Сайлау-ел бостандығының кепілі

Сайлау-ел бостандығының кепілі

Жыл сайын ақпанның бірінші бейсенбісінде барлық елдерде Дүниежүзілік сайлау күні атап өтіледі, ол 2005 жылы Будапештте (Венгрия) сайлау органдарының кәсіби мерекесі ретінде құрылды. Дүниежүзілік сайлау күнін мерекелеу дәстүрі Қазақстан Республикасы толық құқылы мүшесі болып табылатын Еуропа елдері сайлауын ұйымдастырушылар қауымдастығымен бастамашылық етілді.Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының бастамасы бойынша 2022 жылғы 3 ақпанда Қарасай ауданының учаскелік және аумақтық сайлау комиссияларында Ашық есік күндері өтеді, сайлау комиссиялары мүшелерінің оқу орындарының оқушыларымен "сайлануға және сайлауға қатысуға конституциялық құқық"тақырыбында кездесулері жоспарланған. Ұйымдастырушылардың алдына қойылған міндеттердің бірі – ел азаматтарының санасында негізгі демократиялық қағидаттарды қалыптастырудағы сайлаудың рөлін ашу және жас сайлаушылардың тікелей қатысуымен немесе олардың еркін сайланған өкілдері арқылы конституциялық бекітілген демократиялық бостандықтарды іске асыру аясында олардың құқықтары мен мемлекеттік басқару мүмкіндіктерін түсіну.

Жалпы, Қарасай ауданында 2019 жылдың 9 қаңтарынан бастап кәсіби қызметтегі сайлау комиссиясы жұмыс істей бастады. Осылайша, аудандық мәслихаттың шешімімен негізгі және тұрақты жұмыс ретінде Қарасай аудандық сайлау комиссиясына бір Төраға, бір хатшы тағайындалды. Сонымен қатар, жалпы 101 аудандық сайлау учаскесі құрылды, оның құрамында 817 адам бар. Олар комиссияны негізге қосымша ретінде орындағандықтан, олардың жұмысы тек сайлау кезінде белсенді болады.

Еліміздің тарихында ауыл тұрғындарына алғаш рет ауыл әкімдерін тікелей сайлау мүмкіндігі беріледі. Мемлекет Басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің" Қазақстан жаңа жағдайда: әрекет ету кезеңінде " Жолдауында ауыл әкімдерін тікелей сайлау қажеттігін атап өтті. Дәл осындай бастама бүгінде жүзеге асырылуда. Бұл сайлау елдің демократиялық көзқарасы тұрғысынан өте маңызды қадам болып табылады. Себебі мұнда үш маңызды бағыт бар. Біріншіден, әкімдер өз бағдарламасымен халыққа жақындап келеді. Халықтың мүдделерін қорғай отырып, елдің барлық проблемаларын, проблемаларын зерделей отырып, тиісінше өз бағдарламаларын жасай және ұсына отырып. Сайланатын ауыл әкімдерінен де жергілікті жұртшылық жақсы бастама мен жоғары нәтижелер күтеді. Екіншіден, біз халық дауысының, сайлаудың маңыздылығын түсіндік. Үшіншісі, әрине, бақылаушылардың жұмысы. Біздің азаматтық белсенді байқаушыларымыз осы процеске қатысып қана қоймай, өздерінің кәсіби шеберліктерін жетілдіріп, өздерін заңнама тұрғысынан дамытады. Мәселен, өткен жылы Елтай ауылдық округінде алғаш рет әкімдердің тікелей сайлауы өтті. Бұл бір реттік науқан емес. Биыл әкімдердің өкілеттік мерзімі аяқталғаннан кейін сайлау басқа елді мекендерде де өтеді. Іс жүзінде қандай да бір өңірде ауыл тұрғындары тікелей дауыс беру арқылы өз әкімін сайлайды. Биыл Қаскелең, Райымбек, Шамалған, Жамбыл, Первомай ауылдық округтерінің әкімдерін өкілеттік мерзімінің аяқталуына байланысты халық сайлайды.Осылайша, сайлау жүйесі сайлаған әкімдер өз күштерін ауылдың жағдайына салып, тұрғылықты жерінің мүдделеріне басымдық береді, "бүйрегін тартады", ауылдың өзекті мәселелерін шешеді, оның жағдайын қалпына келтіреді деп үміттенеміз.Осылайша, демократиялық қайта құрулар жүріп жатқан ауқымды саяси реформа елдің даму тарихындағы тағы бір елеулі оқиға болмақ, халықтың жан-жақты қолдауына ие болды, қоғамдық өмірде бұл серпіліс тудыратыны анық. "Бірлік бар жерде бірлік бар" - халқымыздың болашаққа деген үміті. Менің ойымша, біз бүкіл әлем көз алдында тұрған кезде елдегі тұтастықты, тұрақтылық пен бейбітшілікті нығайтуды көрсетуіміз керек.Осыған байланысты, мен айтып отырған Дүниежүзілік сайлау күні азаматтардың сайлау құқықтарын қамтамасыз ету және сайлау процестерін жетілдіру мәселелеріне адамдардың назарын аударуға бағытталған. Бұл күн азаматтардың сайлауға қатысуға жалпы құқығын еске түсіреді және әлемдік демократия процесін нығайтуға, сайлау туралы білімді кеңейтуге және сайлаушылардың дауыс беруге қатысуына ықпал етуге бағытталған. Осылайша, бұл азаматтардың сайлауға қатысуға жалпы құқығының белгісі және демократиялық азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын дамытудың маңызды нысаны.

Ғалия Аманова,

Қарасай ауданының аумағы

сайлау комиссиясының төрағасы.