
1. Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алуға кім үміткер бола алады?
"Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы" ҚРЗ 2 б.1 т. сәйкес атаулы әлеуметтік көмек (бұдан әрі - АӘК) алуға жан басына шаққандағы орташа табысы кедейлік шегінен аспайтын ҚР азаматтары, оралмандар, босқындар, шетелдіктер және Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын азаматтығы жоқ адамдар құқылы.
2. Атаулы әлеуметтік көмек алу мәселесі бойынша қайда хабарласуға болады?
АӘК алуға үміткер адам (отбасы) атаулы әлеуметтік көмек тағайындау тәртібі туралы ақпарат алу үшін тұрғылықты жері бойынша халықты жұмыспен қамту орталығына, ал тұрғылықты жері бойынша халықты жұмыспен қамту орталығы болмаған жағдайда ауыл, ауылдық округ әкіміне жүгінеді ...бұл ретте өтініш берушінің өзімен бірге жеке басын куәландыратын құжаты (Қазақстан Республикасы азаматының жеке куәлігі (паспорты), Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын шетелдіктің тұруға ықтиярхаты, азаматтығы жоқ адамның куәлігі, босқын куәлігі), ал оралмандар үшін – оралман куәлігі – сәйкестендіру үшін.
Балаларды қоса алғанда, әрбір адамға (отбасына) АӘК мөлшері жан басына шаққандағы орташа табыс пен өңірлердегі кедейлік шегінің арасындағы айырма түрінде есептеледі. АӘК өтініш берген айдан бастап тоқсан сайын тағайындалады.
Сонымен қатар, қазіргі уақытта ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мен ҚР цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі бекіткен "электрондық үкімет" порталы арқылы мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек тағайындау бойынша Мемлекеттік қызмет көрсету жөніндегі пилоттық жобаны іске асыру туралы "бірлескен бұйрық негізінде "электрондық үкімет" порталы арқылы АӘК тағайындау бойынша пилоттық жоба іске асырылып жатқанын атап өту қажет.
3. АӘК тағайындау мерзімі?
Өтініш тіркелгеннен кейін 15 күн ішінде атаулы әлеуметтік көмек тағайындау немесе одан бас тарту туралы шешім.
4. Атаулы әлеуметтік көмек қандай түрлерге бөлінеді?
АӘК екі түрге бөлінеді: шартты немесе шартсыз ақшалай көмек.
Шартсыз ақшалай көмек жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысу мүмкіндігі шектеулі табысы аз адамдарға (отбасыларға) көрсетіледі. Оларға мыналар жатады:
1) Жалғызілікті және жалғыз тұратын табысы аз адамдар:
"Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес зейнеткерлік жасқа толған адамдар";
бірінші және екінші топтағы мүгедектер;
екі айдан астам еңбекке уақытша жарамсыздық мерзімі белгіленетін аурулары бар адамдар;
2) құрамында еңбекке қабілетті адамдары жоқ немесе жалғыз еңбекке қабілетті мүшесі үш жасқа дейінгі балаға, мүгедек балаға, бірінші немесе екінші топтағы мүгедекке, бөгденің күтіміне және көмегіне мұқтаж қартқа күтімді жүзеге асыратын табысы аз отбасыларға көрсетіледі.
Шартсыз ақшалай көмек өтініш жасалған айдан бастап ағымдағы тоқсанға тағайындалады және ай сайын төленеді.
Шартты ақшалай көмек жалғызілікті және (немесе) жалғыз тұратын еңбекке қабілетті табысы аз адамдарға, сондай-ақ құрамында еңбекке қабілетті мүшесі (мүшелері) бар табысы аз отбасыларға, оның ішінде бірыңғай жиынтық төлемді төлеушілер болып табылатын жеке тұлғаларға, ол (олар) жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және (немесе) қажет болған кезде әлеуметтік бейімдеу шараларына қатысқан жағдайда, ай сайынғы немесе біржолғы ақшалай төлемдер нысанында көрсетіледі.
Біржолғы төленген шартты ақшалай көмекті пайдалану мерзімі әлеуметтік келісімшартта айқындалады, бірақ үш айдан аспайды.
5. Атаулы әлеуметтік көмек тағайындалмайды :
ҚР "Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы" Заңының 2 бабы 2 тармағына сәйкес»:
1) табысы аз болып табылмайтын адамдарға (отбасыларға);
2) жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысудан бас тартқан Заңның 2 – бабының 6-тармағында көрсетілген адамдарды қоспағанда, отбасына, еңбекке қабілетті мүшесіне-жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысудан бас тартқан күннен бастап алты ай ішінде;
3) бұрын жасалған әлеуметтік келісімшарт бұзылған және (немесе) алушының кінәсінен әлеуметтік келісімшартта көзделген міндеттемелер орындалмаған жағдайларда адамға (отбасына) – атаулы әлеуметтік көмек тағайындауға өтініш жасаудың алдындағы алты ай ішінде;;
4) атаулы әлеуметтік көмек тағайындау үшін көрінеу жалған ақпарат және (немесе) дәйексіз құжаттар ұсынған адамдарға (отбасыларға) ұсынылған күннен бастап алты ай ішінде жәрдемақы тағайындалмайды;
5) материалдық жағдайын тексеру нәтижелері бойынша дайындалған учаскелік комиссияның қорытындысына сәйкес атаулы әлеуметтік көмек көрсетуді қажет етпейтін адамдарға (отбасыларға) тағайындалмайды.
6. Кепілдендірілген әлеуметтік пакет дегеніміз не және ол кімге беріледі?
Әрбір балаға кепілдендірілген натурализацияланған әлеуметтік пакет (бұдан әрі-МТК) атаулы әлеуметтік көмектің ажырамас бөлігі болып табылады.
ШОБ жасына байланысты балалар екі санатқа бөлінеді-1-ден 6 жасқа дейін және 6-дан 18 жасқа дейін.
1 жастан 6 жасқа дейінгі балаларға арналған кепілдендірілген әлеуметтік пакет азық-түлік жиынтығы мен гигиеналық құралдар жиынтығынан тұрады және АӘК тағайындау кезеңіне беріледі.
Ай сайын ұсынылатын азық-түлік жиынтығына мыналар кіреді: алты айдан үш жасқа дейінгі балаларға пайдалануға рұқсат етілген гипоаллергенді жеміс пюресі мен көкөніс пюресі; түрлі жармалар, зауыттық қаптамадағы табиғи бал және т. б.
Тұрмыстық химия жиынтығына мыналар кіреді: балалар тіс пастасы, балалар тіс щеткасы, балалар сусабыны және т. б.
Жоғарыда көрсетілген азық-түлік жиынтықтары мен тауарлар тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі талаптарына сәйкес келетінін атап өту қажет.
Орта білім беру ұйымдарында оқитын 6 жастан 18 жасқа дейінгі балаларға арналған кепілдік берілген әлеуметтік пакет әрбір балаға: оқу жылы басталар алдында жылына бір рет мектеп формасымен және кеңсе керек-жарақтарымен қамтамасыз етуді, оқу кезеңінде оқу орны бойынша бір реттік ыстық тамақты, қалалық қоғамдық көлікте жол жүрудің елу пайызын өтеуді қамтиды.