Бұл туралы жаңа экологиялық кодексте Экологиялық реттеу бөлігінде айтылған
Жаңа экологиялық Кодекстің (бұдан әрі – Кодекс) енгізілуіне байланысты 2021 жылғы 1 шілдеден бастап мемлекеттік экологиялық реттеу бөлігінде де өзгеріс болды.
Экологиялық қатынастарды мемлекеттік реттеу мемлекеттің осы Кодексте реттелетін қатынастар субъектілерінің орындауы үшін міндетті экологиялық талаптарды белгілеуі және осы Кодекске сәйкес қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік реттеу құралдарын қолдану арқылы жүзеге асырылады.
Экологиялық талаптар деп Кодексте белгіленген, қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз етуге бағытталған ережелер, талаптар, шектеулер мен тыйым салулар түсініледі.
Қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік реттеу құралдары деп экологиялық талаптардың сақталуын қамтамасыз етуге бағытталған шаралар, іс-қимылдар мен рәсімдер жиынтығы түсініледі.
Қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік реттеу құралдары:
1) Қоршаған ортаны қорғау саласындағы қызметті лицензиялау;
2) Экологиялық нормалау;
3) қоршаған ортаны қорғау саласындағы техникалық реттеу болып табылады;
4) экологиялық бағалау;
5) мемлекеттік экологиялық сараптама;
6) экологиялық рұқсаттар және қоршаған ортаға әсер ету туралы декларациялар;
7) қоршаған орта мен табиғи ресурстар мониторингі;
8) мемлекеттік экологиялық бақылау;
9) қалдықтарды жинау, сұрыптау және (немесе) тасымалдау жөніндегі қызметтің хабарлама жасау тәртібі;
10) парниктік газдар шығарындылары мен сіңірулері саласындағы мемлекеттік реттеу құралдары жатады.
Сондай-ақ, "қоршаған ортаны қорғау саласында мемлекеттік қызметтер көрсету қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Экология, Геология және табиғи ресурстар министрінің 2020 жылғы 2 маусымдағы № 130 бұйрығына және "мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізілімін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің м. а. 2020 жылғы 31 қаңтардағы №39/НҚ бұйрығына сәйкес департамент (Экологиялық реттеу бөлімі) 5 Мемлекеттік қызмет көрсетеді, бұл 1) Қазақстан Республикасының экология, геология және; 2) Қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган жүзеге асыратын мемлекеттік экологиялық сараптаманың қорытындыларын беру; 3) кешенді экологиялық рұқсат беру; 4) қоршаған ортаға әсерді бағалау нәтижелері бойынша қорытынды беру; 5) қоршаған ортаға әсерді бағалаудың қамту саласын және (немесе) көзделіп отырған қызметтің әсер ету скринингін айқындау туралы қорытынды беру жатады. Мемлекеттік қызметтердің бұл түрлері "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы электрондық форматта көрсетіледі. www.elicence.kz". 2007 жылғы ескі Экологиялық кодекс бойынша Департамент 2 мемлекеттік қызмет көрсетті. Барлық мемлекеттік қызметтер электрондық форматта көрсетілетіндіктен, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін жағдайлар жоқ.
2021 жылдың 11 айында департаментке барлығы 100 жобалық материал, қоршаған ортаға эмиссияға рұқсат алуға 24 өтінім және қоршаған ортаға әсерді бағалаудың қамту саласын және (немесе) көзделіп отырған қызметтің әсер ету скринингін айқындау туралы қорытынды беруге 21 өтінім келіп түскенін атап өткен жөн. Департаментпен 92 Мемлекеттік қызмет көрсетілді.
Объект операторы деп меншігінде немесе өзге де заңды пайдалануында қоршаған ортаға теріс әсер ететін объект бар жеке немесе заңды тұлға түсініледі.
Кодекстің 418-бабының 3-тармағына сәйкес 2021 жылғы 1 шілдеге дейін пайдалануға берілген объектілердің немесе 2021 жылғы 1 шілдеге дейін оларға қатысты мемлекеттік экологиялық сараптаманың немесе ведомстводан тыс кешенді сараптаманың оң қорытындылары берілген, 09.01.2007 ж.ҚР ЭК сәйкес арнайы табиғат пайдалану субъектілері болып танылған объектілердің операторлары тиісті Объектілерді I, II, III және IV санаттарға жатқызу мақсатында қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органға өтініш беруге тиіс.
Объектілерді тиісті санатқа жатқызу кезінде мыналар ескеріледі:
1)қызмет түрлері (сала, саланың бөлігі, өндіріс, объект) бойынша қоршаған ортаға теріс әсер ету деңгейлері;
2) ластаушы заттардың шығарындыларындағы, төгінділеріндегі ластаушы заттардың уыттылық деңгейі, канцерогендік және мутагендік қасиеттері, сондай-ақ қалдықтардың жіктелуі.
Объектілерді санаттарға жатқызу мақсатында бірыңғай экологиялық Портал әзірленді - http:// company.ecogov.kz.
Бүгінгі күні 1.07.2021 жылға қоршаған ортаға эмиссияларға ресімделген рұқсаттар бойынша облыс бойынша 6500-ге жуық I, II, III және IV санаттағы объектілер операторлары бар. Алайда, барлық операторлар өтініш берген жоқ. Департамент осы порталға өтінім беру туралы хаттарды бірнеше рет жергілікті атқарушы органдарға, "Атамекен" ҰКП-ға жібергенімен, Департаменттің Instagram, Facebook әлеуметтік желілерінің парақшаларында хабарландырулар жарияланды. Сондай-ақ, санаттарды анықтауға өтінімдерді қабылдау әлі де жүргізіліп жатқанын атап өткім келеді.
1 шілдеден бастап Департаменттің Экологиялық реттеу бөлімімен 2591 өтінім қаралды.
Егер 2021 жылғы 1 шілдеден бастап i немесе II санаттағы объектілерге жатқызылған объектілерде қызметті жүзеге асыратын операторлар 2021 жылғы 1 шілдеге дейін алған қоршаған ортаға эмиссияларға рұқсаттар осындай Рұқсаттар мен құжаттардың қолданылу мерзімі аяқталғанға дейін не кодекске сәйкес экологиялық рұқсат алынған күнге дейін қолданыста болады делік.
Сондай-ақ санат расталғаннан кейін III санаттағы объектілер осы Кодекске сәйкес қоршаған ортаға әсер ету туралы декларацияны 2021 жылғы 31 желтоқсаннан кешіктірмей ұсынуға міндетті және қоршаған ортаға әсер ету туралы декларация берілген күннен бастап тоқтатылады. III санаттағы объектілерде қызметті жүзеге асыратын тұлғалар (бұдан әрі – декларант) тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті атқарушы органына қоршаған ортаға әсер ету туралы декларацияны ұсынады. Қоршаған ортаға әсер ету туралы Декларация жазбаша нысанда немесе электрондық цифрлық қолтаңба қойылған электрондық құжат нысанында ұсынылады.
IV санаттағы объектілер-2021 жылғы 1 шілдеден бастап тоқтатылады.
Сонымен қатар, III және IV санаттағы объектілер расталғаннан кейін осы объектілер экологиялық міндеттерден, яғни өндірістік экологиялық бақылау бойынша және табиғат қорғау іс-шараларының жоспарлары бойынша есептіліктен босатылатынын атап өтеміз.
Сондай-ақ, 2022 жылғы 1 қаңтардан бастап "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының кодексіне (Салық Кодексі) және "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы "Қазақстан Республикасының Кодексін (Салық кодексі) қолданысқа енгізу туралы" Қазақстан Республикасының Заңына экология мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасының 2021 жылғы 2 қаңтардағы № 402-VI Заңы қолданысқа енгізіледі. Салық кодексінің осы өзгерістерінде IV санат объектілеріне жатқызылған экология департаментінен объектінің санатын айқындау бойынша растайтын шешімі бар 2022 жылдан бастап экологиялық салықтардан босатылады.
Реттеу мәселелері бойынша(санатты анықтау, скрининг, Экологиялық нормалау) Экологиялық реттеу бөліміне 8 (7282) 24-44-55 телефоны бойынша хабарласуға болады.