Қазақстан Республикасының "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Заңына сәйкес Алматы облысы әкімдігінің құрылымына кіретін барлық мемлекеттік органдар мен ұйымдарда тұрақты негізде жүргізілетін сыбайлас жемқорлыққа қарсы сипаттағы іс-шараларды қамтитын сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша профилактикалық жұмыс жүргізіледі.
Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алу және профилактикасы мақсатында, сондай – ақ "Қазақстан Республикасының 2015 – 2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясын іске асыру жөніндегі 2018-2020 жылдарға арналған іс-шаралар жоспарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 29 желтоқсандағы № 921 қаулысын орындау үшін, әкімдіктің 2019 жылғы 19 сәуірдегі № 146 қаулысымен Алматы облысында Қазақстан Республикасының 2015-2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясын іске асыру жөніндегі 2018-2020 жылдарға - Жоспар) облыстың барлық мүдделі мемлекеттік органдарының қатысуы көзделген сыбайлас жемқорлыққа қарсы сипаттағы іс-шараларды қамтиды.
Аудандық және қалалық әкімдіктерде әкімдіктің жоғарыда көрсетілген қаулысы негізінде өңірдің құзыреті мен жұмыс ерекшелігін ескере отырып, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі ведомстволық іс-шаралар жоспары бекітілді.
Іс - шаралардың жүзеге асырылуын бақылау мақсатында Алматы облысы әкімдігінің 2019 жылғы 19 сәуірдегі № 146 қаулысымен облыс әкімі жанындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі ведомствоаралық өңірлік комиссия (бұдан әрі-ВАК) құрылды және бекітілді (тұрақты негізде ВАК құрамына тиісті өзгерістер енгізіледі).
ВАК қызметі сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің қызметін үйлестіруді жүзеге асыруға, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтуға, қоғамның мемлекеттік органдардың қызметіне сенімін арттыруға бағытталған профилактикалық жұмыстың тиімділігін арттыру бойынша тиісті ұсыныстар әзірлеуге бағытталған.
ВАК-тың барлық жұмыс жоспарларын облыс әкімі бекітті, бекіту алдында жоспардың жобасы ВАК мүшелеріне, аудандардың, қалалардың әкімдеріне және мүдделі мемлекеттік органдардың басшыларына қарау және ұсыныстар беру үшін ұсынылады, содан кейін әкімге бекітуге енгізіледі.
Ағымдағы жылдың 6 сәуірінде ВАК отырысы өткізілді, онда "үшінші елдерден әкелінетін тауарларды кедендік тексеріп қарауды жүзеге асыру кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жол бермеу бойынша қабылданатын сыбайлас жемқорлыққа қарсы шаралар туралы", "кезектілікті сақтау және балаларды мемлекеттік балабақшаларға жіберу кезінде ашықтық пен ашықтықты қамтамасыз ету бойынша қабылданатын шаралар туралы", "Жетісу – адалдық алаңы "жобасын іске асыру барысы туралы" және "қарамағындағы қызметкерлердің сыбайлас жемқорлық қылмыстары үшін тікелей басшылардың жауапкершілігін күшейту туралы"мәселелер қаралды.
Ағымдағы жылғы 18 тамызда ВАК отырысында екінші тоқсанның қорытындысы бойынша келесі мәселелер қаралды: "облыстың жергілікті атқарушы органдары мен мемлекеттік органдарының сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты іске асыру тиімділігін бағалау бойынша жүргізілген мониторинг қорытындылары туралы", "жер қатынастары саласындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жай-күй және қабылданатын шаралар туралы", "Жетісу-адалдық алаңы" жобасын іске асыру барысы туралы"," салық берешегін мәжбүрлеп өндіріп алу жөніндегі қызметті жүзеге асыру кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін – сыбайлас жемқорлықты жою бойынша" адалдық алаңы".
Ағымдағы жылдың 30 қарашасында ВАК отырысы өткізілді, онда "Алматы облысының жергілікті атқарушы органдарының сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты іске асыруы және ашықтығы, есептілігі және "Жетісу – адалдық алаңы" жобасын іске асыру барысы туралы"," маманнан қабылдауға талондар беру және емдеу мәселелері бойынша қабылданып жатқан сыбайлас жемқорлыққа қарсы шаралар туралы","Жол жүрісі саласындағы сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және жолын кесу жөніндегі шаралар туралы" мәселелер қаралды.
Отырыс қорытындысы бойынша комиссия сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жұмысты жетілдіру бойынша 58 ұсыным әзірледі.
Жыл басынан бері ВАК-тың үш отырысы және құқық қорғау органдарының қатысуымен төрт кеңейтілген кеңес өткізілді.
ВАК облыс әкімдігінің 2019 жылғы 19 сәуірдегі № 146 қаулысымен бекітілген Алматы облысында Қазақстан Республикасының 2015-2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясын іске асыру және көлеңкелі экономикаға қарсы іс-қимыл жөніндегі 2018-2020 жылдарға арналған өңірлік іс-шаралар жоспарының орындалуына тұрақты бақылауды жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2014 жылғы 26 желтоқсандағы № 986 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының 2015 – 2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясын іске асыру шеңберінде Алматы облысында сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл бойынша мақсатты жұмыс жүргізілуде.
Облыста Мемлекет басшысының 2019 жылғы 2 қыркүйектегі "сындарлы қоғамдық диалог – Қазақстанның тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі" атты Қазақстан халқына Жолдауында бастамашылық еткен "халық үніне құлақ асатын мемлекет"тұжырымдамасы белсенді іске асырылуда.
Бұл тұжырымдаманың басты міндеті-мемлекеттік органдардың азаматтар үшін қолжетімділігін арттыру, өтініш берушілермен жұмыс істеу тәсілдерін өзгертуге түрткі болған кедергісіз ортаны қалыптастыру.
"Халық үніне құлақ асатын мемлекет" тұжырымдамасы аясында "Jetisý Media" КММ облыстың аудандары мен қалалары әкімдерінің көшпелі баспасөз конференциялары өткізілді, онда БАҚ өкілдері өңірлерде іске асырылатын жұмыстарды белсенді насихаттайды.
"Jetisý Media" КММ 13 қазаннан бастап осы Тұжырымдама аясында облыстың аудандары мен қалалары әкімдерінің көшпелі баспасөз конференциялары өткізілді.
2020 жылдың наурыз айынан бастап 453 онлайн-конференция өткізілді, атап айтқанда "ANTIKOR.LIVE " эфирі 334 рет өткізілді. Ағымдағы жылдың қараша айында онлайн-форматта өткізілген іс-шаралар бойынша қараулардың жалпы саны 331 981 құрады.
2 қараша 2020 жылы "Antikor.Live" бағдарламасы аясында Алматы облысының әкімі Амандық Ғаббасұлы Баталов "әкімдіктердің ашықтығы, есептілігі және қолжетімділігі" тақырыбында онлайн-кездесу өткізді.
Тікелей желі барысында өңір басшысы Президенттің "халық үніне құлақ асатын мемлекет" тұжырымдамасын жүзеге асыруға қатысты үндеулерге жауап беріп, арнайы сайтта іске қосылған "ашық бюджеттердің интерактивті картасы" сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жобасы туралы айтты "Publicbudget.kz" және сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бойынша қабылданып жатқан шаралар туралы хабардар етеді.
ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің бастамасымен "еріктілер жылы" аясында "ADAL KÓMEK" жобасы іске қосылды, оның мақсаты азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру, сондай-ақ халыққа тегін заң көмегін көрсету болып табылады.
Осы жобаны орындау шеңберінде, сондай-ақ төтенше жағдай және карантин жариялануына байланысты Алматы облысы бойынша Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет ағымдағы жылдың 3 сәуірінен бастап тәжірибелі адвокаттар мен заңгерлердің, сондай-ақ жергілікті атқарушы органдар өкілдерінің қатысуымен онлайн консультациялар өткізуді ұйымдастырды, онда 383 онлайн эфир өткізу қамтамасыз етілді және 233 мыңнан астам қаралды, 2186 өзекті мәселеге түсініктеме берілді, әлеуметтік желілерде ретрансляциялау үшін неғұрлым өзекті мәселелер бойынша 28 бейнеролик түсірілді.
Осыған ұқсас жұмыстар облыстың аудандары мен қалаларында ұйымдастырылып отыр, аудандар мен қалалар аппаратының қызметкерлері, жергілікті деңгейдегі белгілі құқық қорғаушылар тікелей эфирде әлеуметтік желілер арқылы ең өзекті әлеуметтік және құқықтық мәселелер бойынша түсініктеме беруде.
Облыста сыбайлас жемқорлық бұзушылықтарының алдын алуға бағытталған 10-нан астам стратегиялық жобалар жүзеге асырылуда ("Жетісу - адалдық алаңы", "Адал Ұрпақ", "Саналы Ұрпақ", "Сапалы жол", "Адал жол", "ашық бюджеттердің интерактивті картасы", бизнес пен инвестицияларды Сыбайлас жемқорлыққа қарсы сүйемелдеу", "Адал көмек", "жақсылық акселераторы").
Ағымдағы жылдың басынан бастап және елдегі төтенше жағдайға байланысты Жобалық кеңсе алаңында онлайн-конференция форматында сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бойынша түрлі түсіндіру жұмыстары жүргізілуде.
"Jetisy Media" ақпараттық платформасында 2020 жылы Алматы облысында баспасөз конференцияларының кестесіне сәйкес сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша 4 брифинг өткізілді.
Facebook "Instagram" "ВКонтакте", "Мой мир" әлеуметтік желілерінде аудандар мен қалалар әкімдіктерінің, облыстық департаменттер мен басқармалардың ресми сайттарында осы тақырыпта 42 ақпараттық материал, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттың негізгі бағыттары бойынша 592-ден астам ақпараттық материалдар орналастырылған.
2020 жылы "Адалдық алаңы" жобалық кеңсесі "Жетісу-Адалдық алаңы" жобалық офисіне қайта форматталды, бүгінгі күні қоғамда парасаттылық қағидаттарын насихаттауға, ашықтық қағидатын қалыптастыруға, сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға бағытталған бірқатар бастамашыл жобалар іске асырылды.
Алматы облысының 20 аудан орталығы мен қалаларында "Жетісу – адалдық алаңы" жобалық кеңселері ашылды, бұл халық пен мемлекеттік органдардың тығыз өзара іс-қимылы үшін көпір қызметін атқарады, тұрмыстық сыбайлас жемқорлықты азайтып, Бірінші басшылардың ашық әрі қолжетімді болуына мүмкіндік береді. Жобалық кеңседе тұрақты негізде барлық сұрақтар бойынша азаматтарды қабылдау жүргізіледі.
Сондай-ақ, жобалық кеңседе "Жетісу-адалдық алаңының парасаттық елшілері" жастар қозғалысы жұмыс істейді, онда Алматы облысы колледждерінің 12 студенті тұрады.
Азаматтардың құқықтық мәдениет деңгейін арттыру мақсатында облыстың барлық БАҚ-тарында құқықтық сауаттылықты қалыптастыруға бағытталған мақалалар мен материалдар үнемі жарияланып тұрады.
Құқықтық тақырыпты жария етуге маманданған журналистер мен блогерлер пулы құрылды. Жыл басынан бақ-та "сыбайлас жемқорлықты жою бағыттары", "Маман міндеті", "Остерегайтесь финансовых мошенников", "Важно знать" және т. б. тақырыбында 350 мақала жарияланды.
Ағымдағы жылдың 13 тамызында "Жетісу" телеарнасында "Жаңалықтар-Новости" бағдарламасының циклінде "AntikorNews" ақпараттық материалдарының көрсетілімі ұйымдастырылды, жыл басынан бері 45 сюжет көрсетілді, құқық бұзушылықтың алдын алу бойынша "Ардан аттама"ролигі күн сайын (5-6 рет) трансляцияланады.
Мемлекет басшысының дәрі-дәрмекпен алыпсатарлық фактілерін болдырмау жөніндегі тапсырмасын орындау үшін еліміздің барлық өңірлерінде құрамына сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің, "Адалдық алаңы" жобалау офистерінің, арнайы мониторингтік топтардың, сондай-ақ басқа да мүдделі мемлекеттік органдардың қызметкерлері енген жұмыс топтары жұмыс істейді.
Олар әлеуметтік желілер мен сайттарға тапшы дәрі-дәрмектерді сату және бағаны көтеру, ауруханаларда қолайлы жағдай жасау, сондай-ақ дәрі-дәрмектерді сақтау және сату орындарына бару туралы хабарландырулардың болуына мониторинг жүргізеді.
Халықпен кері байланыс орнату үшін WhatsApp нөмірі жұмыс істейді, онда азаматтар дәрілік заттардың бағасын көтеру фактілері бойынша фото және бейнематериалдарды жібере алады. Жұмыс барысы мен нәтижелері туралы ақпарат өңірлік БАҚ-та жарияланады.
Өңірлерде "Адалдық алаңы" жобалық кеңселері басшыларының телефондары 24/7 режимінде қолжетімді.
Өңірде азаматтарды құқықтық ағарту және қоғамдағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша түсіндіру және алдын алу жұмыстарын жүргізу үшін үкіметтік емес ұйымдар белсенді түрде тартылуда.
Сондай-ақ, Талдықорған қаласындағы "Жетісу-адалдық алаңы" жобалық кеңсесі" Жол бер-Өмір сыйла!». Акция жолдарда жүргізушілерді де, жаяу жүргіншілерді де жүргізу мәдениетін және парасаттылықты қалыптастыруға бағытталған. Акция Алматы облысының Еңбекшіқазақ және Іле аудандарында жалғасты.
Акция аясында ҚР ЖҚЕ бұзушыларынсыз да болған жоқ, олар жедел жәрдемнің қосылған дыбыстық және жарық сигналдарына ешқандай реакция жасамады. Жол қозғалысы ережелерін бұзушыларға әкімшілік айыппұл салынды(598-баптың 1-тармағы).
"Өзгерістер-Өзіңнен баста" жобасы аясында халық арасында өзіне-өзі қызмет көрсету бұрыштары арқылы мемлекеттік қызметтерді электрондық нысанда алу туралы бейнероликті насихаттау жалғасуда.
Бүгінгі күні облыстың 765 жалпы білім беретін мектебінде (247000 клуб мүшелері) "Адал Ұрпақ" ерікті мектеп клубтары және "Парасатты азамат" бұрышындағы 636 мектеп кітапханалары құрылды.
2020 жылға арналған жоспарға сәйкес "Сыбайлас жемқорлыққа жол бермейік!", "Біз жемқорлыққа қарсымыз!", "Адал еңбек бәрін жеңеді", "Жемқорлық – жат әдеп " және т.б. тақырыптарда тәрбие сағаттары өткізілді. оқушыларға сыбайлас жемқорлық іс-әрекеттері нәтижесінде туындаған өмір туралы бейнеролик көрсетілді, облыстық слет, оқушылармен пікір алмасу өткізілді.
Қазақстандық патриотизм мен "Мәңгілік ел" азаматтығына және сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілікке тәрбиелеуге бағытталған дебаттар, пікірталас клубтары, патриоттық форумдар, акциялар ұйымдастырылды.
Облыста түрлі құқықтық тақырыптарға 100 көрнекі үгіт құралдары (баннерлер, стендтер және т.б.), 14 жарықдиодты экранда 4 бейнеролик орнатылды.
Сонымен қатар, 2019 жылдың қараша айынан бастап Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет "Ашық бюджеттердің интерактивті картасы" жобасын іске асыруда Publicbudget.kz".
"Интерактивтік картаның" көмегімен Алматы облысының әрбір тұрғыны бюджет ақшасының қалай, не және қанша мөлшерде жұмсалатынын көре алады, сондай-ақ карта бюджет қаражатының жұмсалуының ашықтығын бақылауға және оның дамуына ықпал етуге мүмкіндік береді.
Бүгінгі күні жалпы сомасы 906 млрд.теңгеге 1730 мемлекеттік Ұйымның бюджетін жариялау қамтамасыз етілді.
Бүгінгі күні сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайту, сондай-ақ мемлекеттік сатып алу процесінің тиімділігі мен ашықтығын арттыру мақсатында электрондық мемлекеттік сатып алу енгізілді, яғни сатып алудың барлық негізгі рәсімдері автоматтандырылды, рәсімдерді өткізу процесіне қатысудың адами факторлары қысқартылды.
Бұл ретте, мемлекеттік сатып алудың электрондық жүйесі әлеуетті өнім берушілерге мемлекеттік сатып алуды өткізу рәсіміне қатысу және әлеуетті өнім берушілер арасында адал бәсекелестік үшін тең мүмкіндіктер береді, сатып алу процесін неғұрлым ашық және жария етеді. Сондай-ақ әлеуетті өнім берушілер техникалық ерекшеліктің талаптарымен алдын ала танысу мүмкіндігін қоса алғанда, барлық қажетті ақпаратпен тең дәрежеде таныса алады және олар бойынша ескертулер болған жағдайда Тапсырыс берушіге жүгіне алады.
Сонымен қатар, облыста ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жүргізілуде. Облыстың сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметімен бірлесіп брифингтер, семинарлар өткізіледі, онда мемлекеттік сатып алу саласындағы заңнама нормаларын, сондай-ақ заңнаманы жетілдіруге бағытталған Енгізілген өзгерістер мен толықтыруларды түсіндіру беріледі. Өңірдің аудандары мен қалаларында сатып алуларда туындаған мәселелер мен проблемалар бойынша мемлекеттік органдар мен бизнес-қоғамдастық өкілдерінің қатысуымен кеңестер өткізіледі.
Қабылданып жатқан шаралар мемлекеттік сатып алу саласындағы ахуалды жақсартады және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендетуге мүмкіндік береді.
2020 жылы облыстың ақ бірыңғай ұйымдастырушысы – АҚ Басқармасы арқылы сатып алуға 131,8 млрд теңге бөлінді. 01.01.2021 ж.жағдай бойынша жалпы сомасы 168,7 млрд. теңгеге барлығы 692 сатып алу өткізілді (2019 жылы – 60,3 млрд. теңге). Үнемдеу 16,3 млрд. теңгені және тиісінше 5,3 млрд. теңгені құрады, өсім 11,0% %
Мемлекеттік қызметтерді облыстың қалалары мен аудандарының түкпір-түкпірінде орналасқан бөлімдерді іздемей, бір ғимаратта алу үшін өткен жылдан бастап по-да "сервистік әкімдік" жұмыс істейді.
"Сервистік Әкімдік" Мемлекеттік органдардың Open-space (Опен-спейс) форматындағы жұмысының тиімді үйлесімі болып табылады, оның ажырамас бөлігі қызметкерлердің клиентке бағдарлануына және азаматтар үшін қолайлы жағдай жасауға негізделген қызмет көрсетудің жоғары сапасы болып табылады.
Бірегей алаң "бір терезе" режимінде азаматтар үшін қызметтердің кең кешенін көрсетуді көздейді. Сервистік әкімдік техникалық жабдықталған күту аймақтарымен жабдықталған, ақпараттық стендтер орнатылған, өзіне-өзі қызмет көрсету бұрышы ұйымдастырылған.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің жаңа бағытын насихаттау үшін түрлі сала өкілдерінің (мұғалім, дәрігер, полицей, өрт сөндіруші, мемлекеттік қызметші, кәсіпкер, студент, Оқушы) қатысуымен әлеуметтік ролик түсірілді.
Әлеуметтік ролик арқылы өз саласының әрбір маманы өзін "парасаттылық елшісі" ретінде көрсете отырып, өз әріптестеріне, достарына және облыстың барлық тұрғындарына кез келген құқық бұзушылықтарға нөлдік төзімділікті нығайту және қоғамда адалдық пен парасаттылық қағидаттарын қалыптастыру қажеттілігі туралы үндеу жасады.
Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алу мақсатында сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі және сыртқы талдау тұрақты негізде жүргізіледі.
Ағымдағы жылдың есепті кезеңінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау мақсатында облыстың мемлекеттік органдары мен квазимемлекеттік секторлары 706 ішкі талдау жүргізді. Талдау нәтижесінде 26 сыбайлас жемқорлық тәуекелі анықталды, 918 ұсыным әзірленді, оның 814-і орындалды.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және сыбайлас жемқорлыққа жағдай туғызатын құқық бұзушылықтардың жолын кесу мәселелері әкімдіктің отырыстарында, аппараттық кеңестерде және ведомствоаралық комиссияның отырыстарында қаралады.
Жалпы, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жұмыс Облыс әкімдігінің тұрақты бақылауында.