Аршалы ауданының мәдениет және тiлдердi дамыту бөлiмi мемлекет басшымыздың «Рухани жаңғыру» мақалалық бағдарламасының «Қазақстанның сокральды географиясы» жобасын iске асыру аясында ауданның сокральды нысандары бойынша ауқымды кешендi зерттеу жүргiзiлiп, материалдар жинақталған.
Солардың бiрi, Аршалы кентi мен Михайлов ауылдық округi арасындағы жолда орналасқан табиғи ескерткiш Жылантас тасы.
Аршалы ауданының Михайлов ауылдық округiне дейiнгi жол, бiрде биiк қыраттармен өрлеп, бiрде Есiл өзенiнiң жағалауына қарай құлдилай жөнеледi.
Бiраз жүрген соң, жолдың оң жағында шоқылардың төңiрегiне қаптап өскен, шатқалды бойлай созылып жатқан қайың бұталарды көресiз.
Төбелердiң бiрiнде жыланның басы көрiнiп тұрғандай керемет гранит тас бар.
Жыланның басы немесе Жылантас бұл жерге келушiлердi аңыздарымен, ертегiлерiмен және әңгiмелерiмен қызықтырады.
Жылантас тасынан алыс емес шоқы етегiнде тас жылғадан мөлдiр суымен танымал, дәмдi және пайдалы бұлақ ағады. Көптi көрген адамдар бұл суды iшсең, жан-тәнiне рақат әкелетiнiн айтады.
Аңыз бойынша, ежелгi уақытта осы жерге атпен жас сұлу келедi. Мұнда ол жас батырмен кездеседi.
Жаулармен жекпе-жекте Батыр ауыр жарақат алады. Бар күшiн жиып, ол белгiлеген уақытта келедi. Ал қыз кешiккен.
Ол жас жiгiт жансыз жатқанда келедi. Жас сұлу Аллаһқа батырдың жуындыратын және жарасын жуатын су берудi жалбарынып сұрайды. Сол кезде жерден бұлақ көзi ашылып бұлақ атқылайды. Бұлақ суы жауынгерге күш бередi, ол қайта тiрiледi. Сол уақыттан берi тiрi су бiздiң заманымызға дейiн жетiп, жолаушылардың шөлiн басуда.
Ал Жылантас — жыланның басы жер астынан шыққан және осы бұлақты Тас шоқы қорғайды.
Содан берi Жылантастың рухы жақсы жолаушыларға денсаулық берiп, мейiрiмсiздерге қайырым жасамайды.
Аршалы аудандық Орталық кiтапхана
директоры В.Н.Карпич