Пайдаланушылар назарына!
Қолданушыларға ыңғайлы болу үшін РҚАО мазмұны құрылды.
РҚАО-ның ескертпесі!
Осы Заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 43-баптан қараңыз.
Осы Заң телерадио хабарларын тарату саласындағы қоғамдық қатынастарды, телерадио хабарларын тарату субъектілерінің құқықтары мен міндеттерін реттейді.
1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
1-бап. Осы Заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар
Осы Заңда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады:
1) абонент-телерадио хабарларын тарату операторымен телерадио хабарларын тарату қызметтерін алуға шарт жасасқан жеке немесе заңды тұлға;
1-1) балалар телебағдарламасы – 12 жасқа дейінгі балаларға арналған, осы жас тобына тән сюжеті бар телебағдарлама;
1-2) білім беретін телебағдарлама – мазмұны көрерменді ғылымның, мәдениеттің, өндірістің, өнердің және әлеуметтік өмірдің белгілі бір саласында нақты білім жүйесінде оқытуға бағытталған адамдардың кең тобына арналған телебағдарлама;
1-3) жеке жерсеріктік және эфирлік қабылдау құрылғыларын таратушы – телерадио хабарларын тарату операторларының қызметтеріне шартты қол жеткізу картасын, телерадио хабарларын тарату саласында лицензиясы бар және Қазақстан Республикасының аумағында өзінің жерсеріктік хабар тарату жүйелері бар телерадио хабарларын тарату операторларының теле -, радиосигналын жеке қабылдауға арналған жабдықты тарататын жеке немесе заңды тұлға;;
2) Жеке спутниктік және эфирлік қабылдау құрылғысы – теле -, радиосигналды жеке қабылдауға арналған жабдық (телевизиялық байланысқа арналған қабылдау аппаратурасы);
3) дыбыстық сүйемелдеуді көпарналы беру – абонентке көру тілін таңдау мүмкіндігін беретін телебағдарламада екі және одан да көп дыбыстық сүйемелдеуді беру;
3-1) діни телебағдарлама-діни сала мәселелері бойынша халықты хабардар етуге және олардың сауаттылығын арттыруға бағытталған телебағдарлама;
4) еркін қолжетімді теле-, радиоарна – адамдардың шектелмеген тобы үшін көру құқығы үшін ақы алынбай цифрлық эфирлік және спутниктік телерадио хабарларын тарату арқылы таратылатын теле-, радиоарна.;
5) көпарналы хабар тарату-теле -, радиоарналар пакеттерін таратуға арналған телекоммуникациялық жүйе;
5-1) мемлекеттік техникалық қызмет-Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша құрылған шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорын.;
6) міндетті теле-, радиоарна – уәкілетті орган бекіткен тиісті тізбеге кіретін, Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында көпарналы хабар тарату арқылы тарату үшін міндетті теле -, радиоарна;;
7) отандық теле-, радиоарна – кейіннен трансляциялау және (немесе) ретрансляциялау үшін хабар тарату торына сәйкес Қазақстан Республикасының телерадиокомпаниялары қалыптастырған теле -, радиобағдарламалар мен дыбыс-бейне туындыларының, сюжеттер мен материалдардың жиынтығын білдіретін бұқаралық ақпарат құралы;
8) отандық теле-, радиобағдарламалар – Қазақстан Республикасының аумағында тіркелген және өз қызметін Қазақстан Республикасының аумағында және одан тысқары жерлерде жүзеге асыратын теле-, радиокомпаниялар немесе жеке және заңды тұлғалар құрған теле -, радиобағдарламалар;
9) ретрансляция – телекоммуникациялардың техникалық құралдарын пайдалана отырып және телекоммуникация желілерінде теле-, радиобағдарламаларды, теле-, радиоарналарды қабылдау және бір мезгілде не жазу арқылы тарату;
10) субтитрлер – телебағдарламадағы ақпаратты телебағдарламаның түпнұсқасын дыбыстық сүйемелдеуді мәтіндік қайталау арқылы тарату тәсілі;
11) телевизиялық абоненттік жалғау – абоненттің цифрлық теле -, радиосигналды қабылдауына арналған жеке техникалық құрал;
11-1) теле – радио хабарларын тарату операторлары тұтынушыға телекоммуникация желілерінде тарататын мерзімді баспасөз басылымының электрондық толық нұсқасы;
12) теле-, радиоарна – кейіннен трансляциялау және (немесе) ретрансляциялау үшін хабар тарату торына сәйкес қалыптастырылған теле -, радиобағдарламалар мен дыбыс-бейне туындыларының, сюжеттер мен материалдардың жиынтығын білдіретін бұқаралық ақпарат құралы;
13) теле -, радиоарналар пакеті-телекоммуникация желілерінде көпарналы хабар тарату арқылы тарату үшін телерадио хабарларын тарату операторы қалыптастырған теле -, радиоарналардың жиынтығы;
14) теле -, радиоарналарды тарату-телекоммуникациялардың техникалық құралдарын пайдалана отырып, теле -, радиобағдарламаларды тұтынушыға жеткізу;
15) теле-, радиоарнаны есепке қою туралы куәлік – теле -, радиокомпанияның уәкілетті органы беретін және Қазақстан Республикасының аумағында теле -, радиоарнаны таратуға рұқсат беретін белгіленген нысандағы құжат;;
16) теле-, радиобағдарлама – теле-, радиоарнаның тиісті атауы, хабар тарату көлемі бар және теле -, радиоарнаның басқа бөліктеріне қарамастан пайдаланылуы мүмкін мазмұнды аяқталған бөлігі;;
17) теле–, радиокомпания-теле -, радиоарнаның меншік иесі болып табылатын және теле -, радиоарнаны есепке қою туралы куәлік алған жеке немесе заңды тұлға;
18) телерадио хабарларын тарату-тұтынушының ашық немесе кодталған түрде жария қабылдауы үшін телекоммуникациялардың техникалық құралдарын пайдалана отырып, теле -, радиоарналарды қалыптастыру және (немесе) тарату;
19) телерадио хабарларын тарату қызметі-бұл теле -, радиобағдарламаларды қабылдау, өңдеу, сақтау, беру, абонентке дейін жеткізу;
20) телерадио хабарларын тарату операторы-теле -, радиоарналарды тарату жөніндегі қызметпен айналысу үшін лицензия алған жеке немесе заңды тұлға;
21) телерадио хабарларын таратудың техникалық құралдары-теле -, радиоарналарды және теле -, радиобағдарламаларды өндіруді, қалыптастыруды, таратуды және (немесе) қабылдауды қамтамасыз ететін радиоэлектрондық құралдар мен қабылдап-беретін техникалық құрылғылардың жиынтығы;
22) телекоммуникацияның техникалық құралдары – теле -, радиосигналдарды қалыптастыруға, қабылдауға, өңдеуге және беруге мүмкіндік беретін техникалық құрылғылар;
23) телерадио хабарларын тарату саласындағы уәкілетті орган (бұдан әрі – уәкілетті орган) - телерадио хабарларын тарату саласындағы мемлекеттік реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттік орган;;
23-1) телерадио хабарларын таратуды техникалық сүйемелдеу саласындағы уәкілетті орган – телерадио хабарларын таратуды техникалық сүйемелдеу саласындағы мемлекеттік реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттік орган;
24) трансляция – телекоммуникацияның техникалық құралдарын пайдалана отырып және телекоммуникация желілерінде теле-, радиоарналардың сигналын бастапқы тарату;
25) телерадио хабарларын таратудың ұлттық желісі – мемлекет меншігіндегі, Қазақстан Республикасының аумағында теле -, радиосигналдарды таратуды қамтамасыз ететін техникалық құралдар мен байланыс арналарының жүйесі;
26) хабар тарату торы-хабар таратудың бағдарламалық тұжырымдамасының нақты кезеңге арналған негізгі бағыттарын көрсететін теле -, радиобағдарламалардың тізбесі, дәйектілігі, атауы, эфирге шығу уақыты;
26-1) шартты қол жеткізу картасы – жеке спутниктік және эфирлік қабылдау құрылғыларының сәйкестендіргішін қамтитын, абоненттің телерадио хабарларын тарату операторының қызметтеріне қол жеткізуін қамтамасыз ететін құрылғы;
27) шартты қолжетімді теле-, радиоарна – көру құқығы өтеулі шарт негізінде қамтамасыз етілетін адамдардың шектелмеген тобы үшін Қазақстан Республикасының аумағында телерадио хабарларын тарату операторлары тарататын теле-, радиоарна.
Ескерту. 1-бапқа өзгеріс енгізілді-ҚР 03.07.2013 № 121-V (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Конституциялық заңымен; 24.11.2015 № 419-V (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі); 28.12.2017 № 128-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) заңдарымен.
2-бап. Осы Заңның қолданылу аясы
1. Осы Заңның күші Қазақстан Республикасының аумағында телерадио хабарларын тарату саласындағы өз қызметін жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғаларға қолданылады.
2. Осы Заңның ережелері Қазақстан Республикасының аумағында телерадио хабарларын тарату саласында өз қызметін жүзеге асыратын шетелдік жеке және заңды тұлғаларға да қолданылады.
3-бап. Қазақстан Республикасының телерадио хабарларын тарату туралы заңнамасы
1. Қазақстан Республикасының телерадио хабарларын тарату туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді, осы Заңнан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады.
2. Егер Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше ережелер белгіленсе, онда халықаралық шарттың ережелері қолданылады.
2-тарау. ТЕЛЕРАДИО ХАБАРЛАРЫН ТАРАТУ САЛАСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ
4-бап. Телерадио хабарларын тарату саласындағы мемлекеттік реттеудің негізгі қағидаттары
Телерадио хабарларын тарату саласындағы қызметті мемлекеттік реттеу қағидаттары:
1) заңдарда тыйым салынбаған кез келген тәсілдермен, сөз және шығармашылық бостандығына ақпаратты еркін алуға және таратуға құқықтардың конституциялық кепілдіктерін қамтамасыз ету;
2) телерадио хабарларын тарату қызметтерін пайдалану кезінде жеке адамның, қоғамның және мемлекеттің ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
3) Жеке және заңды тұлғалардың телерадио хабарларын тарату саласындағы қызметке қатысу құқықтарының теңдігі;
4) телерадио хабарларын тарату қызметтерін тұтынушылардың, телерадио хабарларын тарату саласындағы қызметті жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау;
5) меншік нысанына қарамастан телерадио хабарларын тарату саласын дамыту үшін тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етуден көрінетін адал бәсекелестік;