Халықаралықәлеуметтікқамсыздандыруқауымдастығы БЖЗҚ жұмысынжоғарыбағалады
Мамырайыныңбасында Эстония астанасы Таллинн қаласындаХалықаралықәлеуметтікқамсыздандыруқауымдастығының (ХӘҚҚ) GoodPracticeAwardforEurope 2022 марапатыналуғаарналғанбайқауқорытындысыжарияланды. «Озықтәжірибесіүшін ХӘҚҚ марапаты – бұләлеуметтікқамсыздандырумекемелерініңжұмысәдістерінжақсартудағықажырлыеңбегі мен жетістіктеріүшінберілетінқұрметтімадақ. Сыйлық ХӘҚҚ-ғамүшеұйымдардыңәлеуметтікқамсыздандырудыбасқарусаласындағыозықтәжірибесінмойындап, әрімекемелергеөзініңөзектіәкімшілікбастамалары мен инновациялықшешімдерінжаһандықаудиторияғаұсынуғамүмкіндікбереді. Айта кету керек, 2008 жылыіскеқосылғансәттенбастапозықтәжірибеүшінмарапатқа 1,200-ден астамөтінімкеліптүсті, бұлөтінімдербарлықаймақтағымүшеұйымдардыңоперациялықжәнеәкімшілікжетістіктерініңауқымынкөрсетті», - депатапөттіқауымдастықөкілдері.
Биылбайқаулауреаттарыныңсапында «Бірыңғайжинақтаушызейнетақықоры» акционерлікқоғамы 2017-2021 жылдарғаарналғанКорпоративтікстратегияныжүзегеасырғаны, атапайтқанда, салымшылардықызметпентеңкөлемдеқамтамасызету, заманауиақпараттықкоммуникациялықтехнологиялардыенгізужәнехалықтыңқаржылықсауаттылығынарттыруесебіненжинақтаушызейнетақыжүйесіндегіжетістіктеріүшінерекшеүздік грамота алды. БЖЗҚ өкілдерімарапаттаурәсіміне онлайн форматтақатысып, марапат Эстония РеспубликасындағыҚазақстанРеспубликасыелшілігініңөкіліМейрамМұташевкетабысталды.
Айта кетейік, 2022 жылғы байқау аясында Еуропа аймағының 20 елінен ХӘҚҚ-ға мүше 32 ұйымнан 96 өтінім түсіп, солардың арасынан БЖЗҚ ғана осындай құрметті марапатқа ие болды.
Естеріңізге сала кетейік, БЖЗҚ-ның 2017-2021 жылдарға арналған Даму стратегиясы қызмет сапасын арттыру және қызмет көрсету арналарын әртараптандыру есебінен халықтың қаржылық сауаттылығын арттыру мен жетілдіруге бағытталған болатын. Оңнәтижегежетуүшін БЖЗҚ өзқызметінеңүздікәлемдіктәжірибелергесүйенеотырып, соныңішінде ХӘҚҚ ұсынымдары мен нұсқаулықтарынасәйкесоңтайландырды.
Стратегиядаайқындалғанзейнетақықызметтеріндамыту мен сапасынарттырудыңнегізгібағыттарыныңбірі – қатысушылардыңтікелей, электрондықжәнеқашықтанқызметкөрсетуформаттарындамытуарқылызейнетақықызметтерінетеңдейқолжеткізуінқамтамасызетуболды. Бұлреттеөткенжылдарішінде БЖЗҚ өз сайты жәнеұялықосымшасы, e-gov порталы мен мобильдіқосымшасыарқылыэлектрондықформаттакөрсетілетінзейнетақықызметтерініңтізбесінкеңейтіп, қазіргіуақыттаҚорқызметтерінің 93% астамыыңғайлыжәнежеделэлектрондықформаттакөрсетіледі. Салымшылар мен алушыларүйденшықпай-ақ, бірнеше минут ішіндеҚордыңбарлыққызметтерінпайдаланаалады.
Электрондыққызметтердіңқарқындыөсуі мен дәріптелуі БЖЗҚ-ныңоперациялықшығындарыназайтуғамүмкіндікберді. Бөлімшелерқатары 231 кеңседен 176 дейінқысқарып, штат саны 35% азайды.
Даму стратегиясыніскеасырудағы бес жылдазейнетақыжинақтарыныңкөлемі 6,4 трлн теңгегекөбейіп, яғни 2022 жылдың 1 қаңтарындағыжағдайбойынша 13,1 трлн теңгені (ЖІӨ-нің 16,1%) құрап, ісжүзіндеекіесегеартқанын да ұмытпағанжөн. Зейнетақыжинақтарыныңорташажылдықөсімі осы кезеңде ЖІӨ өсіміненасыптүсті. Зейнетақыжинақтарыменқатар, зейнетақыжарналарының, инвестициялықтабыстың, зейнетақытөлемдерініңжәнет.б. өсуібайқалады. Зейнетақыактивтерінің 2017-2021 жылдардағыорташажылдықкірістілігіорташажылдық инфляция 6,7% болғанда 9,6% жетті. Жинақтаушызейнетақыжүйесі (ЖЗҚ) енгізілгенсәттенбастапжинақталғанкірістіліккөрсеткіші 2022 жылдың 1 қаңтарындағыжағдайбойыншажинақталған инфляция деңгейінен 1,2 есеасыптүсті (кірістілік 681,13% және инфляция 546,77%).
2017-2021 жылдараралығындажинақтаушызейнетақыжүйесінеқатысушылар (МЗЖ бойыншабірегейсалымшылар мен алушылар) саны 1,9 млн адамғанемесе 20,9% көбейіп, 10,9 млн адамғажетті. 2022 жылдың 1 қаңтарынажарналардыңбарлықтүрібойыншажекезейнетақышоттарының (ЖЗШ) жалпы саны 11,5 млн бірлікболды. ЖЗШ-ныңорташажылдықөсуқарқыны осы кезеңішінде 4% жетті. Айтпақшы, 2021 жылы ЖЗЖ белсендіқатысушыларының саны (ЖЗШғабіржылішіндееңболмағандабір МЗЖ түскен) 7 млн адамнемесежұмыспенқамтылғанхалықсанының 79,5% құрады. ҚР СтратегиялықжоспарлаужәнереформаларжөніндегіагенттігініңҰлттық статистика бюросыныңдеректерінесүйенсек, жұмысістейтінхалық саны 8,8 млн адам.
Зейнетақы жүйелерін басқару, қамтуды кеңейту, қоғамның қаржылық сауаттылығын арттыру және нығайту – бұл күрделі де кешенді үрдіс. БЖЗҚ салымшылар мүддесін бәрінен де жоғары қоя отырып, келешекте барлық тараптармен нәтижелі диалог құруды жалғастыра беретін болады.
Анықтама. 1927 жылықұрылғанХалықаралықәлеуметтікқамсыздандыруқауымдастығына (ХӘҚҚ) 150 елден 350 мекемемүше. ХӘҚҚ маңыздыұлттықәкімшіліктер мен әлеуметтікқамсыздандыруагенттіктерінбіріктіретінхалықаралықұйымболыптабылады. ХӘҚҚ ақпараттаратып, зерттеужүргізіп, кеңесбередіжәнеөзмүшелерінебүкіләлембойыншаәлеуметтікқамсыздандырудыңіс-әрекетсаясатынқалыптастыруғаарналғаналаңұсынады.
ХӘҚҚ-ныңнегізгімақсаты – әлемдегіжаһандануүрдісініңәлеуметтікаспектісіретіндеәрекеттіәлеуметтікқамсыздандырудынасихаттау, әлеуметтікқамсыздандырудыәкімшілікбасқарудыжоғарыдеңгейдеқолдауболыптабылады. ХӘҚҚ жаһандықбасымбағыттардыдамыту мен жүзегеасырудаинновациялықтәсілдердібейімдеп, қолданаалатын, дәйекті, белсендіоперациялар мен болашақсаясатқа, сондай-ақ, әлеуметтікқорғаужүйесінекепілдікберілгенқолжетімділіктіқамтамасызетубағдарламаларынабағытталғанәлеуметтікқамсыздандырудықолдайды. Өзкезегінде БЖЗҚ 2015 жылдың 1 мамырынанбастапаталғанқауымдастықтыңмүшесіатанды
БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негізіндеқұрылды. БЖЗҚ құрылтайшысыжәнеакционеріҚазақстанРеспубликасыҚаржыминистрлігінің «Мемлекеттікмүлікжәнежекешелендірукомитеті» ММ арқылыҚазақстанРеспубликасыныңҮкіметі. БЖЗҚ зейнетақыактивтерінсенімгерлікпенбасқарудыҚазақстанРеспубликасыныңҰлттықБанкіжүзегеасырады. 2016 жылғы 1 қаңтарданбастапзейнетақыактивтерінбасқарутиімділігінарттырубойыншаұсыныстаржасауқызметіҚазақстанРеспубликасыныңПрезидентібасшылықететінҰлттыққордыбасқарукеңесінеберілді. Зейнетақызаңнамасынасәйкес БЖЗҚ міндеттізейнетақыжарналарын, міндеттікәсіптікзейнетақыжарналарын, еріктізейнетақыжарналарынтартуды, зейнетақытөлемдерін, зейнетақыжинақтары мен төлемдерінжекеесепкеалудыжүзегеасырады, салымшыға (алушыға) зейнетақыжинақтарыныңжай-күйітуралыақпаратбереді (толығырақwww.enpf.kzсайтында).