Желідегі алаяқтар: балаларды киберқылмыскерлерден қалай қорғауға болады?
Жыл сайын миллиондаған жасөспірімдер, өздері білмей, қаржылық алаяқтардың онлайн тұзағына түсіп жатады. Барлығы жай ғана ұнатуды білдіретін смайликтен немесе әлеуметтік желідегі репосттан басталуы мүмкін.
Көбінесе балалар интернеттегі ойындар, ақылы жазылымдар, онлайн-сатып алулар арқылы ақша алады. Баланың қаржылық тәуелсіздікке қол жеткізгісі немесе отбасына көмектескісі келетінін жақсы білетін қаскүнемдер оны әртүрлі заңсыз ақша табу тәсілдеріне тарта алады.
Алаяқтар қандай әдістерді қолданады?
Біріншіден, бұл - жалған профиль. Қаскүнемдер оны көбінесе баланың аккаунты ретінде жасырады. Балалар өздерінің құрдастарымен қарым-қатынас жасап жатырмын деп ойлайды және бұл оларға деген сенімді арттырады.
Екіншісі – балалардың офлайн режимінде орналасуын бақылайтын қауіпті қосымшалар, тіпті балалар оларды пайдаланбаса да.
Үшіншісі – көп пайдаланушы ойындары. Командада ойнау мықты әлеуметтік байланыс орнатады, ал балаларды басқару оңайға соғады.
Егер балалары кибералаяқтардың құрбаны болмаса, ата-аналар не істеуі керек?
Интернеттегі жағымсыз ақпараттан баланы қорғаудың әртүрлі техникалық құралдары бар. Ең алдымен, антивирусты тек компьютерге ғана емес, смартфондар мен планшеттерге де орнатуды ұсынамыз. Сондай-ақ балалардың интернеттегі қауіпсіздігіне арналған Kids Place, Kaspersky Safe Kids немесе Kids Zone сияқты арнайы бағдарламалар бар, олар ата-ананың бақылау функциясы ретінде қызмет етеді.
Балаңызға күмәнді сілтемелер бойынша өтуге, өз байланыс деректерін қалдыруға, спамға жауап беруге, біреуге хабарлауға немесе кредиттік картаның нөмірін жариялауға, егер ол бар болса және басқа да жеке деректері бар болса, болмайтындығын түсіндіріңіз.
Баланы бала кезінен қаржылық сауаттылыққа үйретіңіз!