2023 жылғы 5 сәуірдегі "Жер қатынастары саласындағы мемлекеттік қызметтерді цифрландыру мәселелері бойынша ҚР кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" ҚР Заңына (бұдан әрі - Заң) сәйкес қолданыстағы жер заңнамасына мынадай өзгерістер енгізілді (2023 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізілу мерзімімен).
Жоғарыда аталған Заңмен келесі жаңа ұғымдар енгізілді:
Жылжымайтын мүліктің бірыңғай мемлекеттік кадастрының ақпараттық жүйесі (бұдан әрі – БМҚК АЖ) - жер және құқықтық кадастрлардың мәліметтерін қамтитын ақпараттық жүйе, оларды жүргізу тәртібі осы Кодексте және "жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы"ҚР Заңында айқындалады.
Жылжымайтын мүлік объектісінің кадастрлық паспорты-жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы қызметті мемлекеттік реттеуді және бақылауды жүзеге асыратын мемлекеттік орган бекіткен нысанға сәйкес жылжымайтын мүліктің бастапқы немесе қайталама объектісінің техникалық, сәйкестендіру сипаттамаларын, сондай-ақ Республикалық маңызы бар қалаларда, астанада, облыстық және аудандық маңызы бар қалаларда орналасқан жер учаскесінің сәйкестендіру сипаттамаларын қамтитын сәйкестендіру құжаты мүлік және жылжымайтын мүлікті мемлекеттік техникалық тексеру.
Жария кадастрлық карта (бұдан әрі – ПКК) – ҚР Жер, құқықтық және қала құрылысы кадастрларынан алынған ақпаратты (мәліметтерді), сондай-ақ ҚР заңнамасына сәйкес мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың өзге де мәліметтерін қамтитын цифрлық карта.
Қазіргі уақытта ҚР цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің "Жария кадастрлық картаны жүргізу қағидаларын бекіту туралы"бұйрығының жобасы дайындалды.
Карта жеке және заңды тұлғалардың шектеусіз шеңберімен пайдалануға арналған, бұл ретте сервистер жиынтығы арқылы ақпараттық жүйеден кеңістіктік деректерді беру кезінде деректерді сүзу жүзеге асырылады.
Жеке кабинетке кіру порталда жүзеге асырылады idp.egov.kz.
Пак өтініш берушінің Жеке кабинетінде келесі функцияларға қол жеткізуді қамтамасыз етеді:
Қызмет көрсету рәсімі веб-сервистер технологиясын – әртүрлі бағдарламалық кешендерді тиімді интеграциялауға жалпыға бірдей танылған тәсілді пайдалана отырып, ПКК мен БМҚК ішкі жүйесі арасындағы ақпараттық алмасу арқылы жүзеге асырылады.
ДК мен БМҚК арасында ақпарат алмасу мынадай веб-сервистер арқылы жүзеге асырылады:
Айырбастау кезінде қалыптастырылатын хабарламалар мен бизнес-деректерге тіркеу куәлігі ҚР ҰКО шығарған цифрлық сертификатпен қол қойылады деп көзделеді.
Хабарламаларға хабарлама жіберушінің АЖ иесінің цифрлық сертификаты қол қояды. Бизнес-деректерге өтініш берушінің ЭЦҚ-сы қол қойылуы тиіс.
Бұл ретте хабарламаларды қабылдауға және беруге арналған жүйелер жұмыстағы технологиялық үзілістерді қоспағанда, тәулік бойы қолжетімді болады.
Сонымен қатар, мемлекеттік кадастрлық картаны басқаруға болады.
PCC қабаттарын басқару үшін келесі функциялар жасалады:
Картаға кеңістіктік деректерді (координаттарды) енгізу мынадай тәсілдермен жүргізіледі:
Сондай – ақ, картада "Snapping" сияқты құрал бар-жер учаскесін салу кезінде басқа объектілерге "жабысу" (тіркелген ЖҚ/қызыл сызықтар/функционалды аймақтар және басқалар (қажет болған жағдайда).
Сонымен қатар, сұралып отырған жер учаскесінің функционалдық аймақтағы нысаналы мақсатының сәйкестігін тексеруге мүмкіндік береді. Сәйкес келмеген жағдайда ол тиісті қатені шығарады.
Сондай-ақ, сұралған жер учаскесінің басқа қабаттарға (тіркелген қызыл сызықтар) қабаттасуын автоматты түрде тексеру қол жетімді. Қабаттасқан жағдайда тиісті хабарлама береді.
Сонымен қатар, мүмкіндіктер бар:
Атбасар ауданының жер қатынастары, сәулет және қала құрылысы бөлімі» ММ басшысы Ш. Нуртазин