Облыста 32 колледж жұмыс істейді (26 - Мемлекеттік, 6 жекеменшік.) 20 мыңнан астам (20154) студент, оның ішінде 16 мың (16182) немесе 80% тегін оқытумен қамтылған.
26 мемлекеттік колледждің 19-ы техникалық және технологиялық бейінді колледж, оның 15-і АӨК үшін кадрлар даярлауды жүргізеді, 2 педагогикалық, 2-і Мәдениет және өнер бейіні бойынша, Медициналық колледж, олимпиадалық резерв колледжі және университет жанындағы колледж.
Мамандықтар ауқымы кезең-кезеңімен кеңейіп келеді. Облыстың ТжКБ ұйымдары кадрлар даярлауды 97 мамандық және 165 біліктілік бойынша жүргізеді. Еңбек нарығының қажеттілігін ескере отырып, студенттердің 40% - ы инженерлік, өңдеу және құрылыс салаларында оқиды.
«Сапалы білім беру. Білімді ұлт» ұлттық жобасына сәйкес 2025 жылға дейін республикада 9-сынып түлектерінің сұранысқа ие мамандықтары бойынша колледждерде тегін оқумен 100% қамту міндеті тұр. Бүгін біздің облыста ол 94,6% құрайды (барлығы 9 - сынып негізінде 4762 қабылданды: тегін - 4507, ақылы-255).
2022 жылы кадрлар даярлауға мемлекеттік тапсырыс шеңберінде колледжде ТжКБ-мен 5800 адам қабылданды (ОБ - 4800, РБ - 1000), оның ішінде 42% техникалық мамандықтар бойынша 2436 адам. 2023 жылы мемлекеттік тапсырыс көлемі 5800 орынды құрайды.
Оқу жылының басынан бастап кадрларды даярлаудағы жаңалық кәсіпорындардың өтінімдері бойынша нысаналы мемлекеттік тапсырыс енгізу болды - 883 орын.
Бұл бастама оқуға түсу кезінде студенттерге жұмыс орындары мен практика базаларын бекітуге мүмкіндік берді, ал кәсіпорындар оқу процесіне қатыса алады, нәтижесінде жақсы дайындалған маман алады. 2023 жылы нысаналы мемлекеттік тапсырыс шеңберінде кемінде 500 талапкер қабылданатын болады.
Мысалы, «Көкшетау жылу» ШЖҚ МКК-мен «Көкшетау қаласының жоғары техникалық колледжі» 40 орындық шарт жасасты, оның ішінде 25 орын «Жылу техникалық жабдықтар және жылумен жабдықтау жүйелері» мамандығы бойынша, «техник-теплотехник» біліктілігі және «ТКШ объектілерінің инженерлік жүйелерін монтаждау және пайдалану», «Инженерлік жүйелерді монтаждау және пайдалану технигі» біліктілігі бойынша 15 орын.
Аймақтық еңбек нарығы мен білім беру жүйесі арасындағы байланыс түлектерді бітіргеннен кейін бір жыл ішінде жұмысқа орналастыру арқылы бақыланады. 2022 жылы бітіру 5724 адамды құрады, оның 4064-і немесе 70% - ы жұмысқа орналастырылды, жоғары оқу орындары мен колледждерде оқуын жалғастырғандар - 712 (12%), ҚР ҚК - ге шақырылды - 509 (9%), декреттік демалыста - 202 (4%), ҚР шегінен шықты-55 (1%), жұмысқа орналасуға жатады - 182 (3%).
Облыста техникалық және технологиялық бейіндегі 19 мемлекеттік колледж жұмыс істейді. 2022 жылы «Сапалы білім беру. Білімді ұлт» ұлттық жобасының шеңберінде 572 студентті қамтитын 8 мемлекеттік колледж немесе 40%-ы 15 мамандық бойынша демонстрациялық емтихан өткізді. Биыл бұл көрсеткіш 60% құрайтын болады.
Колледждер мен жұмыс берушілер ынтымақтастығының басым бағыты МЖМБС (ГОСО) талаптары негізінде, кәсіби стандарттар, WorldSkills стандарттары академиялық дербестік шеңберінде білім беру бағдарламаларын бірлесіп әзірлеу болып табылады.
Бүгінгі таңда колледждер жұмыс берушілермен бірлесіп, белгілі бір модульдерді алып тастап, оларды болашақ жұмыскері иеленуі тиіс қажетті құзыреттерді қалыптастыратын жаңа құзыреттермен алмастыруы мүмкін.
Егер бұрын әр түрлі біліктіліктер бойынша оқу мерзімдерін белгілеу қатаң реттеу болса, орта есеппен 2 жылдан 3 жыл 10 айға дейін, бүгінгі таңда бұл норма «Білім туралы» заңнан алынып тасталды. Енді оқу мерзімі нақты білім беру бағдарламасынан және қажетті оқу нәтижелеріне байланысты.
Сондай-ақ, колледждердің білім беру бағдарламалары студенттердің 2 жыл 10 айда бірнеше біліктілік алуын қарастырады (аспаз, кондитер). Бұрын бір ғана «Аспаз» біліктілігін алу үшін студент 2 жыл 10 ай оқыды.
2022-2023 оқу жылының басында академиялық дербестік шеңберінде «Талап» КЕАҚ сараптамасынан өткен және тізілімде орналастырылған жұмыс берушілермен келісілген 256 білім беру бағдарламасы енгізілді.
Білім беру бағдарламаларын әзірлеуге өңірдің АҚ «Тыныс», ЖШС «КАИК», ЖШС «НОВОПЭК», ЖШС «Көкшетау Жолдары», ЖШС «Көкшетауавтодор», ЖШС «РегионСтрой», АҚ «Алтыналмас АК», ЖШС «EurasiaGroup Kazahstan» және т.б. ірі кәсіпорындары белсенді қатысты.
Бұл жұмыс жыл сайын жүргізілетін болады. Бұл жұмысқа әрбір жұмыс беруші қатыса алады.
Колледждерде индустриалды кеңестер жұмыс істейді, 500-ден аса жұмыс берушімен ынтымақтастық бойынша жұмыс жалғасуда. Мемлекеттік тапсырыс шеңберінде дуальды оқытудың түрін 28 колледж қолданылады, осы технология бойынша білім алатын 4530 студент немесе 28%, жоспар бойынша 25%. 2025 жылға қарай ол 35%-ды құрауы керек. Мысалы, «Бурабай» колледжінің 48 студенті «Жүк тасымалы» ҚТЖ ЖШС – «БП Ақмола бөлімшесінде» дуальды оқытумен қамтылған.
Айта кету керек, жұмыс берушілермен өзара ара-қатынас ауыл шаруашылығы, машина жасау, тау-кен металлургия, сервис саласында тиісті деңгейде жолға қойылған; көлік және энергетика салалары бойынша орта деңгейде; АКТ, жеңіл өнеркәсіп және құрылыс саласындағы өзара ара-қатынас жеткіліксіз.
Облыста өндірістен 649 тәлімгер еңбек етуде. Өндірістен тәлімгерлерді педагогикалық дағдыларға оқыту мақсатында «Атамекен» ҰКП жанындағы Тәлімгерлер мектебінің жұмысын ұйымдастыру қажет.
Сонымен қатар, арнайы пәндер мен өндірістік оқыту бойынша студенттерді даярлау сапасын жақсарту үшін кәсіпорындар базасында педагогтердің тағылымдамасы жалғастырылатын болады. Арнайы пәндерді оқыту үшін колледждерге өндірістен 128 маман тартылды.
Жобаға қатысушы колледждер базасында халықаралық стандарттарды жаңғырту және енгізу нәтижесінде «Жас маман» 23 құзырет орталығы ашылды. Олар өндірістік оқыту мен практиканы өткізу базаларымен айқындалған, сондай-ақ ауылдық шағын колледждерге қолдау көрсету үшін бекітілген.
Еңбек нарығын білікті кадрлармен қамтамасыз ету шеңберінде колледждерге басшы кәсіпорындар бекітілді. 24 мемлекеттік колледж кәсіпорындармен меморандумдар мен шарттар жасасты, атап айтқанда, кәсіпорындар өкілдерінің қамқоршылық және индустриялық кеңестерге кіруі, студенттер практикасын және педагогтардың тағылымдамаларын ұйымдастыру кәсіпорындар базасында шеберханаларды жабдықтармен жабдықтау.
Мысалы, «Степногорск қ. тау-кен техникалық колледжі» мен «Алтын Алмас АК» АҚ арасында жасалған меморандум шеңберінде МЕТЛАБ жобасы іске асырылды: металлургиялық зертхананың, үшінші қабаттың үй-жайына жөндеу жүргізілді оқу-зертханалық корпустың, асхананың аудиториялары 79 млн. теңгеден астам сомаға, құны 127 млн. теңге болатын бірегей жабдық орнатылды.
Бұл жоба студенттерге нақты өндірістік жабдықта тәжірибе мен ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік берді.
Ақмола облысы WorldSkills Ұлттық чемпионатының жыл сайынғы қатысушысы болып табылады және үздік үштікке кіреді. Біздің команданың жетістіктерінің қоржынында 31 алтын бар, 16 күміс, 23 қола және 38 медальон.
Жұмыс берушілер WorldSkills чемпионаттарында тәуелсіз сарапшылар ретінде, біліктілік комиссияларына төрағалық етеді және демо емтихандарға белсенді қатысады.
Ынтымақтастықтың барлық осы формалары кәсіпорындарға түлектерді қайта даярлаусыз оқыту кезеңінде де өз кәсіпорындарының талаптарына бейімдеуге мүмкіндік береді.