«Тұрғын үй қатынастары туралы» 1997 жылғы 16 сәуірдегі Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Заң) 6-бабына сәйкес пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың меншік иелері жиналысқа қатысу, кондоминиум объектісін басқару нысанын таңдау, үй кеңесін сайлау, сондай-ақ кондоминиум объектісін басқаруға арналған шығыстарды төлеу арқылы кондоминиум объектісін басқаруды және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауды жүзеге асырады кондоминиум объектісі және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстау.
Кондоминиум объектісін басқару, оны күтіп-ұстауды қаржыландыру және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін сақтауды қамтамасыз ету үшін бір көппәтерлі тұрғын үйдің пәтерлерінің, тұрғын емес үй-жайларының меншік иелері мүлік иелерінің бір бірлестігін не бір жай серіктестікті құрады.
Ортақ іргетаста орналасқан не ортақ үйге ортақ инженерлік жүйелері бар көп пәтерлі тұрғын үйлерде пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың меншік иелері әрбір көп пәтерлі тұрғын үйдің пәтер, тұрғын емес үй-жайлары меншік иелерінің үштен екісінен астамы келіскен кезде бір жай серіктестік не Мүлік меншік иелерінің бір бірлестігін құруға құқылы.
Кондоминиум объектісін басқару келесі жолдармен жүзеге асырылады:
1) кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстау үшін ағымдағы және перспективалық жоспарларды жоспарлау, жасау;
2) кондоминиум объектісін басқаруға және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға арналған шығыстар сметасын есептеу;
3) жиналыстарды ұйымдастыру және өткізу;
4) сервистік қызмет субъектілерімен және коммуналдық қызметтер көрсететін ұйымдармен жасалған шарттардың орындалуын бақылау болып табылады.
Кондоминиум объектісін басқаруға және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға шығыстардың ең аз мөлшерін есептеу әдістемесінің 1-қосымшаға сәйкес кондоминиум объектісін басқаруға және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға жұмсалатын шығыстардың ең төмен мөлшерін есептеу үшін жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің міндетті тізбесі мен кезеңділігі пайдаланылады және формула бойынша есептеледі:
P min.год = (Р упр. + Р сод.)*К
Р min – кондоминиум объектісін басқаруға және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға арналған ең аз шығыстар;
Р упр. – осы Әдістеменің 1-қосымшасының 1-тармағында көзделген шығыстар.
Р сод. – осы Әдістеменің 1-қосымшасының 2-тармағында көзделген шығыстар.
К – 2-қосымшаға сәйкес көп пәтерлі тұрғын үйді пайдалану мерзімі мен сипаттамаларына байланысты кондоминиум объектісін басқару және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстау шығыстарына арттырушы коэффициент.
Кондоминиум объектісін басқаруға және өңір үшін кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға арналған ең төменгі Шығыстың мөлшері келесі формула бойынша есептеледі:
В min= Р min.год /(S полез.*12 мес.),
онда:
В min – кондоминиум объектісін басқаруға және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға арналған жарнаның ең аз мөлшері;
Р год – кондоминиум объектісін басқаруға және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға арналған шығыстар сомасы;
S полез. – шаршы метрмен есептелетін кондоминиум объектісінің пайдалы алаңы.
Республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті өкілді органдары Заңның 10-3-бабының 1-тармағына сәйкес орындалған есеп негізінде кондоминиум объектісін басқаруға және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға арналған шығыстардың ең төмен мөлшерін бекітеді.
Кондоминиум объектісін басқаруға және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға жұмсалатын шығыстардың ең аз мөлшері бір жыл қолданылады, қайта есептеуді инфляцияны ескере отырып, жергілікті атқарушы органдар жүргізеді.
Кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін басқаруға және күтіп-ұстауға жұмсалатын шығыстардың ең төмен мөлшерін есептеу жоғарыда аталған формулаларға сәйкес жүргізіледі:
Pmin.год = (Рупр + Рсод) * К
15000 + 2 3550000= 2 370 000 * 1,0 = 2 370 000 тенге.
Рmin.год – кондоминиум объектісін басқаруға және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға арналған ең аз шығыстар;
Рупр – кондоминиум объектісін басқаруға арналған шығыстар;
Рсод – кондоминиум объектілерін ұстауға арналған шығыстар;
К – пайдалану мерзімінің коэффициенті және үйлердің сипаттамалары.
Әдістемеге сәйкес басқару шығыстары кондоминиум объектісін басқару қызметтерін жүзеге асыратын жарғылық мақсаты бойынша кондоминиумды басқару мен күтіп ұстауды қамтамасыз ететін коммерциялық емес ұйым ретінде атқарушы органың шығыстарды қамтиды.
Атқарушы орган үйде тұратын тұрғындар арасынан жалпы жиналыспен сайланады. Шарттық еңбек қатынастарының болмауына байланысты атқарушы органды айқындау кезінде, басқару шығыстарын есептеу кезінде еңбек заңнамасының құқықтық нормаларының болмауы атқарушы органның еңбегіне ақы төлеу және бухгалтерлік есеп ескерілмеген.
Вmin = Рmin.год : (Sполез. *12)
2 370 000 : (3500 *12) = 56,4 тенге
Вmin – кондоминиум объектісін басқаруға және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға арналған жарнаның ең аз мөлшері;
Pmin.год – кондоминиум объектісін басқаруға және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға жұмсалатын шығыс сомасы;
Sполез. – шаршы метрмен есептелетін кондоминиум объектісінің пайдалы алаңы.
Осылайша, Қапшағай қаласы бойынша 2022 жылға кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін басқаруға және күтіп-ұстауға жұмсалатын шығыстардың ең төменгі мөлшері 1 шаршы метр үшін 56,4 теңгені құрады.
Қапшағай қаласының тұрғын
үй-коммуналдық шаруашылығы,
жолаушылар көлігі,
автомобиль жолдары және
тұрғын үй инспекциясының бөлімі»
басшысы Ш. Кожабергенова