Жақында Қазақстанда франчайзингтiк желiнiң дамуы айтарлықтай танымал болды. Авторлық құқық иесiне (франчайзерге) қатысты франчайзингтiң көптеген объективтi артықшылықтары бар пайдаланушы (франчайзи): сондықтан бiрiншiсiне өз компаниясын масштабтау керек, ал екiншiсi алға жылжыту шығындарын қажет етпейтiн дайын бизнес алады. Осыған қарамастан, франчайзингтiң барлық артықшылықтарымен қатар, жеткiлiксiз жiгерлiлiкпен серiктестiктердiң тоқтатылуына әкелетiн қауiптер де бар.
Бүгiнгi күнi «франчайзинг» терминi заңгерлiк терминология мен күнделiктi iскерлiк лексика арасындағы айырмашылықтан туындаған кейбiр шатасулар бар. Дайын бизнестi сатып алу туралы шешiм қабылдамас бұрын, франчайзинг келiсiмi заң тұрғысынан коммерциялық концессия шарты екенiн түсiнуiңiз керек. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiне сәйкес, коммерциялық концессия шарты бойынша, құқық иеленушi пайдаланушыға ақыға бiрқатар құқықтар жиынтығын, соның iшiнде тауар белгiсiне, қызмет көрсету белгiсiне, сондай-ақ шартта көзделген басқа айрықша құқықтар объектiлерiне құқықтарды ұсынады. Тиiсiнше, коммерциялық концессия шарты тiркелген тауарлық белгi болған жағдайда ғана жасалуы мүмкiн.
Интернеттiң кеңдiгi франчайзингтiң барлық түрлерiн алуға арналған көптеген болжамдарға толы. Олардың көпшiлiгi өте елiктiргiш көрiнедi және бизнестi бастағаннан кейiн екi айдың iшiнде өзiн-өзi ақтайды. Алайда, мұндай франчайзингтердi алу кезiнде көптеген кәсiпкерлер әдiлетсiз франчайзерлермен кездеседi.
Сауда белгiсi франчайзингтiң негiзi болып табылатындықтан, оны сатып алар алдында эксклюзивтi құқықтарға ие екендiгiн тексеру қажет. Тауар белгiсi Қазақстан Республикасы Ұлттық зияткерлiк меншiк институтында тiркелуi керек. Сiз мұны www. kazpatent.kz веб-сайтында өзiңiз тексере аласыз.
Целиноград ауданаралық
әдiлет басқармасының басшысы Т.М.Омарова