Формула успеха
Өскелең ұрпаққа лайықты және заманауи білім берудегі басты рөлдердің бірі, әрине, мұғалімге, оның білім деңгейіне, ұмтылыстардың биіктігіне, жеке қасиеттеріне жатады.
Ал, жол бойында жай ғана ұстаз емес, басы тұнық, жүрегі мейірім, нәзік жанды нағыз кәсіби ұстазды жолықтыратын мектеп оқушылары қашан да бақытты болар. Осындай ұстазды кездестіруді мектеп оқушылары ғана емес, олардың ата-аналары да армандайды.
- Мен өз жұмысымды, лицейімді қатты жақсы көремін. Бұл жерде маған бәрі қымбат: балалардың сыңғырлаған дауыстары, әр жерде қалықтап тұрған ғылымның ерекше аурасы, оқу іс-әрекетінің университеттік дерлік шоғырлануы және мектеп үзілісіндегі ерекше интеллект. Жақында ғана маған үздік аттестат беріп, үлкен өмірге шығарып салды. Сүйікті мамандығымды алып, осында міндетті түрде оралатынымды сол кезде де білдім. Неге десеңіз, мен бастауыш мектепте төртінші сыныпта оқып жүргенімде мұғалім болуды армандайтыным жайлы эссе жазғанмын. Мұны жоғарыдан естіп менің бала күнгі арманымды жүзеге асыруға мүмкіндік берді», - деп бастады әңгімесін Алтай қаласы мектеп-лицейінің математика пәнінің мұғалімі Татьяна Александровна Рублева. Ол өз мамандығын жаңадан бастаған жоқ. Оның артында қажырлы еңбекпен, қажетті педагогикалық әдіс-тәсілдерді, ғылыми жобаларды, шығармашылық тапсырмаларды іздестіру, бір сөзбен айтқанда, оқушының жолын басынан аяғына дейін қызықты, тәрбиелік мәні зор ететін 16 жылдық ұстаздық тәжірибесі бар. Еңбекқор, зейінді де мақсатты, мамандыққа алғаш қадам басқан-ақ өзінің педагогикалық жолын табанды түрде ізденіп, шәкірттерінің санасында ғылым ханшайымы – математикаға деген сүйіспеншілікті оятуға тырысты.– Бұл ізденістер оңай болған жоқ. Барлығы бірден орындалған жоқ. Лицейдегі математик мұғалімі және сынып жетекші София Павловна Евсюточкинаның сабақтары есіме түсті. «Оның көптеген кеңестері маған пайдалы болды», - деп еске алады Татьяна Рублева. - Бірақ мен әлі де «менің қолжазбам» деп аталатын нәрсені табуға тырыстым. Бірден емес, бірақ менің қолымнан келді. Қиын сәттерім де болды. Қазір өзімнің қалыптасу жылдарым есіме түсіп, қорыққан күндеріме күлемін.Мен ең бастысы балаларды жақсы көру, олармен бір мақсатпен өмір сүру және оларға осы мақсаттарды дұрыс және дер кезінде негіздеу қажеттігін түсіндім.Міне, табыс осылай басталды. Шәкірттерімнің тек пәнге ғана емес, ғылымға деген қызығушылығы арта түсті. Оларда бақылау, аналитикалық белсенділік және математикалық заңдарға қызығушылық көбірек дами бастады. Көп ұзамай оқушыларым да пәнаралық жарыстарда, жоба жарыстарында, мектеп ішінде және мектептен тыс математикалық іс-шараларда жеңіске жетті. Педагогикалық жетістік маған да келді.«Татьяна Александровна оқу әдістемесін жетік меңгерген, пән бойынша оқу-әдістемелік жұмысты саралайды», – дейді әріптесі туралы лицей директоры Фатима Нагибаева. – Оның кәсіби ойлау қабілеті, шығармашылық әлеуеті терең, еңбек өнімділігі жоғары. Бұл оқытушы элективті курстар мен факультативтік пәндер бойынша оқу бағдарламаларын әзірлейді, оқушыларға арналған жеке оқыту бағдарламаларын құрастырады және жүзеге асырады, оларды тексеру жұмыстарын жүргізеді. Математика пәнінің мұғалімі Татьяна Рублеваның қабілеттері мен оның жұмысының нәтижелері, шәкірттерінің көптен бері жеткен жетістіктері туралы айтуға болады.Одан әрі тақырып және мектеп оқушыларының жетістігі туралы әңгімеде мұғалім қазіргі заманғы балаларға нақты сыныптарға бейімделген қосымша құралдардың неліктен қажет екендігі туралы білімді түрде айтады.Татьяна Александровна өзі жасаған авторлық оқу құралдары тәжірибеде сәтті жүзеге асып жатқанын атап өтті. Олардың қатарында 5-9 сынып оқушыларына арналған «Функционалдық сауаттылықты дамытуға арналған математикадан тапсырмалар» математика пәнінен әдістемелік құрал; әдістемелік ұсыныстар «Математика сабақтарындағы зерттеушілік іс-әрекеттер және т.б.Мұғалім сондай-ақ оқу үрдісіне инновациялық білім беру технологияларын енгізуді қамтамасыз етеді, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды иеленеді, оқытудың белсенді және интерактивті әдістерін, проблемалық және саралап оқыту технологиясын және басқа да көптеген заманауи оқыту әдістерін қолданады.Сонымен қатар шығармашыл ұстаз кафедраның педагогикалық кеңестерінің жұмысына, ғылыми-тәжірибелік конференцияларына, білім берудің өзекті мәселелері бойынша аудандық, облыстық семинарларды ұйымдастыруға және өткізуге белсене қатысады. Мысалы, 2022 жылы Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінде өткен халықаралық әдістемелік семинарда «Мектеп – табысқа бастау бастауы» тақырыбында сыныпта және сабақтан тыс уақытта өз тәжірибесімен бөлісіп, облыстағы дарынды балалармен жұмысы туралы айтып өтті. 2022 жылы Шығыс Қазақстан облысы білім басқармасының «Шығыс» аудандық орталығы өз тәжірибесін қорытындылады.Татьяна Александровна Рублеваның өте қарапайым екенін айта кеткен жөн – ол өз пәні бойынша «шеберлік сабақтарын» жиі өткізеді, олар арқылы өзінің ұстаздық шеберлігін ғана емес, сонымен қатар шәкірттерінің дарындылығын, жоғары құзыреттілік деңгейін көрсетеді. «Өрлеу» педагогикалық қызметкерлердің біліктілігін арттыру ұлттық орталығының «Математикалық регата», «Педагогикалық идеялар панорамасы» атты педагогикалық шеберлік байқауларының қатысушысы және жеңімпазы, Татьяна Александровна облыстық кезеңнің жеңімпазы атанып, республикалық кезеңде екінші орынды иеленді. Бұл дарынды және шығармашыл ұстаздың барлық жетістіктері емес. Мұғалімнің жетістігі шәкірттерінің жетістігіне әсер етпей қоймайды. Сондықтан оның түлектері ҰБТ тапсыру кезінде әрқашан терең және сапалы білім көрсетеді, түрлі деңгейдегі бірқатар байқаулар мен олимпиадалардың қатысушылары және жеңімпаздары болады, жалпы алғанда олардың көпшілігі осы күрделі және қызықты пәнді өте жақсы көреді. Ал бұл құбылыста мұғалімнің рөлі өте маңызды.
Надежда Акулова
«Пульс Алтая» газеті