлінеді, ауыл шаруашылығы техникасының, тұқым мен тыңайтқыш қорларының дайындығы тексеріледі. Бұдан басқа, саяси жаңғырту стратегиясын ескере отырып, экономика мен мемлекеттік басқарудағы құрылымдық реформалардың жаңа пакетін дайындау жоспарлануда.