2023 жылдың жартыжылдығына
Ақмола облысының
мемлекеттік архив мекемелерінің
жұмысы туралы
Облыстың архив мекемелерінің қызметі есепті кезеңде Қазақстан Республикасы Президентінің «Әділ мемлекет, біртұтас ұлт, гүлденген қоғам» Қазақстан халқына Жолдауын іске асыруға, негізгі іс-шаралар жоспарының көрсеткіштерін, саланы дамытудың негізгі мәселелері бойынша Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігінің нұсқауларын орындауға бағытталды.
Ағымдағы жылдың 24 ақпанында Ақмола облысы цифрландыру және архивтер басқармасы базасында «Ведомстволық деңгейде құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету» тақырыбында шоғырланған семинар өткізілді, оған мемлекеттік архивтердің қызметінің негізгі бағыттары бойынша тәжірибе алмасу, басшылар мен архившілердің біліктілік деңгейін арттыру, сабақтастықты қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасының 7 облысынан (98 қатысушы) мемлекеттік және ведомстволық архив қызметкерлері қатысты.
Наурыз-сәуір айларында басқарма архивтері бөлімінің қызметкерлерімен Қазақстан Республикасының Ұлттық архив қоры және архивтер туралы заңнамасының сақталуына бақылау және қадағалау субъектісінде (объектісінде) «Көкшетау қаласының жер қатынастары, сәулет және қала құрылысы бөлімі» ММ, «Көкшетау қаласының құрылыс бөлімі» ММ, Ақан Сері атындағы мәдениет жоғары колледжіне барып профилактикалық бақылау және қадағалау жүргізілді.
Ақмола облысының мемлекеттік архивтер директорларымен «Архивтік анықтамалар, архивтік құжаттардың көшірмелері немесе архивтік үзінділер беру» мемлекеттік қызметін көрсету бойынша 13 онлайн — жәрмеңке өткізілді, барлық баяндамалар басқарманың инстаграм-парақшасында орналастырылған.
Саяси қуғын-сүргін құрбандарын оңалту мәселесі бойынша зерттеу жұмыстары жалғастырылды. Ақмола облысы мен Сандықтау ауданының мемлекеттік архивтеріне 8 зерттеуші келді: Сабыр Ахметжанұлы Қасымов - Мемлекеттік комиссияның мүшесі, жобалық кеңсенің басшысы, Аманай Асылбайұлы Сейтқасымов - өңірлік комиссияның басшысы және осы комиссияның 6 мүшесі (4800 парақтағы құжаттар сканерленді, сайлау құқығынан айырылған тізімдер және т.б. берілді).
Архив құжаттарының сақталуын қамтамасыз ету мақсатында Атбасар қаласының мемлекеттік архивімен 19 темір стеллаж сатып алынды, Атбасар ауданының қоғам қайраткерлерінің жеке тектік құжаттары орналасқан үш архившінің кабинеті мен мұражайға 800 мың теңге сомада жөндеу жүргізілді.
Көкшетау қаласының, Степногорск қаласының және Атбасар қаласының мемлекеттік архивтері өздерінің 30 жылдығын атап өтті, бейнематериалдар, газеттерге мақалалар, көрмелер дайындалды, экскурсиялар өткізілді.
2023 жылдың 1 шілдесіне Ақмола облысының мемлекеттік архивтерінде сақталатын құжаттардың көлемі 1541970 сақтау бірлігін құрайды.
2023 жылдың 1 шілдесіне 3004 сақтау бірлігінің физикалық жай-күйі жақсартылды, оның 1487 қалпына келтірілді, жалпы көлемі 18302 парақ. 245 парақтағы өшіп қалған мәтіндерді қалпына келтірілді. Қағаз негіздегі 23807 істің, 1674 фотоқұжаттың, 168 бейне құжаттың бар-жоғы және физикалық жай-күйі тексерілді. 30970 іс картондалған.
75 қордың есепке алу құжаттарының жиынтығы тексерілді, титулдық парақтары, тарихи анықтамалары қайта жасалды, карточкалар мен қорлардың парақтары қайта ресімделді.
Есептік кезеңде басқарма СТК-ның 12 отырысы өтті, онда басқармалық құжаттаманың, жеке тектік, фотоқұжаттар, жеке құрам бойынша істер тізбелері, істер номенклатуралары қаралды.
Бекітілген СТК істер тізімдемесінің көрсеткіштері 12531 сақтау бірлігін құрады, оның ішінде тұрақты сақтау - 8385 сақтау бірлігі, жеке құрам бойынша – 3764 сақтау бірлігі, фотоқұжаттар — 149 сақтау бірлігі. (210 есепке алу бірлігі), жеке текті - 197 сақтау бірлігі. (450 есепке алу бірлігі), бейнеқұжаттар -36 (45 есепке алу бірлігі).
2023 жылдың жартыжылдығында мемлекеттік сақтауға 12222 сақтау бірлігі келіп түсті, оның ішінде 9964 сақтау бірлігі басқарушылық құжаттамалар; жеке құрам бойынша – 1867; жеке тектік - 192, фотоқұжаттар – 166, бейне -33.
А.Н. Кириченконың - "Радуга" фотоклубының жетекшісі, "Фотоөнер" шығармашылық одағының мүшесі; Т. Қаратаевтың - Троицкое ауылы ардагерлер кеңесінің төрағасы, механизатор-комбайнер; С. Копабаевтың - Еңбек ардагері, Коммунистік еңбек екпінінің тыңшысы; С. Букишевтің - еңбек ардагері, милиция үздігі; Л.И.Пономареваның - ардагер еңбек, Н.Б. Малюгидің - журналистика ардагері жеке текті құжаттары қабылданды.
Басқарма мамандары мен облыс мемлекеттік архивтерінің қызметкерлерімен облыстық, қалалық, аудандық және ауылдық маңызы бар түрлі мекемелер мен ұйымдардың өкілдеріне құжаттау және құжаттаманы басқару мәселелері бойынша 1190 кеңес берді.
Толықтыру көздері болып табылатын мекемелерде нормативтік және әдістемелік құжаттар пакетін жинақтау бойынша жұмыстар жүргізілуде. Ұйымдарда тұрақты жұмыс істейтін сараптама комиссияларын құру туралы басшылардың бұйрықтары шығарылды, ведомстволық архивтер мен сараптама комиссиялары туралы ережелер бекітілді (тиісінше 104 және 103).
Мемлекеттік архивтер қызметкерлерімен 296 істер номенклатурасы жетілдірілді және келісілді.
Мемлекеттік архивтермен толықтыру көздері болып табылатын ұйымдар үшін іс жүргізу, істерді қалыптастыру және оларды ведомстволық сақтау сатысында сақтау, істер номенклатурасын жасау мәселелері бойынша 108 семинар-кеңес ұйымдастырылды және өткізілді. Архившілермен істе құжаттарды қалыптастыру, істерді тігу, тізімдемелер жасау, ведомстволық сақтауда құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету бойынша мастер-класстар өткізу тәжірибеге енгізілді.
Ай сайын облыс тұрғындарын ақпараттандыру мақсатында облыстың барлық мемлекеттік архивтерімен "Архивтік анықтамаларды, архивтік құжаттардың көшірмелерін немесе архивтік үзінділерді беру" мемлекеттік қызмет көрсету бойынша семинарлар өткізіледі, есептік кезеңде 102 семинар өткізілді.
Ғылыми ақпарат және құжаттарды пайдалану.
Есепті кезеңде тұрақты сақталатын істердің тізімдемесінің 386 сақтау бірлігі жетілдірілді., жеке құрам бойынша істер-51 сақтау бірлігі, тұрақты сақталатын істер тізімдемелері қайта өңделді - 602 сақтау бірлігі, жеке құрам бойынша құжаттар — 1300 сақтау бірлігі. 15 сақтау бірлігінде аса құңды құжат анықталды.
863 сақ, бірл.каталогтау жүргізілді. жүйелік каталогқа 946 карточка енгізілді.
Архив қорларын ақпараттандыруды арттыру бойынша жұмыстар жалғасуда. "Көкшетау қалалық мемлекеттік нотариалдық кеңсесі" қоры бойынша сатып алу-сату, айырбастау, сыйға тарту шарттарының деректер базасына 2000 шарт – 61 сақтау бірлігі енгізілді.
Есепті кезеңде облыстың мемлекеттік архивтерімен 48459 сақтау бірлігі – 3169012 парақ цифрлы форматқа көшірілді.
"Еңбек ардагері" автоматтандырылған деректер базасына облмемархивпен 600 тек енгізілді.
Целиноград партия обкомы қызметкерлерінің атаулы каталогын құру жұмыстары жалғасуда, 300 карточка іске қосылды.
ЕЭАД АЖ дерекқорына 293 қор атауы, 145 қор, 366 тізімдеме, 39441 іс, 2328823 парақ енгізілді.
Мемлекеттік архивтер мәдени-ағарту қызметін атқара отырып, архив құжаттарын бұқаралық ақпарат құралдарында насихаттайды, көрмелер, сабақтар ұйымдастырады.
Есепті кезеңде бұқаралық ақпарат құралдарында мемлекеттік архивтерің құжаттары бойынша 103 мақала, "Архивтік анықтамаларды, архивтік құжаттардың көшірмелері немесе архивтік үзінділер беру" мемлекеттік қызмет көрсету бойынша - 79 мақала жарияланды.
Облыстық мемлекеттік архивімен "Флоренс Найнтингель— адамдарға қызмет етудің үлгісі", "Ұлы Отан соғысындағы Ақмолалықтар", "Тұлға және уақыт"; Көкшетау қаласының мемлекеттік архивімен "Қазақстанның еңбек сіңірген құрылысшысы", "Онда қарт та, жас та болды", "Мемлекеттік мұрағатқа 30 жыл" мақалаларын жариялады; Атбасар қаласының мемлекеттік архиві "Спорт-бұл өмір", ""Өткенді сақтаушылар", "Батырлар ұмытылмайды"; Степногорск қаласының мемлекеттік архиві "Қалалық архивке-30 жыл", "Архивтер -тарихты мәңгілік сақтаушылар"; Ақкөл ауданының мемлекеттік архиві "Біз Жеңіс батырларын еске сақтаймыз", "Адамдардың тағдыры-ел тарихы"; Атбасар ауданының мемлекеттік архиві "Нанның иісі бар қолды мақтан етемін"; Біржан сал ауданының мемлекеттік архиві "Мамандығы бойынша мұғалім"; Бұланды ауданының мемлекеттік архиві "Ерлік пен еңбек үлгісі", "Кеңес Одағы батырының туғанына 100 жыл", "Архив құжаттарындағы сыр"; Бурабай ауданының мемлекетік архиві "Мұғалім, басшы, ұйымдастырушы"; Егіндікөл ауданының мемлекеттік архиві "Репрессияны ақтау мүмкін емес"; Есіл ауданының мемлекеттік архиві "Архив құжаттарын парақтай отыра"; Жақсы ауданының мемлекеттік архиві "Жазылмайтын жара", "Наурыз - ұлттық мереке", "Біздің борышымыз – өз тамырымызды сақтау"; Зеренді ауданының мемлекеттік архиві "Ердің даңқын еңбек шығарады", "Соғыстың бір күні", "Үш тағдыр, үш майдан жолы", "Тракторшы" және т. б.; Қорғалжын ауданының мемлекеттік архиві "Мариям мен Дүйсеннің кездесуі"; Сандықтау ауданының мемлекеттік архиві "Өткен жылдардың батыры туралы", "Новоромановкадағы архив қонақ бөлмесі" және т.б.; Шортанды ауданының мемлекеттік архиві "Алтын іздеушілер кентінің құрылуы".
Облыстық мемлекеттік архивпен "Көкшетау бүгін" газетінде «Ақмолалықтар – Кеңес Одағының батырлары» айдары жүргізіледі - 35 мақала.
"Көкше" телеарнасы 2 сюжет шығарды: "Ведомстволық деңгейде құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету" шоғырланған семинар-кеңесі және "Наурыз мерекесі, Наурыз берекем!" салт-дәстүрлерді өткізумен; облыстық архив директоры "Stan kz" телеарнасына "Саяси қуғын-сүргін құрбандарына қатысты архивтік құжаттар" тақырыбында сұхбат берді.
"Ақмола облысы архив құжаттарында" тұрақты жұмыс істейтін көрме бойынша 9 экскурсия өткізілді (142 адам).
Облыстың мемлекеттік архиві "Флоренц Найнтингель медалімен марапатталған әйелдер", "Курск шайқасына 80 жыл", "Хас сұлуды көз жасындай сұлу-театр" фотоқұжаттық көрмелері дайындалды және өткізілді.
Көкшетау қаласының мемлекеттік архиві - "Тарих сақтаушылары", "Қаза тапқандар мен тірілерге тағзым етеміз".
Атбасар қаласының мемлекеттік архиві - "Атбасар қаласы архивінің құрылу тарихы", "Тарихтағы тұлғалар".
Степногорск қаласының мемлекеттік архиві - "Архивқа - 30 жыл", "Ешкім ұмытылған жоқ", "Бейбітшілік пен достық мерекесі", "Біз бұл қорқынышты жылдарды әрқашан есте сақтаймыз".
Аршалы ауданының мемлекеттік архиві - "Осындай директор болған", "Қазақ халқының лайықты ұлы", "Барлығын атымен есте сақтаймыз", "Халықтың қатал драмасы".
Астрахан ауданының мемлекеттік архиві - "Майданнан келген хаттар".
Атбасар ауданының мемлекеттік архиві - "Атбасар ауданының ауыл шаруашылығы тарихы","Менің туым - менің мақтанышым".
Біржан сал ауданының мемлекеттік архиві - "Ардагердің өмірі", «Мамандығы бойынша мұғалім".
Бұланды ауданының мемлекеттік архиві - "Аудан тарихы- архив құжаттарында", "Естелік қайда болса, көз жасы сонда".
Бурабай ауданының мемлекеттік архиві - "Щучье ауданына -95 жыл", "Еңбекқор әйел", "Уақыт сақтаушылары, естелікті сақтаушылар".
Егіндікөл ауданының мемлекеттік архиві - "Аудан тарихындағы әйел тұлғалар", " Уақыт. Оқиғалар. Адамдар", "Фотосуреттердегі аудан тарихы".
Ерейментау ауданының мемлекеттік архиві "Архив -ғасырлар шежіресі және алдағы күндердің бесігі".
Зеренді ауданының мемлекеттік архиві - "Соғыс сәтінің архивтік естелігі".
Сандықтау ауданының мемлекеттік архиві - "Бізде мақтан тұтатын адам бар", "Архив сөрелеріндегі тарих", "Тарих, оқиғалар, адамдар", "Олардың тағдыры аудан тарихына тиесілі", "Сандықтау ауданына - 95 жыл", "Бұл қалай ерте болған", "Ұмытуға болмайды", "Ал біздің қыз шинельмен өтуде".
Целиноград ауданының мемлекеттік архиві - "Гүлдене бер, менің туған өлкем"," Тыл майданға","Целиноград ауданы фотоқұжаттарда".
Барлығы 56 фотоқұжаттық көрме дайындалды.
Ағымдағы жылдың сәуір айында Сандықтау ауданының мемлекеттік архивімен "Ұлттық архив қоры және архивтер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының қабылдануының 25 жылдығына арналған "Олардың тағдыры аудан тарихына тиесілі" архивтік қонақ бөлмесі жобасы іске қосылды. Архив қонақ бөлмесінің мақсаты - мемлекеттік архивте сақталған архив құжаттарын танымал ету және қонақ бөлмесінің қонақтары сыйға тартқан құжаттар мен фотоқұжаттармен қорларды толықтыру.
Мемлекеттік архивтердің сайттарында "Электрондық көрмелер" айдары ашылды, онда фотоқұжаттар көрмелері және "Электрондық үкімет" порталы арқылы мемлекеттік қызмет көрсету туралы бейнероликтер орналастырылған, бұл сайтқа кірушілерге архив жұмысымен онлайн режимінде танысуға мүмкіндік береді.
Облыстық мемлекеттік архиві және Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті бірлесіп. "Отан тарихындағы өзекті мәселелер" ғылыми семинары және "Архив құжаттары негізіндегі менің ауданымның тарихы" дөңгелек үстелі өткізілді, онда студенттер, магистранттар мен докторанттар (43 адам) баяндама жасады.
Облыс тарихы туралы білімді кеңейту мақсатында "Жас зерттеуші" клубының мүшелерімен "Тарихи таным" интеллектуалды викторинасы, "Тарих беттерін парақтасақ" дөңгелек үстелі өткізілді, мақалалар жазу бойынша кеңестер берілді.
Облыстың мемлекеттік архиві Көкшетау қаласының құрылыс-Технологиялық колледжінің студенттеріне алғыс айту күніне арналған дәріс өткізді.
Көкшетау қаласының мемлекеттік архиві "Көкшетау қаласы архивінің тарихы" атты дәріс-сабақ өткізді.
Атбасар қаласының мемлекеттік архиві "Архив тарихы", Есіл ауданының мемлекеттік архиві "Ауған соғысының сарбаздары туралы" тақырыбында экскурсия өткізді.
Степногорск қаласының мемлекеттік архиві архив бойынша экскурсия, "Менің мамандығым-архивші", "Архивтегі рухани игілік" дәрістерін өткізді.
Ақкөл ауданының мемлекеттік архиві студенттер мен оқушылар үшін "Ақкөл қаласының аумағында Ұлы Отан соғысының жауынгерлеріне арналған ескерткіштер", "Кіші Отан - Ақкөл ауданының тарихы", "Ақкөл ауданының саяси қуғын-сүргін құрбандары " тақырыбында дөңгелек үстелдер өткізді.
Астрахан ауданының мемлекеттік архиві "Архив тарихына шолу" экскурсиясын, "Менің Отаным - Қазақстан" сабағын "Досыңа рахмет" викторинасы мен челленджін өткізді, оның барысында балалар сыныптастарына алғыс сөздерін айтты.
Атбасар ауданының мемлекеттік архиві "Туған жерім менің - Қазақстаным" танымдық сағаты, Біржан сал ауданының мемлекеттік архиві - "Степняк қаласының тарихы", Ерейментау ауданының мемлекеттік архиві "Тылда шайқастағыдай" сабақ өткізді.
Бұланды ауданының мемлекеттік архиві - "Аудан тарихы өткен сандар мен фактілерде" және "Аудан тарихы архив құжаттарында" тақырыптарына экскурсия және екі сабақ өткізді.
Егіндікөл ауданының мемлекеттік архиві - "Ескі құжаттарға жаңа көзқарас", "Уақыт. Оқиғалар. Адамдар", "Қазіргі қоғамдағы архивтін ролі", "Қарлаг" тақырыптарында 2 сабақ және 10 экскурсия өткізді.
Есіл ауданының мемлекеттік архиві "Ауған соғысының сарбаздары туралы" экскурсия, "Ұлттық киімдегі жұмыс күні" дөңгелек үстелін өткізді.
Сандықтау ауданының мемлекеттік архиві "Өлкетанудан өлкесүюге", "Бұнда менің Отанымның бастауы", "Новоромановка ауылының тарихы", "Отызыншы жылдардағы аудан тарихы"дәрістерін және экскурсияларын өткізді.
Целиноград ауданының мемлекеттік архиві - оқушыларға арналған экскурсия өткізді "Архив дегеніміз не?" және "Колхоз егістігінің батырлары".
Барлығы бірінші жартыжылдықта 40 экскурсия, 34 сабақ, 14 дөңгелек үстел өткізілді.
Ұйымдар мен азаматтардың сауалдарын уақытылы және сапалы орындау мәселелеріне ерекше көңіл бөлінеді. Барлығы 11403 сауал орындалды: 46 - тақырыптық (оның 27 - оң); 11299 - әлеуметтік-құқықтық сипаттағы (оның 7000 - оң), 58 — генеалогиялық (оның 25 - оң). 1938-теріс (тақырыптық-15, генеалогиялық-20, әлеуметтік - құқықтық — 1903), 2415 — бейінді емес (тақырыптық — 6, генеалогиялық-13, әлеуметтік - құқықтық-2396).
Мемлекеттік қызметтер (10860) ХҚКО арқылы — 669 (6,2,0%), "электрондық үкімет" порталы арқылы - 8017 (73,8 %), көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы — 2174 (20,0%) көрсетілді. Оның ішінде ҚР резиденттері-4191, мемлекеттік қызмет (669-ХҚКО, 8017— ЭҮП, 1118 — қызмет берушінің кеңсесі арқылы), ҚР бейрезиденттері- 1056 қызмет берушінің кеңсесі арқылы.
Есептік кезеңде барлығы 76 зерттеуші, 174 келуші тіркелді, оқу залына жұмыс істеу үшін 1254 сақтау бірлігі, 253 - уақытша пайдалануға, 70069 — архившілерге сауалдарды орындау үшін берілді. Зерттеу жұмыстарының тақырыптары: "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы Ақмола облысында депортацияланған халықтарды қабылдау және орналастыру", "Көкшетау қ. көшелерінің топонимикасы"," ХХ ғ. 50-80 жылдардағы солтүстік өңірдегі қазақ ауылдарының өмірі", "Күлеке батырдың қызметі туралы тарихи мәліметтер", "Ақмола облысындағы ұжымдастыру кезеңі", " Ақмола ауданы ХХ ғасырдың 20-50 жылдары", "Көкшетау қаласының тарихы", "Степняк кенішінің кеніші", "Жыланды облысының бөлімшелері", елді мекендердің тарихы, генеалогиялық зерттеулер және т. б.
Архив қызметкерлерінің іскерлік және кәсіби біліктілігін арттыру бойынша жұмыстар жүзеге асырылады, ай сайын аппараттық оқу сабақтары өткізіледі. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша семинарлар өткізілді.
Атбасар қаласы, Егіндікөл ауданы мемлекеттік архивтерінің директорлары аудан әкімінің аппараттық кеңесінде 2022 жылы атқарылған жұмыстар және 2023 жылға арналған алдағы жұмыстар туралы баяндама жасады.
Басқарманың және барлық мемлекеттік архивтердің қызметкерлері "Ұлттық киіммен жұмыс істеуге", "Менің туым - менің мақтанышым" челлендждеріне, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік әнұраның бірынғай орындауға қатысты.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырып бойынша облыс мемлекеттік архивтерінде 25 "дөңгелек үстел" өткізілді.
Архив ісінің қызметкерлері мен ардагерлерін әлеуметтік қорғау мәселелеріне көңіл бөлінуде.
Қосымша: Ақмола облысының 2023 жылдың бірінші жартыжылдығындағы негізгі жұмыс бағыты мен қызметі нәтижелерінің көрсеткіші 3 п. 1 дана.