Ислам мәдениетінің дәстүрлі құндылықтар

Мәдениет басқа бір адам тобын ерекшелейді.Культура отличает одну группу человечества от другой. Адам мәдениет нанымына, мінез-құлық ережелерін, тілі, салт, өнер, технология, сән, азық-түлік, саяси және экономикалық жүйенің аумақты қамтиды.

Ислам мәдениетінің қалыптасуы мен дамуы 7-ші ғасырда басталады. Кең мағынада -барлық халықтар исламды ұстанатын және оны тарату ауданда тұратын классикалық және қазіргі заманғы мәдениет .

Ислам -жеке нақты мәдениет болып табылады. Ол араб, жанындағы немесе жай шығыс  емес мәдениет. Ол бай және алуан түрлі.

 Ислам мәдениеттеі барлық мұсылмандарға ортақ іргелі элементтері бар, бірақ елге елінен және бір халықтан екінші халыққа әр түрлі басқа да бар

Ислам мәдениетінің  жалпы негіздемелік әсіресе Құран мен Сүннеттен,ал ерекше — түрлі халықтардың жергілікті салт-дәстүрден келеді.

Араб мәдениетінің ең үлкен гүлденуі  8-11 ғасырда болған.Қ алыптасқан догмалар мен ислам құқық құрылған, теологиялық сұрақтар лардың  сенім және себебі, ерік және мақсаты шешкен, тазартылған поэзия үлгілерін құрылған, философиялық және тарихи еңбектердің, медициналық трактаттары, физика, химия және астрономия еңбектері қарастырылған.Осы уақытта, өлеңдер сәтті дамыды, бүкіл әлемге көптеген ақындар берген,мысалы, Омар Хайям сияқты, зайырлы, көңілді  бір кезде философиялық мінезімен.

 «Бір мың бір түн» ертегілер жасалған. Фирдоуси «Шах- наме» өлеңді жазған. Арабтар әлемдік математикалық ғылымның, (ғалым және энциклопедист Ибн Сина (Авиценна)) медицинаның, (Ибн Рушд (Аверроэс)) философияның, (Бируни) астрономияның дамуына елеулі үлес қосқан. Көптеген сәулет  ескерткіштер- Мекке мен Дамаск мешіттері құрылған, олардың ерекшелігі араб оюмен безендіру береді.

Исламның әсері араб мәдениетінде кескіндеме және мүсін дамымауы әкелді, өйткені  дәстүрде Аллахты және барлық Аллахтықы( ең алдымен, ол адамды құрды) суреттеуге тыйым  салынған.

Исламның мәдениеті мұндай шыншыл, адалдық, қарапайымдылық, тазалығы мәндерін атап өтті, адам адамның мораль мен қадiр-қасиетiне бағытталған.. Ислам мәдениеті көзбояушылыққа, экстремизмге қарсы.

Ислам мәдениеті өзін-өзі сенімділікке пен тәуелсіздікке , жанашырлығыны мен жомарттығы атап, үйретеді. Біздің мәдениет- ол салауатты отбасы құндылықтарын  мәдениеті,  ерлі-зайыптыларға  жақсы қарым-қатынас балаларды тәрбиелеу, ақсақалдарға сүйіспеншілік пен құрмет.

Осылайша, ислам мәдениеті-динамикалық және прогрессивті, оқыту және білім алуға  шақырады, «діни» және «зайырлы» білім арасындағы қарама-қарсылық қабылдамайды. Ислам мәдениеті өнер, сәулет, денсаулығына және қоршаған ортаға ұқыпты қөзқарас қолдайды.

 А. Токмурзина, конфессияаралық қатынастардың бөлімінің сарапшысы.

Дата публикации
29 мая 2020