Алматы облыстық ономастикалық комиссиясының кезекті отырысы өтті.
Отырысқа комиссия мүшелері, Қонаев және Алатау қалалары мен аудан әкімдерінің орынбасарлары, бөлім басшылары мен сала мамандары қатысты. Күн тәртібінде 2025 жылға арналған Жол картасы негізінде құрамдас бөліктерге атау беру және Ұлы Жеңістің 80 жылдығына орай көшелерге ҰОС ардагерлерінің есімдерін беру мәселелері қаралды.
Мемлекет басшысы тапсырмасы аясында 2025 жылғы Жол картасына сәйкес Алматы облысында 678 көше қайта аталып, атаулар «Жер-су атаулары» және «Дәстүрлі атаулар» тізімдері негізінде берілді. Сонымен қатар, 154 көшеге ҰОС ардагерлерінің есімдері берілді. 9 Мамыр мерекесі аясында өткен отырыста 81 көшеге Кеңес Одағының Батырларының есімдерін беру туралы шешім қабылданды.
Отырыста 181 көшеге атау беру туралы ұсыныстар қаралып, қолданыстағы талаптарға сәйкес келісілді.
Жиында Қонаев, Алатау қалалары және Қарасай ауданы әкімдерінің орынбасарлары ономастика саласында атқарылған жұмыстар бойынша баяндама жасады.
Отырыс қорытындысы бойынша қайта аталған көшелердің атауларын белгіленген талаптарға сәйкес ресімдеу, 2GIS және Яндекс Карталар жүйелеріне уақытылы енгізу, сондай-ақ Жол картасы аясындағы жұмыстарды 2026 жылдың 2-тоқсанына дейін толық аяқтау жөнінде нақты тапсырмалар берілді.
Алатау қаласында TED Talks форматында ұстаздар, оқытушылар және ғалымдардың қатысуымен облыстық Тіл форумы өтті.
Пленарлық бөлімде қазақ тілінің даму бағыты, білім берудегі инновациялық әдістемелер, цифрлық жобалар және жасанды интеллекттегі қазақ тілінің болашағы жан-жақты талқыланды. Секциялық кездесулерде ұстаздар өздерінің авторлық жобаларын таныстырып, тәжірибе алмасты.
Форумға 200-ден астам тіл маманы қатысты. Спикерлер соңғы жылдары өзге ұлт өкілдері мен шетел азаматтары тарапынан қазақ тілін меңгеруге деген құлшыныстың артқанын айтты.
Облыс әкімінің орынбасары Ғани Айдарұлы Майлыбаев форумның ашылу салтанатында: «Қазақ тілі ғылымның, инновация мен технологияның тіліне айналып келеді, бұл ретте педагогтардың еңбегі орасан зор», – деп атап өтті.
Халықаралық «Қазақ тілі қоғамының» президенті Рауан Кенжеханұлы қазақ тілінің әлемдік платформаларға, соның ішінде Google Translate пен OpenAI жүйелеріне енгізілуі жөнінде айтты.
Iс-шараны Алматы облысының Тілдерді дамыту басқармасы, Білім басқармасы және Халықаралық «Қазақ тілі қоғамы» бірлесіп ұйымдастырды. Форум барысында педагогтар пен ғалымдарға әкімдік атынан алғыс хаттар табысталды.
Айта кетейік, іс-шара «Келешек мектептері» жобасы аясында салынған №7 орта мектепте өтті. Мұнда қонақтарға кітап көрмесі мен мектептің арнайы кабинеттері таныстырылды.
«Сөз құндылығы – цифрлық дәуірде» облыстық іс-шарасы өтті
2026 жылғы 3 сәуірде Алматы облысының тілдерді дамыту жөніндегі басқармасы мен Қарасай ауданы әкімдігінің ұйымдастыруымен Қаскелең қаласында «Сөз құндылығы – цифрлық дәуірде» атты облыстық іс-шара өтті.
Іс-шараның мақсаты – цифрлық дәуір жағдайында сөз мәдениеті, тіл тазалығы мен сөз құндылығының маңызын түсіндіру, жастарды саналы, жауапты әрі мәдениетті тілдік қарым-қатынасқа тәрбиелеу, интернет кеңістігінде сауатты сөйлеу дағдыларын дамыту.
Шараға Алматы облыстық тілдерді дамыту басқармасының басшысы Салтанат Дауыспекқызы Беспаева, аудан әкімінің орынбасары Бексұлтан Ақылбекұлы, депутаттар, тіл мамандары, зиялы қауым өкілдері, жастар, аудан тұрғындары және этномәдени бірлестіктердің мүшелері қатысты.
Басқарма басшысы Салтанат Дауыспекқызы өз сөзінде қазіргі кезеңде технологияның қарқынды дамуы ақпарат алмасу үдерісін жаңа деңгейге көтергенін атап өтті. Сонымен қатар, интернет пен әлеуметтік желілердің қоғамдағы пікір қалыптастырудағы рөліне тоқталып, мұндай уақытта сөздің жауапкершілігі мен мәдениеті бұрынғыдан да маңызды екенін жеткізді.
Ол өз сөзінде:
«Сөз – тек ақпарат жеткізудің құралы емес, ол – ұлттың жаны, халықтың рухани айнасы. Сөз қадірін сақтау – ұлттық құндылықтарды сақтау» – деп атап өтті.
Шара барысында Серік Қалиевтың «Мақал-мәтел мағыналары» кітабының тұсаукесері өтіп, «Мақал – сөздің маржаны» атты байқау ұйымдастырылды. Байқаудың мақсаты – мемлекеттік тілді цифрлық дәуірде дамыту, ұлттық тәрбиені нығайту, жастардың ой-санасын қалыптастыру және тіл мәдениетін насихаттау.
Байқауға 50 өнерпаз қатысып, көрермендер Тас дәуіріндегі «Шамандар» биін, сондай-ақ ақпараттық-цифрлық дәуір көріністерін (компьютер, интернет, смартфон) және «Қарасай жастары» театрының өнерін тамашалады.
Іс-шара соңында өңірдегі тіл саясатын жүзеге асыруға ерекше үлес қосқан азаматтар басқарма басшысының арнайы номинацияларымен марапатталды.
Алматы облысында Қазақстан Республикасының тіл туралы заңнамасының сақталуына 2026 жылдың І жартыжылдығына арналған мерзімді тексеру жұмыстары басталды.
Алматы облысы әкімінің 2025 жылғы 28 қарашадағы №68 – өн/қ өкіміне сәйкес:
- «Алматы облысының мемлекеттік сатып алу басқармасы» мемлекеттік мекемесіне;
- «Алматы облысының табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасы» мемлекеттік мекемесіне;
- «Алматы облысының экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасы» мемлекеттік мекемесіне;
- «Алматы облысының денсаулық сақтау басқармасы» мемлекеттік мекемесіне Қазақстан Республикасының тіл туралы заңнамасының сақталуына жоспарлы тексеру жүргізіліп, әдістемелік көмек көрсетілді.
- Орын алған кемшіліктерді түзетуге ұсынымдар берілді.
2026 жылғы 18 наурызда облыс әкімінің қолдауымен Алматы облысының тілдерді дамыту жөніндегі басқармасы мен Талғар ауданы әкімдігінің ұйымдастыруымен «Сөз құндылығы – цифрлық дәуірде» жобасы аясында «Жасанды интеллект дәуіріндегі рухани құндылық» атты облыстық іс-шара өтті.
Іс-шараның мақсаты – цифрлық дәуір жағдайында сөз мәдениеті мен тіл тазалығының маңызын арттыру, жастарды сауатты тілдік қарым-қатынасқа тәрбиелеу және мемлекеттік тілді цифрлық кеңістікте дамыту.
Шара барысында жасанды интеллекттің тіл дамытудағы мүмкіндіктері таныстырылып, «Жасанды интеллект әліппесі» кітабының тұсаукесері өтті.
Жиын соңында тіл саясатын дамытуға үлес қосқан азаматтар мен ұйымдар «Мемлекеттік тіл – бизнесте», «Мемлекеттік тіл – мерейім», «Сауатты жарнама – сапалы қызмет», «Жаңа дәуір үні», «Тілдарын», «Тілге қызмет – елге қызмет», «Құжат шебері – тіл зергері», «Тіл тазалығының тірегі» номинацияларына ие болып, Алматы облысының әкімі М. Сұлтанғазиевтің Алғыс хатымен марапатталды.
2025 жылғы 5 қыркүйекте Ұйғыр ауданында Қазақстан халқы тілдері күніне арналған «Тіл – татулық тірегі» облыстық тіл фестивалі өтті.
Іс-шара аясында «Тіл және қоғам» көрмесі ұйымдастырылып, мерекеге жиналған жұртшылықты Ұйғыр ауданының әкімі Бота Елеусізова, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Болат Керімбек, ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі Тіл саясаты комитетінің Басқарма басшысы Қайыржан Рахымжанов, Алматы облыстық мәслихатының төрағасы Қуат Байғоджаев, сондай-ақ «Аманат партиясы жанындағы азаматтық қоғам мен мәдениетті дамыту жөніндегі «Мирас» аймақтық кеңесінің төрағасы Тәңірберген Қасымақынұлы, Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі, тіл жанашыры Дарья Шулима мен «Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Алматы облыстық филиалының төрағасы Күлзира Сейітбекқызы құттықтады.
Өз сөзінде Қуат Байғоджаев тілдің ел бірлігіндегі, қоғам тұрақтылығындағы рөлін атап өтіп, ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының мұрасын ұлықтау – баршамыздың ортақ парызымыз екенін жеткізді. Ол: «Тіл – ұлттың болмысы ғана емес, елдегі бейбітшілік пен тұрақтылықтың берік іргетасы. Мемлекеттік тілдің қолданылу аясы жылдан-жылға кеңейіп, жастар арасында қазақ тілінде сөйлеу сәнге айналуда. Бұл – ең үлкен жетістігіміз», – деді.
Фестиваль аясында тілдерді дамыту саласына қосқан сүбелі үлесі үшін өңірдің бір топ азаматтары Алматы облысы әкімдігінің, ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің, сондай-ақ «Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы» қоғамдық бірлестігінің Алматы облыстық филиалының марапаттарымен марапатталды.
Салтанатты жиын «Сүйінбай сазы» халықтық фольклорлы-этнографиялық ансамблі мен өнер жұлдыздары қатысуымен «Тіл – тарихтың айнасы» атты концерттік бағдарламамен түйінделді.
Қазақстандағы жүзден астам этнос өкілдерін бір шаңырақ астына ұйыстыратын мемлекеттік тілдің мерейін көтерген бұл шара жалпыхалықтық мерекеге айналды.
Наурыз мерекесі қарсаңында Қазақстанда 13–23 наурыз аралығында ауқымды республикалық «Nauryz Sale» акциясы басталады. Бастама отандық өндірушілерді қолдауға, ішкі сауданы ынталандыруға және ел тұрғындары мен қонақтары үшін бірыңғай мерекелік атмосфера қалыптастыруға бағытталған.
Акция кезеңінде сауда субъектілері халыққа азық-түлік және азық-түлік емес тауар топтарына 10–70 пайыз аралығында мерекелік жеңілдіктер ұсынады. Акциялық тауарлар сауда залдарында арнайы мерекелік навигация және «Nauryz» фирмалық безендіруі арқылы белгіленеді. Атап айтқанда, тақырыптық баға белгілері, брендтелген көрсеткіштер, баннерлер және басқа да POS-материалдар орналастырылып, сатып алушыларға ассортиментте оңай бағдарланып, жеңілдікпен ұсынылған тауарларды жылдам табуға мүмкіндік береді.
Акцияға ішкі сауда саласының шамамен 300 субъектісі қатысады. Олардың қатарында 140 сауда үйі мен сауда-ойын-сауық орталығы, 140 сауда желісі және 20 электрондық сауда субъектісі бар. Қатысушылар қатарында елдің ірі сауда желілері — Magnum, Small, Galmart, «Анвар», «Дина», Toimart, «Астыкжан», «Аян», Greenwich және басқалары, сондай-ақ Mega Silk Way, Keruen, Keruen City, «Аружан», «Сарыарка», Shymkent Plaza сияқты ірі сауда үйлері мен сауда-ойын-сауық орталықтары бар.
Акция аясында отандық өндірушілерді қолдауға ерекше назар аударылады. Сауда орталықтарында қазақстандық өндірушілердің өнімдері ұсынылатын арнайы сату аймақтары ұйымдастырылып, онда тауарлар нарықтағы бағадан орта есеппен 10–20 пайызға төмен бағамен сатылатын болады.
Сауда орталықтарына келушілер үшін мазмұнды интерактивті бағдарлама да қарастырылған. Елдің ірі сауда-ойын-сауық орталықтарында ұлттық нақыштағы фотозоналар ұйымдастырылады.
Серіктестік аясында Қазақстан бойынша 11 сауда нүктесі бар «Тарбие» ұлттық киім дүкені ұлттық нақыштағы киімдерді ұсынады. Келушілер оларды киіп көріп, естелікке суретке түсе алады. Мұндай аймақтарды еліміздің ірі сауда орталықтарында орналастыру жоспарланған. Атап айтқанда, Ақтаудағы SAYA Mall, Петропавлдағы Dostyk Mall, Ақтөбедегі KeruenCity, Астанадағы Keruen City Astana, Атыраудағы Infinity Mall, Түркістандағы Turan Mall, Алматыдағы Dostyk Plaza және Шымкенттегі Shymkent City Mall сауда орталықтарында ұйымдастыру көзделіп отыр.
Бұған дейін Сауда және интеграция министрлігі Қазақстанның сауда субъектілері арасында «Sauda in Digital Nauryz» республикалық конкурсының өткізілетінін жариялаған болатын. Конкурс 2026 жылғы 13–20 наурыз аралығында өтеді және сауда нысандарын мерекелік безендіруде заманауи цифрлық шешімдерді енгізуге, сондай-ақ инновациялық сервистерді дамытуға бағытталған.
Қатысушылар өз жобаларын төрт номинация бойынша ұсына алады: «Үздік цифрлық безендіру», «Үздік цифрлық құттықтау», «Жасанды интеллектті үздік пайдалану» және «Ең креативті Digital-жоба». Қатысу үшін Instagram әлеуметтік желісінде #saudadigitalnauryz хештегімен бейнеролик жариялап, Сауда және интеграция министрлігінің ресми парақшасын белгілеу қажет.
Жеңімпаздарды креатив, жасанды интеллект технологияларын қолдану, ұлттық бірегейлік, аудиторияның белсенділігі және жобаның орындалу сапасы критерийлері бойынша сараптамалық комиссия анықтайды. Конкурс қорытындысы 2026 жылғы 20 наурызда шығарылып, жеңімпаздарды салтанатты марапаттау рәсімі өтеді.
Ескерту: республикалық акцияға бастаманы қолдап, әлеуметтік жауапкершілік танытқан сауда субъектілері қатысады. Қазақстан Республикасының өңірлері бойынша акцияға қатысушылардың тізімі қоса беріледі.
🗳 2026 жылғы 15 наурызда Қазақстанда жаңа Конституция жобасы бойынша республикалық референдум өтеді.
Әрбір азамат өз пікірін білдіріп, дауыс беруге қатыса алады.
📌 Өзіңізді сайлаушылар тізімінен алдын ала тексеріңіз:
🗳 2026 жылғы 15 наурызда Қазақстанда жаңа Конституция жобасы бойынша республикалық референдум өтеді.
Әрбір азамат өз пікірін білдіріп, дауыс беруге қатыса алады.
📌 Өзіңізді сайлаушылар тізімінен алдын ала тексеріңіз:
🌐 Сайт арқылы:
1️⃣ Сілтеме арқылы өтіңіз: https://sailau.almobl.kz
2️⃣ ЖСН енгізіңіз
3️⃣ «Тексеру» батырмасын басыңыз
4️⃣ Өз сайлау учаскеңіз туралы ақпаратпен танысыңыз
🤖 Telegram-бот арқылы:
1️⃣ Сілтеме арқылы өтіңіз: https://t.me/sailau_almobl_bot
2️⃣ «Бастау» батырмасын басыңыз
3️⃣ ЖСН енгізіңіз
4️⃣ Сайлаушылар тізімінде бар-жоғын және сайлау учаскеңізді біліңіз
📞 Call-орталық арқылы:
109 нөміріне қоңырау шалыңыз
Қоңырау шалу тегін. Мамандар сіздің барлық сұрақтарыңызға жауап береді.
✅ Тексеру бар болғаны бірнеше минутты алады.
2026 жылғы 15 наурызда өтетін республикалық референдумға дайындық шеңберінде Алматы облысында тұрғындар арасында кешенді ақпараттық-түсіндіру жұмыстары ұйымдастырылуда. Өңір тұрғындарына дауыс беру тәртібі, учаскеге тіркелу және дауыс беруге арналған есептен шығару куәлігін алу жолдары туралы жан-жақты мәлімет берілуде.
Алматы облыстық аумақтық референдум комиссиясының төрағасы Мейрамгүл Айтова азаматтардың тіркелген жерінен тыс жерде дауыс беру тәртібін түсіндірді.
- «Егер азамат 15 наурыз күні өзінің тіркелген жерінен тыс жерде болса, онда 14 наурыз күні сағат 18:00-ге дейін өз учаскелік комиссиясына жазбаша өтініш беріп, жеке куәлігін көрсетуі қажет. Өтініш негізінде есептен шығару куәлігі беріледі. Бұл құжат референдум күні нақты болатын жері бойынша учаскеде дауыс беруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар есептен шығару куәлігін сенімхат арқылы өкіл де ала алады, бұл ретте сенімхатты нотариалды куәландыру талап етілмейді. Құжат жоғалған жағдайда ол қалпына келтірілмейді және телнұсқа берілмейді. Бір елді мекен шегінде басқа учаскеде дауыс беру үшін есептен шығару құжаттары берілмейді», - деді Мейрамгүл Айтова.
Референдум учаскесін қалай білуге болады?
Алматы облысының тұрғындары өздерінің дауыс беру учаскесі туралы ақпаратты нақты уақыт режимінде бірнеше тәсіл арқылы ала алады:
ресми веб-сервис арқылы ЖСН енгізу жолымен;
бірыңғай iKomek байланыс орталығы арқылы (109);
облыстың учаскелері көрсетілген ақпараттық-анықтамалық карта арқылы;
Telegram-бот арқылы.
Call-орталықтардың байланыс нөмірлері (жұмыс уақытында):
Алматы облысы – 109
Қонаев қаласы – 8 (72772) 22111
Алатау қаласы – 8 (727) 3042629
Балқаш ауданы – 8 (72773) 95496
Еңбекшіқазақ ауданы – 8 (72775) 20777
Жамбыл ауданы – 8 (72770) 22340
Іле ауданы – 8 (72752) 20892
Қарасай ауданы – 8 (72771) 29981
Кеген ауданы – 8 (72777) 21170
Райымбек ауданы – 8 (72779) 21994
Талғар ауданы – 8 (72774) 21284
Ұйғыр ауданы – 8 (72778) 21739
Облыс әкімдігі тұрғындарды референдумға белсенді қатысуға шақырады.