Зейнетақы активтерінің сақталуын қамтамасыз ету және ұзақ мерзімді перспективада нақты табыс алу
enpf.kz сайтында 2022 жылдың 1 желтоқсанындағыжағдайбойыншазейнетақыактивтерін ҚР ҰБ және ИПБ басқаруыныңесебіжарияланды
Зейнетақыжинақтарықалайинвестицияланатынытуралыегжей-тегжейліесеп enpf.kz сайтындағы «Көрсеткіштер – Инвестициялыққызмет» бөліміндеорналастырылған. Мұнда ай сайынҚазақстанРеспубликасыҰлттықБанкінің (ҚР ҰБ) жәнеинвестициялықпортфельдібасқарушылардың (ИПБ) зейнетақыактивтерінбасқаруытуралыақпаратберіледі.
Осығандейінхабарлағанымыздай, 2022 жылғы 1 желтоқсандағыжағдайбойыншазейнетақыактивтерініңжалпыкөлемі 14,4 трлн теңгеденасты. Бұлретте ҚР ҰБ сенімгерлікбасқаруындағы БЖЗҚ зейнетақыактивтері14 396,38 млрд теңгеніқұрады. ИПБ басқаруындағызейнетақыактивтері– 9,35 млрд теңге.
ҚРҰБ басқаруындағызейнетақыактивтерініңинвестициялықпортфелі
Негізгіинвестициялардыңағымдағықұрылымымынадай: ҚР Қаржыминистрлігініңоблигациялары – шамамен 48%, квазимемлекеттіккомпаниялардыңоблигациялары – 12%, банктердіңоблигациялары мен депозиттері – 8%, шетмемлекеттердің МБҚ - 6%, халықаралыққаржыұйымдарыныңбағалықағаздары - 3%, қазақстандықэмитенттердіңкорпоративтікбағалықағаздары - 2%, сыртқыактивтердіиндекстікбасқару – 20%.
Ұзақмерзімдікезеңдетабыстылықтыарттыружәнетәуекелдердіазайтумақсатындазейнетақыактивтерініңпортфеліноданәріәртараптандыру, ондағынеғұрлымтабыстықұралдардыұлғайтубойыншажұмысжүргізілуде.
Зейнетақыактивтеріесебіненсатыпалынғанқаржықұралдарыноминалданғанвалюталарбөлінісіндегіинвестициялық портфель 1 желтоқсандағыжағдайбойыншамынадай:
ұлттықвалютадағыинвестициялар – 71,47%, АҚШ долларында – 28,46%, басқавалютада – зейнетақыактивтеріпортфелінің 0,06%.
Егералынғанкірістіңқұрылымынталдайтынболсақ, ондабағалықағаздарбойыншасыйақытүріндегі, оныңішіндеорналастырылғансалымдар мен "кері РЕПО" операцияларыбойыншажәнебағалықағаздардынарықтыққайтабағалаудантүскенкірістер 720,78 млрд теңге, шетелвалютасынқайтабағалаудантүскенкірістер 223,31 млрд теңге, өзгекірістер – 11,81 млрд теңгеболғанынкөругеболады. Бірақсыртқыбасқарудағықұралдар 149,86 млрд теңгекөлеміндешығынәкеліп ,бұлбиылғыжылыалынғанинвестициялықтабысқагеосаясифакторлардыңәсерінрастайды. Салыстыруүшін: өткенжылдыңсәйкескүніндегіинвестициялаудыңбарлықбағыттарытабысәкелді. Атапайтқанда, сыртқыбасқарудағыактивтербойынша 161 млрд теңгеденастамкірісалынды.
Дегенмен, 2022 жылдың 11 айындағыжалпытабысоңсипатқаие. Инвестициялыққызметтіңнәтижесінде, сондай-ақ, шетелвалюталарыбағамдарыныңқұбылмалылығыжәнеқаржықұралдарыныңнарықтыққұныныңөзгеруісалдарынанесептелгенинвестициялықкірістіңмөлшеріжылбасынанбері 806 млрд теңгегежетті. 2022 жылғы 11 айдағызейнетақыактивтерініңкірістілігі - 5,78%, соңғы 12 айда (2021 жылғыжелтоқсаннан 2022 жылғықарашағадейін) - 5,91%. 2014 жылданбастап 2022 жылғықарашағадейінгікезеңдежинақталғанинвестициялықтабыс 6,8 трлн теңге. 2014 жылданбастап 2021 жылғадейінгі 8 жылішіндежылдықмәнде БЖЗҚ зейнетақыактивтерініңкірістілігіорташаалғандажылына 9,68% көрсеткішкеиеболды.
ҚР ҰБ басқаруындағықаржықұралдарыныңинвестициялықпортфелініңэмитенттерікөрсетілгенегжей-тегжейліқұрылымыжәнеинвестициялыққызметкешолу БЖЗҚ-ныңресмисайтындаорналастырылған.
Естеріңізге сала кетейік, Қазақстандазейнетақыжинақтарыныңсақталуынамемлекеттіккепілдік беру моделіжұмысістейді. "ҚазақстанРеспубликасындазейнетақыменқамсыздандырутуралы" ҚазақстанРеспубликасыЗаңының 5-бабына сәйкесмемлекеталушыларғазейнетақытөлемдерінеқұқықалғансәттегі инфляция деңгейінескереотырып, БЖЗҚ-ғаміндеттізейнетақыжарналары мен міндеттікәсіптікзейнетақыжарналарыныңнақтыенгізілгенжарналармөлшеріндесақталуынакепілдікбереді. Инвестициялықпортфельдібасқарушылар
ИПБ басқаруындағықаражаттыңжалпыкөлемі - 9,35 млрдтеңге.
"JusanInvest" АҚ сенімгерлікбасқаруындағызейнетақыактивтері - 4,21 млрд теңге. Компанияныңеңмаңыздысалымдары: ExchangeTradedFunds (ETF) пайлары - портфельдің 31,31%; ҚР ҚМ МБҚ – 17,16%; ҚР ҰБ ноттары – 14,39%. Шоттардың 24% астамынақшалайқаражатқұрайды. Айтакетейік, портфельдің 59,74% теңгемен, 40,26% АҚШ долларыменұсынылған.
Инвестициялыққызметтіңнәтижесінде, сондай-ақ, шетелвалюталарыбағамдарыныңқұбылмалылығыжәнеқаржықұралдарыныңнарықтыққұныныңөзгеруісалдарынан 2022 жылыесептелгенинвестициялықкірістіңмөлшері 137,67 млн теңгеболды. Зейнетақыактивтерініңкірістілігіжылбасынанбері - 3,73%.
"JusanInvest" АҚ басқаруындағықаржықұралдарыныңинвестициялықпортфелініңэмитенттеркөрсетілгенегжей-тегжейліқұрылымы БЖЗҚ сайтындаұсынылған.
"HalykGlobalMarkets" АҚ сенімгерлікбасқарудағызейнетақыактивтері2,65 млрд теңге. Портфель құрылымындағынегізгіинвестициялармынадай: керіРепо (күнтізбелік 90 күнненаспайтын) 48,84%; шетелдікэмитенттердіңүлестікқұралдары (ETF пайлары) 13,45%; ҚР квазимемлекеттікұйымдарыныңоблигациялары 13,38%; мемлекеттікмәртебегеие, шетмемлекеттердіңорталықүкіметтерішығарғанбағалықағаздар – 6,8%. Ұлттықвалютадағыинвестицияларпортфельдің 78,96%, АҚШ долларымен – 21,04%.
2022 жылыинвестициялықтабыстыңмөлшері – 109,18 млн теңге. Зейнетақыактивтерініңкірістілігіжылбасынанбері 4,15% болды.
Эмитенттердікөрсетеотырып, "HalykGlobalMarkets" АҚ басқаруындағықаржықұралдарыныңинвестициялықпортфелініңегжей-тегжейліқұрылымы БЖЗҚ сайтындаұсынылған.
"BCC Invest" АҚсенімгерлікбасқарудағызейнетақыактивтері1,52 млрд теңге. Инвестициялардыңнегізгібағыттарыныңішіндемыналардыбөліпкөрсетугеболады: ҚР Мемлекеттікбағалықағаздары – портфельдің 43,31%; ҚР квазимемлекеттікұйымдарыныңоблигациялары 15,78%; пайлар (индекстергеарналған ETF) – 14,82%. Ұлттықвалютадағықұралдарғапортфельдің 70,32%, АҚШ долларымен – 29,68% инвестицияланды.
Инвестициялыққызметтіңнәтижесіндежылбасынанберітабыс 42,51 млн теңгеніқұрады, "BCC Invest" АҚ басқаруындағызейнетақыактивтерініңтабыстылығы он бір айда 2,74% болды.
Эмитенттердікөрсетеотырып, "BCC Invest" АҚ басқаруындағықаржықұралдарыныңинвестициялықпортфелініңегжей-тегжейліқұрылымы БЖЗҚ сайтындаұсынылған.
"СентрасСекьюритиз" АҚ сенімгерлікбасқарудағызейнетақыактивтері 0,97 млрд теңге. Активтердің 54,41%-ы ҚР ҚМ МБҚ-ға; 15,88%-ы РЕПОҒА инвестицияланған; инвестициялықшоттардағыақшалайқаражат 10,56%; квазимемлекеттікұйымдардыңоблигациялары – 8,9%. Ұлттықвалютадағықұралдарғапортфельдің 80,02%, АҚШ долларымен – 19,98% инвестицияланды.
Инвестициялыққызметтіңнәтижесіндеинвестициялықкірістіңмөлшеріжылбасынанбері 26,44 млн теңгеніқұрады, "СентрасСекьюритиз" АҚ басқаруындағызейнетақыактивтерініңкірістілігі осы кезеңде – 2,18%. "СентрасСекьюритиз" АҚ басқаруындағықаржықұралдарыныңинвестициялықпортфелініңэмитенттерікөрсетілгенегжей-тегжейліқұрылымы БЖЗҚ сайтындаұсынылған..
Естеріңізге сала кетейік, БЖЗҚ-дан зейнетақыактивтеріналғаннанкейін ИПБ оларды ҚР ҰлттықБанкіБасқармасының 2014 жылғы 3 ақпандағы №10 қаулысыменбекітілгенИнвестициялықпортфельдібасқаружөніндегіқызметтіжүзегеасыруқағидаларындакөрсетілгенжәне ИПБ инвестициялықдекларациясындарұқсатетілгенқаржықұралдарынаинвестициялайды.
Зейнетақыжинақтарын ИПБ басқаруынааударғанкездемемлекеткепілдігібасқарушыкомпанияныңзейнетақыактивтерікірістілігініңеңтөменгідеңгейінқамтамасызетужөніндегікепілдігіменауыстырылады. Кірістіліктіңеңтөменгідеңгейінарықтаәрекетететін ИПБ басқаруынаберілгензейнетақыактивтерініңорташаалынғанкірістілігіннегізге ала отырыпесептеледі.