Облыста сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және сыбайлас жемқорлық қылмыстарының жолын кесу бойынша жүйелі жұмыс жүргізілуде.
Алматы облысы әкімдігінің 2019 жылғы 19 сәуірдегі № 146 қаулысымен облыс әкімі жанындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс - қимыл мәселелері жөніндегі ведомствоаралық өңірлік комиссия (бұдан әрі-ВАК) құрылды және бекітілді (тұрақты негізде ВАК құрамына тиісті өзгерістер енгізіледі).
ВАК-тың 2021 жылға арналған жоспары өңір жұмысының құзыреті мен ерекшелігін ескере отырып бекітілді. Аудандар мен қалалар бөлінісінде сыбайлас жемқорлық ахуалына ай сайын мониторинг жүргізіледі, оның қорытындылары міндетті түрде аппараттық кеңестерде және комиссия отырыстарында қаралады.
ВАК отырыстарында сыбайлас жемқорлық тұрғысынан неғұрлым осал құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жер қатынастары, полиция, білім басқармалары басшыларының есептері тұрақты түрде тыңдалады.
2021 жылдың бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша 14 сәуірде ВАК отырысы өткізілді, онда "Қазақстан Республикасының 2015-2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясын іске асыру барысы туралы", "Жетісу-адалдық алаңы "жобалық кеңселері жұмысының аралық қорытындыларын қарау туралы", "2020-2021 жылдарға арналған Жұмыспен қамтудың Жол картасын іске асыру барысы туралы" және "мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйді бөлу жөніндегі тұрғын үй комиссиялары қызметінде ашықтық қағидаттарын қамтамасыз ету бойынша қабылданып жатқан шаралар туралы"мәселелер қаралды.
Отырыс қорытындысы бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жұмысты жетілдіру бойынша 15 ұсыным әзірленді. ВАК-тың барлық ұсынымдары сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жүйесіндегі істің жағдайын жақсартуға, сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды қалыптастыруға және сақтауға және сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алу бойынша бірқатар қажетті шараларды қабылдауға бағытталған.
Ағымдағы жылдың шілде айында 2021 жылдың екінші тоқсанының қорытындысы бойынша ВАК отырысын өткізу жоспарлануда.
Халық арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру бойынша белгілі бір жұмыс жүргізілуде. Ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын тиімді іске асыру үшін әлеуметтік желілер мен БАҚ мүмкіндіктері кеңінен пайдаланылады.
"Халық үніне құлақ асатын мемлекет" тұжырымдамасы аясында "Jetisý Media" КММ облыстың аудандары мен қалалары әкімдерінің көшпелі баспасөз конференциялары өткізіледі, онда БАҚ өкілдері өңірлерде іске асырылатын жұмыстарды белсенді насихаттайды.
Азаматтардың құқықтық мәдениет деңгейін арттыру мақсатында облыс БАҚ-тарында құқықтық сауаттылықты қалыптастыруға бағытталған мақалалар мен материалдар үнемі жарияланып тұрады.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға ұдайы жәрдемдесетін журналистер мен блогерлер пулы құрылды. Жыл басынан бақ – та "Сыбайлас жемқорлықты жою бағттары", "Жемқорлықпен Күрес – азаматтық борыш", "Сыбайлас Жемқорлықсыз қоғам-нұрлы болашақ кепілі" және т.б. тақырыптарда 500-ден астам мақала жарияланды.
Халық арасында сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мақсатында әкімдіктердің барлық ресми сайттарында және олардың әлеуметтік желілердегі парақшаларында стикерлер мен арнайы жапсырмалар орналастырылған.
Сонымен қатар, аудандар мен қалалар әкімдіктерінің, облыстық департаменттер мен басқармалардың "Twitter" "Facebook" "Instagram" "Вконтакте", "Мой мир" әлеуметтік желілерінің ресми сайттарында жарты жыл ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша 1036 ақпараттық материал орналастырылды.
Қарамағындағы қызметкерлердің сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарын жасағаны үшін басшы буынның жауапкершілігін арттыру бойынша шаралар қабылданды, барлық мемлекеттік қызметшілер сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарға жол бермеу жөніндегі міндеттемелермен ресми таныстырылды.
Облыстық "Жетісу" телеарнасының эфирінде "Жаңалықтар/ Новости" бағдарламасында мемлекеттік және орыс тілдерінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыпта 16-дан астам сюжет көрсетілді.
"Jetisy media" ақпараттық алаңында 2 баспасөз конференциясы өтті.
Мемлекеттік сатып алу саласындағы жариялылық пен ашықтықты арттыру мақсатында облыстың сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметі Мемлекеттік сатып алу порталына мониторинг жүргізеді.
Есепті кезеңде мемлекеттік сатып алуға мониторинг жүргізу кезінде жалпы сомасы 7,4 млрд.теңгеге бағаны көтеру фактілері анықталды.
Бизнес пен инвестицияларды сыбайлас жемқорлыққа қарсы қорғау ("Protecting Business and Investments") жобасы аясында 2021 жылдың 1 жартыжылдығының қорытындысы бойынша ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің аумақтық департаменті инвесторлармен 79 келісімге қол қойды.
Сүйемелденетін инвестициялық портфельдің жалпы көлемі бүгінде 791 млрд. теңгеден асады.
Ағымдағы жылдың басынан бері облыс кәсіпкерлерімен 93,5 млрд.теңгеден астам инвестициялық портфельді қамтитын 24 келісімге қол қойылды.
Инвестициялық жобаны сыбайлас жемқорлыққа қарсы сүйемелдеу туралы келісімге қол қойған компаниялардың мәселелері ғана емес, сонымен қатар өз мәселелерін шешуде пәрменді көмек табатын басқа да кәсіпкерлердің мәселелері пысықталып жатқаны да көрнекі болып табылады.
"Сапалы жол" жобасы аясында ағымдағы жылдың 6 айында облыс бойынша 150-ден астам мониторинг ұйымдастырылды, оның ішінде 21 мониторинг "жол активтері сапасының ұлттық орталығы"РМК филиалымен бірлесіп ұйымдастырылды. Мониторингтік жұмыстар барысында 25 бұзушылық анықталды, олардың ішінде 23-і жойылды (92%).
Ағымдағы жылдың басынан бастап 1149 онлайн-конференция өткізілді. Өткізілген іс-шаралар бойынша онлайн-форматта қараулардың жалпы саны 712 088 құрады.
Оның ішінде, Адал көмек-776 эфир, 335 628 қаралды.
ANTIKOR.LIVE-373 эфирлер, спикерлер саны – 407, Көрулер саны - 376 460 көрулер.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың жаңалықтарын түсіндіру, сондай-ақ өңірде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша қабылданып жатқан шаралармен таныстыру мақсатында облыстың сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметі 150-ден астам Сыбайлас жемқорлыққа қарсы кездесу өткізді (облыстық сот, әскери полиция, Мемлекеттік кірістер департаменті, жалпы білім беретін, медициналық мекемелер, ЖАО).
Өңірде квазимемлекеттік ұйымдар мен Алматы облысының ведомстволық бағынысты ұйымдары арасында Комплаенсті ілгерілету белсенді түрде форсаждалуда.
Бүгінгі таңда Алматы облысында 200-ден астам ұйымда сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс лауазымдары енгізілген, сондай-ақ 1 ұйымда ISO 37001 сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарты ("талдау және болжау орталығы"КММ) енгізілген.
Сонымен қатар, жұмысты жандандыру, сондай-ақ осы бағыттағы Комплаенс қызметін түсіндіру мақсатында ведомстволық бағынысты ұйымдардың квазимемлекеттік сектор басшылары үшін онлайн вебинарлар (23.02.21 ж., 26.05.21 Ж. және 09.06.2021 Ж.) өткізілді.
Бүгінгі таңда "Мобильді ауыл 24/7" жобасы Алматы облысының 245 ауылдық округінде енгізілді.
"Мобильді ауыл" жобалық кеңсенің негізгі бағытын енгізетін азаматтар үшін қолайлы жағдай жасау үшін де сенімділікті енгізетін жоба болып табылады.
"Мобильді ауыл" қосымшасында - "Watsapp" және "Телеграмм" мобильді қосымшаларында арнайы топ құрылды, оған ауылдық округ әкімі және ауылдық учаскелік полиция инспекторлары, депутаттар мен ауыл тұрғындары қатысады. Бұл қосымшаға барлық тілек білдірушілер мен ауылдық округ тұрғындары кіре алады.
Жобаның негізгі мақсаты "халық үніне құлақ асатын мемлекет" қағидатын негізге ала отырып, халық пен мемлекеттік мекемелер арасындағы тікелей өзара іс-қимыл арқылы халық үшін қолайлы жағдайлар жасау болып табылады.
Ағымдағы жылдың есепті кезеңінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау мақсатында облыстың мемлекеттік органдары мен квазимемлекеттік секторлары 52 ішкі талдау жүргізді. Талдау нәтижесінде 188 сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің болуы анықталды, 196 ұсыным әзірленді, оның ішінде: Қолданыстағы НҚА – 69, жаңа НҚА – 78 шығаруға, ұйымдастыру-басқару қызметіне – 49 өзгерістер енгізуге қатысты.
Талдау анықтамалары мемлекеттік органдар мен ұйымдардың интернет-ресурсында орналастырылған, сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау нәтижелері бойынша анықталған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жөніндегі іс-шаралар жоспары әзірленген және бекітілген, орындау мерзімі 2021 жылғы тамызға дейін.
Тәуекелдерді бағалау қорытындылары бойынша талдаудың барлық объектілерінің тәуекелдер картасы жасалды.
Сонымен, 2 қауіп қызыл аймақта анықталады, өйткені олар талдау объектісі үшін өте маңызды және / немесе апатты, олар басталу ықтималдығына байланысты немесе талдау объектісіндегі сыбайлас жемқорлық деңгейіне әсер етуі мүмкін салдардың Елеулі әлеуетіне байланысты немесе екі факторға байланысты.
Қызғылт сары аймаққа 8 қауіп-қатер кірді, олар жоғары ықтималдығы бар немесе талдау объектісіндегі сыбайлас жемқорлық деңгейіне үлкен әсер етеді.
Тәуекелдердің ең көп саны сары аймақта болды – 100 тәуекел, олар талдаудың объектісінде сыбайлас жемқорлық деңгейіне орташа ықтималдығы немесе орташа ықтимал әсері бар.
78 тәуекел жасыл аймаққа жатқызылған, себебі олардың туындау ықтималдығы төмен және (немесе) талдау объектісінде сыбайлас жемқорлық деңгейіне елеулі әсер етпейді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері әрбір мемлекеттік органның, ұйымның қызметінде бар екенін және ішкі талдау сияқты тиімді тетік ең жағымсыз салдарларды уақтылы болдырмауға мүмкіндік беретінін атап өту қажет.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша бұл шара пәрменді болып табылады және нормативтік құқықтық актілерде де, талдау объектісінің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінде де сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтуға мүмкіндік береді.
Ведомствоаралық комиссияның әрбір отырысында облыс әкімі облыстық басқармалар мен квазимемлекеттік сектор субъектілерінің басшыларына ішкі талдауларды тиімді жүргізу және әзірленген ұсынымдардың орындалуын іске асыру жөнінде тапсырмалар береді.
Сонымен қатар, облыстың сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметі 2021 жылдың 6 айында 69 қылмыстық құқық бұзушылықты тіркеді, оның 76,8% - дан астамы немесе 53 қылмыс сыбайлас жемқорлық болып табылады.
Қылмыстың ауырлық дәрежесі бойынша негізінен ауыр (48) және аса ауыр (4) қылмыс ретінде сараланады, оларға 75,3% немесе 52 қылмыс келеді.
Есептік кезеңде сыбайлас жемқорлық қылмыстарын жасағаны үшін 137 адам қылмыстық жауапкершілікке тартылды, оның ішінде 16 бірінші басшы: облыстық маңызы бар – 4, қалалық -4, аудандық – 7, ауылдық -1
50 адам сотталды, оның ішінде 47 адам 56,1 млн.теңгеден астам сомаға айыппұлға, 2 адам бас бостандығын шектеуге, 1 адам бас бостандығынан айыруға сотталды.
Аяқталған қылмыстық істер бойынша жалпы залал 1 617 306 491 теңгені құрады, 1 596 940491 теңге немесе 98,7% өтелді.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және сыбайлас жемқорлыққа жағдай туғызатын құқық бұзушылықтардың жолын кесу мәселелері әкімдіктің отырыстарында, аппараттық кеңестерде және ведомствоаралық комиссияның отырыстарында қаралады.
Жалпы, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жұмыс Облыс әкімдігінің тұрақты бақылауында.