Ақмола облысы Есіл ауданының әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі көрсеткіштері
Есіл ауданы облыс аумағының негізгі ауыл шаруашылық өңірлерінің бірі болып табылады. Инвестициялық жобалардың жүзеге асырылуы, ауыл шаруашылық саласының дамуы өндеуші өнеркәсіптің даму деңгейінің өсуінің оң үрдісі болып табылады.
Аумақты дамыту бағдарламасы ауданның әлеуметтік – экономикалық даму тенденциясын және басымдылықтарын, нысаналы индикаторларын, ауданның әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерін қамтиды.
Ауданның даму көрсеткіштерін талдау үшін, соңғы 3 жылғы даму көрсеткіштерінің динамикасы және дамуының өзекті мәселелері ұсынылған.
Даму саласының 5 бағыты анықталды:
-Экономикалық даму
-Әлеуметтік сала
-Инфрақұрылымдық кешен
-Аумақтық (кеңістіктік) даму
- Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару жүйесі.
Өңірлердің экономикалық саясатының негізгі бағыттары орта жедел келешекте инфрақұрылымды дамыту және индустрализациялау арқылы диверсификацияны жылдамдату есебінен экономиканың тұрақты өсуін қамтамасыз ету.
|
Реттік № |
Көрсеткіштердің аталуы |
2020 жыл іс жүзінде |
2021 жыл іс жүзінде |
2022 жыл болжам |
2023 жыл болжам |
2024 жыл болжам |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
|
1. |
Ауыл шаруашылық өнімдерінің жалпы көлемі, % |
104,6 |
80,8 |
100,3 |
100,3 |
100,3 |
|
2. |
Өндіріс өнімдерінің көлемдері, % |
127,9 |
109,3 |
100,1 |
100,1 |
100,1 |
|
3. |
Халықтың саны, мың.адам |
23,6 |
22,8 |
23,0 |
23,0 |
23,0 |
|
4. |
Жұмыссыздық деңгейі, % |
2,7 |
2,5 |
4,9 |
4,9 |
4,9 |
Экономикалық дамудың мақсатты параметрлеріне жету инвестициялық белсенділіктің есебінен қамтамасыз етілетін болады.
Бюджеттік қаражаттар әлеуметтік сала объектілерін дамытуға және жөндеу жүргізуге, жылумен қамтамасыз етуге, қала ішіндегі жолдарды жөндеуге бағытталатын болады.
2022 жылға арналған аудандық бюджетке түсетін түсімдердің көлемі 5540,3 млн.теңге сомасында жоспарланған, оның ішінде меншікті кірістер 624,4 млн. теңгені құрайды, 4736,1 млн. теңге нысаналы трансферттер мен субвенцияларға, 4,6 млн. теңге – бюджеттік кредиттерге, 175,3 млн. теңге – бюджеттік кредиттерді өтеуге тиесілі.
мың теңге
|
Түсімдер |
2021 жылы |
2022 жылы беітілген жоспар |
2023 жылғы болжам |
2024 жылғы болжам |
|
Барлығы |
5495149,1 |
5540344 |
686421 |
703535 |
|
Салықтық түсімдер, оның ішінде: |
786127,2 |
610310 |
561577 |
578277 |
|
Жеке табыс салығы |
14300,5 |
6560 |
6607 |
6655 |
|
Әлеуметтік салық |
369643,8 |
374322 |
318659 |
328223 |
|
Мүлікке салынатын салықтар |
269927,8 |
197087 |
203000 |
209090 |
|
Жер салығы |
3292 |
0 |
0 |
0 |
|
Көлік құралдарына салынатын салық |
5281 |
0 |
0 |
0 |
|
Біріңғай жер салығы |
455,6 |
0 |
0 |
0 |
|
Акциздер |
5064,8 |
4992 |
5142 |
5296 |
|
Жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлем |
88366,1 |
0 |
0 |
0 |
|
Кәсіпкерлік және кәсіби қызметті жүргізгені үшін алынатын алымдар |
19315,3 |
16178 |
16663 |
17162 |
|
Мемлекеттік баж |
9030,9 |
11171 |
11506 |
11851 |
|
Салықтық емес түсімдер, оның ішінде: |
13970,8 |
7232 |
6765 |
6968 |
|
Мемлекеттік меншіктен түсетін кірістер |
10647,6 |
6238 |
5742 |
5915 |
|
Жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелердің тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) өткізуінен түсетін түсімдер |
236,1 |
0 |
0 |
0 |
|
Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бюджетінен (шығыстар сметасынан) қамтылатын және қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп алулар |
95,4 |
0 |
0 |
0 |
|
Басқа да салықтық емес түсімдер |
2991,7 |
994 |
1023 |
1053 |
|
Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер
|
25704,3 |
6852 |
7059 |
7270 |
|
Трансферттер түсімі, оның ішінде: |
4556875,3 |
4736099 |
111020 |
111020 |
|
Ағымдағы нысаналы трансферттер |
1335952,2 |
841182 |
111020 |
111020 |
|
Нысаналы даму трансферттері |
323586 |
1019645 |
0 |
0 |
|
Субвенция |
2896530 |
2875272 |
0 |
0 |
|
Бюджеттік кредиттер |
4375 |
|
0 |
0 |
|
Бюджеттік кредиттерді өтеу |
3721,5 |
175256 |
0 |
0 |
|
Қарыздар түсімдері |
104375 |
4595 |
0 |
0 |
2022-2024 жылдарға арналған аудандық бюджеттің кірістері келесі көлемдерде белгіленген:
2022 жылы –5360493,0 мың.теңге;
2023 жылы – 686421,0 мың.теңге;
2024 жылы – 703535,0 мың.теңге.
2022 жылға арналған жеке кірістер 624394 мың теңге сомасында айқындалды. 105315 "Жер телімдерін пайдаланғаны үшін төлем" салығының бюджеттің 4 деңгейіне көшуіне байланысты 2021 жылдың нақтыланған жоспарымен салыстырғанда аудандық бюджетке кірістер өсімінің төмендеуі 88,3% құрайды. Салықтық түсімдер 610310 мың теңгені, салықтық емес түсімдер 7232 мың теңгені құрайды және 2022 жылға болжам бойынша негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер 6852 мың теңгені құрайды, салықтың 303101 "Жер учаскелерін сатудан түсетін түсімдер" бюджеттің 4 деңгейіне көшуіне байланысты, бұл 1,1% - ды құрайды.
2023 жылға меншікті кірістер 686421 мың теңге, 2024 жылға – 703535 мың теңге сомасында айқындалды.
Бюджеттің негізгі бөлігін әлеуметтік салық түсімдері құрайды – 60% және заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлердің мүлкіне салынатын салық түсімдердің жалпы көлемінің 31,6%. 2021 жылға әлеуметтік салық түсімінің 369643,8 мың теңге сомасындағы есебін негізге ала отырып, осы салық 2022 жылға арналған болжам бойынша 374322 мың теңге сомасында күтілуде, бұл 2021 жылға арналған нақтыланған бюджеттен 73015 мың теңгеге аз. Меншікке салынатын салықтар 197087 мың теңге сомасында белгіленген.
Салықтық емес түсімдер 7232 мың теңге сомасында бекітілді.
Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер жоспарланған жылы сатып алуға мәлімделген жер көлемін ескере отырып есептелген және 6852 мың теңгені құрады.
2022 жылға арналған облыстық бюджеттен Субвенция 2875272 мың теңге сомасында көзделген.
Аудандық бюджеттің шығыстары
2022-2024 жылдары бюджеттік шығыстар саясатының негізгі басымдылықтары ауданның экономикасын дамыту тиімділігін арттыру үшін жағдай жасаумен қатар, мемлекет кепілдік берген міндеттерді орындау және азаматтарды әлеуметтік қолдау деңгейін сақтау болып табылады. Шығындардың негізгі үлесі әлеуметтік саланы дамытуға қарастырылған.
2022-2024 жылдарға арналған
аудандық бюджеттің шығыстары бойынша бекітілген бюджет
|
Функционалдық топ бойынша |
2022 жыл |
2023 жыл |
2024 жыл |
|
БАРЛЫҒЫ
|
5360493,0 |
686421,0 |
703535,0 |
|
жалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтер |
442693,0 |
206949 |
206949 |
|
қорғаныс |
7737,0 |
7559 |
7559 |
|
әлеуметтік көмек және әлеуметтік қамтамасыздандыру |
391407,0 |
128656 |
128656 |
|
тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық |
610295 |
|
|
|
мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңістік |
324638,0 |
201241 |
200863 |
|
Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған ортаны және жануарлар дүниесін қорғау, жер қатынастары |
31299,0 |
22214 |
39364 |
|
өнеркәсіп, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі |
16313,0 |
15856 |
15856 |
|
көлік және коммуникация |
215380,0 |
|
|
|
басқалар (жергілікті атқарушы органның резерві, борышқа қызмет көрсету, «Ауыл-Ел бесігі» жобасы шеңберінде ауылдық елді мекендердегі әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылымдарды дамыту, трансферттер) |
3320731 |
103946 |
104288 |
|
бюджеттік кредиттер |
4595,0 |
0 |
0 |
|
Бюджеттік кредиттерді өтеу |
175256,0 |
308119 |
441452 |
Жалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтер
Аудан бюджеті қаражаты есебінен мынадай мемлекеттік органдардың аппараттарын ұстау көзделген: аудан мәслихатының аппараты (21775,0 мың теңге), аудан әкімінің аппараты (92652,0 мың теңге), Экономика және қаржы бөлімі (38439,0 мың теңге), кәсіпкерлік және ауыл шаруашылығы бөлімі (28565,0 мың теңге), тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі, автомобиль жолдары және тұрғын үй инспекциясы бөлімі (23340,0 мың теңге).
Сондай-ақ салық салу мақсатында мүлікті бағалауды жүргізуге 1000,0 мың теңге сомасында қаражат жоспарланған.
Республикалық бюджеттен штаттан тыс қызметкерлердің жалақысын көтеруге 15249,0 мың теңге ағымдағы нысаналы трансферттер көзделген. Облыстық бюджеттен төмен тұрған бюджеттерге трансферттер қарастырылған, яғни. Бюджеттің 4-ші деңгейіне, 226961,0 мың теңге, оның ішінде "Ауыл-Ел бесігі" жобасы шеңберінде ауылдық елді мекендердегі әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылым бойынша іс-шараларды іске асыруға Жаныспай ауылының ішкі жолдарын орташа жөндеуге 24524,0 мың теңге, Красивый 9049,0 мың теңге, Юбилейный 19400,0 мың теңге, Бұзылық 27849,0 мың теңге және Бұзылық ауылында балалар спорттық-сауықтыру алаңын жайластыруға 9912,0 мың теңге. Сондай-ақ, облыстық бюджеттен берілетін трансферттер есебінен Есіл қаласының жаяу жүргіншілер жолын жайластыруға 20000,0 мың теңге, Есіл қаласының аумағында қоқыс алаңдарын дайындауға және монтаждауға 25 дана 4875,0 мың теңге, Есіл қаласының автомобиль жолдарын ағымдағы жөндеуге (шұңқырларды жөндеуге) 22555,0 мың теңге, Знаменка ауылындағы кентішілік жолдарды орташа жөндеуге 31825,0 мың теңге, Курский ауылындағы 39518,0 мың теңге, Есіл қаласындағы балалардың 2 бірлік спорттық-сауықтыру алаңын жайластыруға және абаттандыруға17454,0 мың теңге.
Қорғаныс
Аудан бюджетінің қаражаты есебінен жалпы әскери міндетті орындау шеңберінде іс-шараларды орындауға 4737,0 мың теңге сомасында, аудан ауқымындағы ТЖ алдын алуға және жоюға 3000,0 мың теңге сомасында шығындар жоспарланды.
Әлеуметтік қорғау және әлеуметтік қамтамасыздандыру
Әлеуметтік қамтамасыз ету және әлеуметтік көмек саласындағы маңызды бағыттардың бірі-мүмкіндігі шектеулі адамдардың өмір сүру сапасын жақсарту, қоғамға кірігуі үшін қолдау көрсету және жағдай жасау.
Аудандық бюджет есебінен 127010,0 мың теңге: жұмыспен қамту бағдарламасына -18070,0 мың теңге, аз қамтылған отбасылардан шыққан азаматтарға АӘК төлеуге – 1347,0 мың теңге, тұрғын үй көмегін көрсетуге- 400,0 мың теңге, жергілікті өкілді органдардың шешімі бойынша азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмекке-19004,0 мың теңге, үйде тәрбиеленетін және оқытылатын мүгедек балаларды материалдық қамтамасыз етуге-1023,0 мың теңге. жалғызбасты қарт азаматтар мен мүмкіндігі шектеулі балаларға қызмет көрсету бойынша әлеуметтік қызметкерлерді ұстауға-33458,0 мың теңге, мұқтаж мүгедектерді арнайы гигиеналық құралдармен қамтамасыз етуге және ымдау тілі мамандарының, жеке көмекшілердің қызмет көрсетуіне-4114,0 мың теңге, жәрдемақыларды және басқа да әлеуметтік төлемдерді есептеу, төлеу мен жеткізу бойынша қызмет көрсетулерге-218,0 мың теңге, бөлім аппаратының қызметін қамтамасыз етуге-29074,0 мың теңге. жұмыспен қамту орталықтарының қызметін қамтамасыз етуге 19527,0 мың теңге сомасында, үкіметтік емес секторда мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты орналастыруға 775,0 мың теңге сомасында.
Сондай-ақ, 264397,0 мың теңге сомасында ағымдағы нысаналы трансферттер көзделген, оның ішінде:
Республикалық бюджеттен 207843,0 мың теңге сомасында, оның ішінде еңбек нарығын дамытуға 37782,0 мың теңге сомасында (жалақыны ішінара субсидиялау және жастар практикасы 16389,0 мың теңге, жаңа бизнес-идеяларды іске асыруға мемлекеттік гранттар беруге 18378,0 мың теңге, қоғамдық жұмыстарға 3015,0 мың теңге), үкіметтік емес ұйымдарға мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты орналастыруға 7346,0 мың теңге, мүгедектерді міндетті гигиеналық және техникалық көмекші құралдармен 26833,0 мың теңге, мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмекті және балаларға кепілдендірілген әлеуметтік пакетті төлеуге 93699,0 мың теңге, мемлекеттік ұйымдар: үйде қызмет көрсету ұйымдары, жұмыспен қамту орталықтары қызметкерлерінің жалақысын арттыруға 40993,0 мың теңге.
Облыстық бюджеттен 56554,0 мың теңге сомасында, оның ішінде: қысқа мерзімді кәсіптік оқытуды іске асыруға 3777,0 мың теңге, халықты жұмыспен қамту орталықтарында әлеуметтік жұмыс жөніндегі консультанттар мен ассистенттерді енгізуге 12151,0 мың теңге, көп балалы аналар мен көп балалы отбасылардан шыққан балалардың жеңілдікпен жол жүруін қамтамасыз етуге 3365,0 мың теңге, ауылдық жерлерде тұратын педагогтер үшін отын сатып алуға және коммуналдық қызметтерге ақы төлеуге 21456,0 мың теңге сомасында,
"Бірінші жұмыс орны" іс-шараларына 2205,0 мың теңге, "Ұрпақтар келісімшарты" жобасы бойынша, нәтижелі жұмыспен қамтуды дамытуға 228,0 мың теңге, Ауғанстаннан Кеңес әскерлерін шығару күнін мерекелеуге Ауған соғысы ардагерлеріне біржолғы әлеуметтік көмек көрсетуге 1302,0 мың теңге, мүгедектердің құқықтарын қамтамасыз етуге және өмір сүру сапасын жақсартуға 12070,0 мың теңге.