Ұйғыр ауданының аумақтық
сайлау комиссиясының
2024 жылғы 31 желтоқсандағы № 00
қаулысына қосымша
Ұйғыр ауданының аумақтық сайлау комиссиясының
РЕГЛАМЕНТІ
- Жалпыережелер
- ОсыРегламент Ұйғыр ауданының аумағындаПрезидентті,Парламентжәнемәслихаттар депутаттарын,әкімдерді,өзге де жергіліктіөзін – өзі басқару органдарыныңмүшелерін,референдумдыұйымдастырудыжәнеөткізудіқамтамасыз ететін Ұйғыр ауданының аумақтықсайлаукомиссиясы(бұдан әрі-АСК)жұмысыныңтәртібіменқағидаларынайқындайды.
- АСК жеті мүшеден тұрады.
- АСК қызметі алқалылық, жариялылық және ашықтық негізінде жүзеге асырылады.
4.АСК өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, 1995 жылғы 28 қыркүйектегі «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» (бұдан әрі – Сайлау туралы заң), 1995 жылғы 2 қарашадағы «Республикалық референдум туралы» (бұдан әрі – Референдум туралы заң) Қазақстан Республикасының Конституциялық заңдарын, Президент актілерін және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерін басшылыққа алады.
- ӨзқұзыретішегіндеқабылданғанАСКшешімдерінбарлықмемлекеттікоргандар,ұйымдар,жергіліктіөзін-өзі басқару органдары,сондай-ақ олардыңлауазымды адамдары Ұйғыр ауданының бүкілаумағындаорындауғаміндетті.
- АСК құрамын Ұйғыр аудандық мәслихаты саяси партиялардың ұсыныстары негізінде қалыптастырады. Саяси партиялардың ұсыныстары болмаған жағдайда, мәслихат өзге қоғамдық бірлестіктер мен жоғары тұрған сайлау комиссияларының ұсынысы бойынша АСК сайлайды.
- АСКқұрамынаұсынылатынадамдароныңжұмысынақатысуғакелісім беру туралыөтініштердіқоса береді.
- АСК өкілеттік мерзімі бес жылды құрайды.
- АСК мүшелері Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы бекіткен біліктілік талаптарына сәйкес болуға тиіс.
- АСК төрағасы, төрағаның орынбасары, хатшысы сайлау комиссиясының отырысында сайланады.
11.АСК төрағасы:
1) АСК қызметін ұйымдастырады;
2) АСК отырысын шақырады және төрағалық етеді;
3) АСК қаулыларына және өзге де құжаттарына қол қояды;
4) АСК шешімдерінің іске асырылуын бақылауды жүзеге асырады;
5) АСК төрағасының орынбасары, хатшысы және мүшелері арасында міндеттер мен тапсырмаларды бөледі;
6) Сайлау туралы заңда, Референдум туралы заңда көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.
- АСК төрағасы болмаған кезеңде (ауруы, іссапарда болуы, еңбек немесе өзге де демалыста болуы) АСК төрағасының міндеттерін оның орынбасары орындайды.
- Жеделшешім қабылдауды талап ететін жағдайлардықоспағанда, сайлау комиссиясының мүшелерінетиістісайлаукомиссиясыныңотырыстарытуралықырықсегізсағат бұрын хабарланады.
АСК мүшесі:
1) сайлау комиссиясы отырысының күн тәртібі бойынша ұсыныстар енгізуге;
2) сайлау комиссиясының отырысында сөз сөйлеуге, сайлау комиссиясының құзыретіне кіретін мәселелер бойынша ұсыныстар енгізуге және олар бойынша дауыс беруді өткізуді талап етуге міндетті;
3) отырыстың басқа қатысушыларына күн тәртібіне сәйкес сұрақтар қоюға және олардан мәні бойынша жауаптар алуға;
4) сайлау комиссиясының құжаттарымен және материалдарымен танысуға, олардың куәландырылған көшірмелерін алуға;
5) АСК отырысында қабылданған шешіммен келіспеген жағдайда ерекше пікірі болуға және оның қаралуын талап етуге;
6) сайлау комиссиясы мүшелерінің төрттен үш даусымен расталған өкілеттік бойынша төмен тұрған сайлау комиссиясының қызметін тексеруді жүзеге асыруға құқылы;
7) Сайлау туралы заңда, Референдум туралы заңда және АСК мүшелері арасында міндеттерді бөлуде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыруға құқығы бар.
- АСК мүшесі:
1) АСК отырыстарына қатысуға міндетті;
2) төрағаны дәлелді себеппен (ауырған жағдайда еңбекке уақытша жарамсыздық парақпен расталған, еңбек немесе өзге де демалыстарда болу, өзге де дәлелді себептермен) отырысқа қатысу мүмкін еместігі туралы алдын ала хабардар етуге міндетті;
3) өзіне жүктелген міндеттерді, АСК шешімдерін, сондай-ақ жоғары тұрған сайлау комиссиясының шешімдерін орындауға міндетті;
4) азаматтардың сайлау құқықтары мен заңды мүдделерінің сақталуын және қорғалуын қамтамасыз етуге, шешімдер қабылдау кезінде бейтараптық пен тәуелсіздік танытуға, сондай-ақ кандидаттар мен партиялық тізімді ұсынған саяси партиялардың қызметін жария бағалаудан қалыс қалуға міндетті.
- АСК мүшесі өзі өкілі болып табылатын саяси партияның немесе өзге де қоғамдық бірлестіктің шешімдерімен байланысты емес және олардың мүдделерін қорғауға құқығы жоқ.
- АСК мүшесі өз міндеттерінен босатылады:
1) сайлау комиссиясының белгіленген өкілеттік мерзімі өткеннен кейін;
2) сайлау комиссиясының қызметі тоқтатылған кезде.
- Жоғарытұрғансайлаукомиссиясыныңшешімі бойынша АСКмүшесі келесі жағдайлардаөзміндеттеріненбосатылады:
1) өз қалауы бойынша міндеттерден босату туралы өтініш беру;
2) Қазақстан Республикасының азаматтығынан айырылғанда;
3) сайлау комиссиясының құрамын қалыптастырған мәслихат орналасқан әкімшілік-аумақтық бірліктің шегінен тыс тұрақты тұрғылықты жерге кеткенде;
4) оған қатысты соттың айыптау үкімі заңды күшіне енген кезде;
5) оны әрекетке қабілетсіз, әрекет қабілеті шектеулі, хабар-ошарсыз кетті деп тану немесе оны қайтыс болды деп жариялау туралы сот шешімі заңды күшіне енгенде;
6) оның қайтыс болуы;
7) саяси партияның Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен оны ұсынған саяси партияны тарату туралы қабылдаған шешімі, не оны ұсынған саяси партияны тарату туралы заңды күшіне енген сот шешімі қабылданғанда жүзеге асырылады.
- АСКмүшесілауазымдықөкілеттіктеріннемесесайлаутуралыЗаңныңталаптарын бірнеше ретбұзғанжағдайдаоны Ұйғыр аудандықмәслихаты қызметінен босатады.
- АСК мүшесі Ұйғыр ауданының аумағында тұруы тиіс.
- Жұмыстыжоспарлау
- АСК өзқызметінжылдықжұмысжоспарына сәйкесжүзеге асырады.
АСК жұмыс жоспары комиссия мүшелерінің ұсыныстары бойынша қалыптастырылады және комиссия отырысында бекітіледі.
- Сайлауларменреферендумдардыдайындаужәнеөткізужөніндегінегізгііс – шаралардың күнтізбелікжоспарларыныңжобалары(бұдан әрі-күнтізбелікжоспар)АСКотырысындаәзірленедіжәнебекітіледі.
- Күнтізбелікжоспарлардыбекітутуралықаулықабылданғаннанкейінгікелесікүнненкешіктірмейолартиістіқалалықжәнеаудандықсайлаукомиссияларынажіберіледі,сондай-ақ АСК-ның интернет-ресурсында орналастырылады.
- Отырыстардыдайындаутәртібі
- Отырыстың күніменуақытынАСКтөрағасыайқындайды. АСК мүшелерінхатшыотырыстуралы, дереушешім қабылдауды талап ететін жағдайлардықоспағанда, отырысқадейінқырықсегізсағаттанкешіктірмей хабардар етеді.
- АСК отырыстарының күн тәртібінің жобасына комиссия мүшелері жоспарларда белгіленген мәселелерден басқа өзге де мәселелерді ұсынуға құқылы. Бұл жағдайда мәселені енгізудің орындылығы АСК төрағасымен келісіледі.
- Отырыстың күн тәртібіне енгізілгенмәселелер бойынша материалдардыАСК қызметініңтиістібағыттарынқамтамасыз ететін комиссиямүшелерідайындайдыжәнехатшығаұсынады.
- Отырыстардыөткізутәртібі
- Сайлау науқанын дайындау және өткізу кезеңінде АСК отырыстары кемінде екі аптада бір рет өткізіледі. Өзге уақытта комиссия өз отырыстарын қажетіне қарай Төрағаның немесе Комиссия мүшелерінің кемінде үштен бірінің бастамасы бойынша өткізеді.
- АСК отырыстары, егер оларға Комиссия мүшелерінің жалпы санының кемінде үштен екісі қатысса, заңды болады.
- АСК шешімдері Сайлау туралы заңда белгіленген өзге жағдайларды қоспағанда, олардың мүшелерінің жалпы санының көпшілік даусымен ашық дауыс беру арқылы қабылданады.
- Оныңшешіміменкеліспеген АСК мүшелеріерекшепікірбілдіругеқұқылы,олдереу жоғары тұрғансайлаукомиссиясыныңназарынажеткізіледіжәнежазбашанысандакомиссияотырысыныңхаттамасынақоса беріледі.
- АСК барлық тұлғалардың өз шешімдерімен еркін танысуына жағдай жасайды, олар жалпыға қолжетімді телекоммуникациялық желілерде орналастырылады, ал сайлау туралы заңда көзделген жағдайларда өзге де жариялануға жатады.
- АСК құрамында өкілі жоқ Саяси партиялар сайлау науқанын дайындау және өткізу кезеңіне сайлау тағайындалған немесе жарияланған күннен бастап он күннен кешіктірмей кеңесші дауыс беру құқығымен өз өкілін АСК-ға беруге құқылы.
- Партияныңжарғысынасәйкесуәкілдерқол қойған жәнемөрмен расталған саясипартияөкілін беру туралыАктАСК-ғажіберіледі.Актігекеңесшідауысқұқығыменкомиссияғаенгізілугекелісім беру туралыазаматтыңөтінішіқоса беріледі.
- АСКсайлаукомиссиясыныңмүшесінкеңесшідауысқұқығыментағайындаутуралышешімқабылдайды.
34.Саяси партияның өкілі кеңесші дауыс беру құқығымен АСК отырысында сөз сөйлеуге, сайлау комиссиясының құзыретіне кіретін мәселелер бойынша ұсыныстар енгізуге, сайлау комиссиясының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) жоғары тұрған сайлау комиссиясына немесе сотқа шағымдануға құқылы.
- Кеңесшідауысқұқығыменсаясипартиялардыңөкілдерікомиссияшешімқабылдағанкездедауыс бермейді жәнеАСКқұжаттарынақол қоймайды.
- АСК отырыстарынакандидаттар,сенім білдірілген адамдар,байқаушылар,бұқаралықақпарат құралдарының өкілдеріқызметтіккуәлігіжәнередакцияныңтапсырмасыболғанкезде қатыса алады.
- Депутаттыққакандидаттар,партиялықтізімдерін ұсынған саясипартиялароларғақатыстымәселелердіқараукезіндеАСК отырысыжәнекүн тәртібі туралыалдын ала хабардар етіледі.
- Отырыстатөрағалық етуші:
1) АСК отырысын жүргізеді;
2) отырыстың күн тәртібіндегі мәселелерді талқылауды ұйымдастырады, оларды дауыс беруге қояды;
3) АСК отырысына қатысып отырған адамдардың тізімін жария етеді;
4) АСК мүшелеріне, сондай-ақ шақырылған адамдарға сөз сөйлеуге сөз береді;
5) дауыс беруді және дауыстарды санауды ұйымдастырады, дауыс беру нәтижелерін жария етеді;
6) АСК мүшелері мен шақырылған адамдардың осы Регламенттің ережелерін сақтауын қамтамасыз етеді. Ашық дауыс беруге қатыса отырып, төрағалық етуші соңғы болып дауыс береді.
- Қарастырылып отырған мәселелердіңсанышектелмейді.
- Отырыстардыңшешімдерінресімдеу
- АСК отырыстарынхатшыхаттаматүрінде ресімдейді.
Отырыстың хаттамасына сайлау комиссиясының төрағасы мен мүшелері қол қояды.
- Отырыстыңхаттамасы,егеротырыстаАСКөзгешемерзімдер айтылмаса, отырыскүніненкейінекіжұмыскүніненаспайтынмерзімдересімделеді.
Комиссия төрағасының шешімі бойынша аталған мерзімдер қысқартылуы мүмкін.
- Отырыстақабылданғаншешімдерқаулыларменресімделедіжәнебарлықмүдделітұлғалардыңназарынажеткізіледі.
- ҚаулыларғаАСКтөрағасы және хатшы қол қояды жәнетізімбойыншатаратылуғажатады.
- Жекежәнезаңдытұлғалардыңөтініштерінқарау
- Азаматтардың АСК-да өтініштерінқарау Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процесстік кодексіне (әрі қарай- ӘРПК)сәйкесжүзеге асырылады.ӘРПКбелгілегенӘкімшілікрәсімдертәртібіҚазақстанРеспубликасыныңсайлаужәнереспубликалықреферендум туралы заңнамасыменреттелетінқатынастарғақолданылмайды.ӘРПКнормаларыменҚазақстанРеспубликасыныңконституциялықзаңыарасындақайшылық болған жағдайдаКонституциялықзаңныңережелері қолданылады.
- Сайлаутуралы, референдум туралызаңдарғасәйкес, өтініштіңмәні бойынша АСКалқалышешімінқабылдауталап етілетін болған жағдайда,олотырысқашығарылады. АСК отырысыазаматтарменұйымдардыңөтініштерінқарауүшінбелгіленгенмерзімдерескерілеотырып өткізіледі.
- Азаматтарменұйымдардыңсайлаузаңнамасынбұзутуралы өтініштері шағымтүскенкүнненбастапбес күн ішінде, ал келіп түскен өтініштер дауыс беруге дейін бескүнненаз уақыт бұрынжәнедауыс беру күні–дереу қаралады.
Төмен тұрған сайлау комиссияларының және олардың мүшелерінің шешімдері мен әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) шағымдар, егер сайлау туралы заңда өзгеше көзделмесе, АСК шағым түскен күннен бастап үш күн ішінде қарайды.
- ЕгерСайлау туралызаңдаөзгешешағымданумерзімдерібелгіленбесе, сайлау комиссиясының шешімдеріменәрекеттеріне(әрекетсіздігіне)шешімқабылданғаннемесе іс-әрекет(әрекетсіздік) жасалған күнненбастапонкүнішінде жоғары тұрғансайлаукомиссиясынажәне(немесе)сотқашағым жасалуы мүмкін.Көрсетілгенмерзімдерөткенненкейінсайлаукомиссиясыныңшешімінежәнеәрекеттеріне(әрекетсіздігіне)өтінішқарауғажатпайды.
Сайлау комиссиясында және сотта өтініштерді бір мезгілде қарау кезінде АСК сот шешімі күшіне енгенге дейін өтінішті қарауды тоқтата тұрады.
АСК шағым бойынша шешімді сот арызды қарау нәтижелері бойынша сот шешімінің заңды күшіне енгені туралы хабардар еткеннен кейін қабылдайды.
- АСК Ұйғыр ауданының аумағындасайлаужәнереспубликалықреферендумтуралызаңнаманыңбіркелкіқолданылуынқамтамасыз ете отырып, төмен тұрғансайлаукомиссияларының,референдумкомиссияларыныңқызметінтексерудіжүзеге асыра алады.
Тексеру нәтижелері бойынша АСК кез келген төмен тұрған сайлау комиссиясының, референдум комиссиясының шешімін, егер ол заңға қайшы келсе не белгіленген құзыретінен асып кетсе, күшін жоя алады, мәселенің мәні бойынша шешім қабылдай алады немесе шешімі жойылған комиссияның қайта қарауына тиісті материалдарды жібере алады, сондай-ақ тексеру материалдарын тиісті органдарға немесе сотқа жібере алады.