ТҮСІНДІРМЕ ЖАЗБА
Жалпы мәліметтер
Шоғырландырылған есептілік 14 облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың деректері негізінде қалыптастырылған.
Мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепке алуды жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 3 тамыздағы №393 бұйрығымен бекітілген мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепке алуды жүргізу қағидаларна және Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 15 маусымдағы №281 бұйрығымен бекітілген мемлекеттік мекемелердің бухгалтерлік есепке алу шоттарының жоспарына сәйкес жүзеге асырылады.
ЖаңартылғанҚаржылық есептілікті ұсыну және құрастыру кезінде Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 7 қыркүйектегі № 444 бұйрығымен бекітілген Есеп саясатында қамтылған Жаңартылғанпринциптер, негіздер, ережелер, қағидалар мен практиканы қолданылған.
Мемлекеттік мекемелермен қаржылық есептілікті ұсыну және құрастыру Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2017 жылғы 1 тамыздағы №468 бұйрығымен бекітілген қаржылық есептілік нысандарын және оларды жасау мен ұсыну қағидаларының нысандарына сәйкес жүзеге асырылады.
Шоғырландырылған қаржылық есептілікке түсіндірме
1-нысан «Шоғырландырылған бухгалтерлік баланс»
1) Ақша қаражаты және олардың баламалары (баланстың 010 жолы) – 1 125 289,5 мың теңге сомасында, оның ішінде:
кассадағы ақша қаражаты – 0 мың теңге;
мемлекеттік мекеменің ағымдағы шоты – 0 мың теңге;
қайырымдылық көмек ҚБШ – 0 мың теңге;
ақылы қызметтер ҚБШ – 0 мың теңге;
ақшаны уақытша орналастыру ҚБШ – 25 803,8 мың теңге;
жергілікті өзін-өзі басқарудың ҚБШ – 0 мың теңге;
жергілікті бюджеттердің ҚБШ – 1 099 485,7 мың теңге.
Әрекет етуші заңдылыққа сәйкес, есептi кезеңнiң басындағы сальдоға қаржылық құжаттардың қалдықтар сомасы есепке алынған.
2) Бюджеттік төлемдер бойынша қысқа мерзімді дебиторлық берешек (баланстың 012 жолы) - 0 мың теңге сомасында - трансферттер, субсидиялар, зейнетақылар мен жәрдемақылар бойынша берешектің сомасы.
3) Бюджетпен есеп айырысу бойынша қысқа мерзімді дебиторлық берешек (баланстың 013 жолы) – 324,7 мың теңге сомасында – жеке табыс салығы, әлеуметтік салық, қоршаған ортаны ластану төлем ақы және басқа салықтар, сонымен бірге, артық бюджетке жіберілген берешектің сомасы.
4) Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі (баланстың 014 жолы) – 0 мың теңге сомасында - шарттардың міндеттемелері орындалмау, оқытуға қызмет көрсетілген берешек, балаларды тамақтандыру берешегінің сомасы.
5) Ведомстволық есеп айырысулар бойынша қысқа мерзімді дебиторлық берешек (баланстың 015 жолы) – 0 мың теңге сомасында - мемлекеттік мекемелердің ведомствоаралық есеп айырысу берешектер сомасы.
6) Алынуға тиісті қысқа мерзімді сыйақылар (баланстың 016 жолы) - 0 мың теңге сомасы.
7) Қызметкерлердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі (баланстың 017 жолы) – 647,8 мың теңге сомасында - есеп беретін сомалар және де өзге операциялар бойынша қызметкерлердің қысқа мерзімді берешек сомасы.
8) Жал бойынша қысқа мерзімді дебиторлық берешек (баланстың 018 жолы) – 0 мың теңге сомасында - жалдау төлемдері бойынша берешек сомасы.
9) Өзге қысқа мерзімді дебиторлық берешектер (баланстың 019 жолы) – 9 528,5 мың теңге сомасында – міндетті зейнетақы төлемдерінің қысқа мерзімді дебиторлық берешектері, әлеуметтік аударым, тапшылық және талан - тараж берешектері, жеткізушілердің және мердігерлердің берешектері, және басқа да қалған қысқа мерзімді берешектер.
10) Қорлар (баланстың 020 жолы) – 96 299,7 мың теңге сомасында, оның ішінде:
- материалдар – 96 299,7 мың теңге сомасында;
- аяқталмаған өндiрiс – 0 мың теңге сомасында;
-дайын өнiм – 0 мың теңге сомасында;
- тауарлар – 0 мың теңге сомасында;
- жолдағы қорлар – 0 мың теңге сомасында.
11) Берілген қысқа мерзімді аванстар (баланстың 021 жолы) – 192 186,0 мың теңге сомасында – аванстық төлемдер тәртібінде жеткізушілермен есеп айырысу сомасы.
12) Өзге қысқа мерзімді активтер (баланстың 022 жолы) – 657,3 мың теңге сомасында – алдағы кезеңдердің шығыстарының сомасы мен өзге қысқа мерзімді активтер сомасы.
13) Салық және салықтық емес түсімдер(баланстың 023 жолы) бойынша бюджетпен есеп айырысу бойынша қысқа мерзімді дебиторлық берешек – 6 221 423,9 мың теңге.
1) Ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялары» (баланстың 110 жолы) – 2 470 504,8 мың теңге сомасында, оның ішінде:
а) әділ құн бойынша бағаланатын инвестициялар – 10 400,2 мың теңге сомасында;
б) өзіндік құн бойынша бағаланатынинвестициялар – 0 мың теңге сомасында;
в) өтеуге дейін ұсталатындар – 0 мың теңге сомасында;
г) сатылымға бар – 0 мың тенге сомасында;
д) берілген қарыздар – 2 460 104,6 мың теңге.
2) Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің ұзақ мерзімді дебиторлық берешегі (баланстың 111 жолы) – 0 мың теңге сомасында.
3) Өзге ұзақ мерзімді дебиторлық берешектер (баланстың 113 жолы) – 0 мың теңге сомасында.
4) Негізгі құралдар (баланстың 114 жолы) – 45 437 394,0 мың теңге сомасында–баланстық құны негізгі құралдардың, оның ішінде:
- жер – 14 539 851,2 мың теңге;
- ғимараттар – 19 018 861,7 мың теңге;
- құрылыстар – 10 019 670,5 мың теңге;
- беріліс құрылғылары – 1 040 279,9 мың теңге;
- көлiк құралдары – 102 796,0 мың теңге;
-машиналар мен жабдықтар – 264 406,3 мың теңге;
- аспаптар, өндiрiстiк және шаруашылық мүкәмәл – 45 332,7 мың теңге;
- өзге негiзгi құралдар – 406 195,7 мың теңге.
Мемлекеттік мекемелерде негізгі құралдарды есепке алу нақты шығыстар бойынша есепке алу әдісін қолданумен жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2010 жылғы 3 тамыздағы № 393 бұйрығымен бекітілген «Мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепке алуды жүргізу қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына сәйкес баланстан негізгі құралдардың шығуы мемлекеттік мекемелердің қаржылық есептілігі, бухгалтерлік есебі және мемлекеттік мүлікті басқарулар сферасында Қазақстан Республикасының заңдылықтарына сай жүзеге асырылады.
5) Аяқталмаған құрылыс және күрделі салымдар (баланстың 115 жолы) – 5 604 022,4 мың теңге сомасында - аяқталмаған және пайдалануға тапсырылмаған объектілердің шығындар сомасы.
6) Инвестициялық жылжымайтын мүлік (баланстың 116 жолы) - 0 мың теңге сомасында - жылжымайтын мүліктің құны (ғимараттар).
7) Биологиялық активтер (баланстың 117 жолы) – 14 524,6 мың теңге сомасында, оның ішінде:
- жануарлар – 0 мың теңге сомасында;
- көпжылдық екпелер – 14 524,6 мың теңге сомасында.
8) Материалдық емес активтер (баланстың 118 жолы) – 3 858,8 мың теңге сомасында, оның ішінде:
- бағдарламалық қамтамасыз ету – 3 858,86 мың теңге сомасында;
- авторлық құқық – 0 мың теңге сомасында;
- лицензиялық келісім – 0 мың теңге сомасында;
- басқалар – 0 мың теңге сомасында.
9) Үлестік қатысу әдісімен есепке алынатын ұзақ мерзiмдi қаржы инвестициялары (баланстың 119 жолы) - 0 мың теңге сомасында.
10) Өзге ұзақ мерзімді активтер (баланстың 120 жолы) – 0 мың теңге сомасында.
3.Қысқа мерзімді міндеттемелердің жиыны (баланстың 300 жолы) – 5 510 120,5 мың теңге сомасын құрады, оның ішінде:
1) Қысқа мерзiмдi мiндеттемелерi (баланстың 210 жолы) – 0 мың теңге сомасын құрады (ЖАО-ның ОБ алдындағы борышы жылдың басына – 0 мың теңге, жылдың аяғына – 0 мың теңге).
2) Бюджеттен төленетін төлемдер бойынша қысқа мерзімді кредиторлық берешек (баланстың 211 жолы) – 76 549,3 мың теңге сомасын құрады (трансферттер, субсидиялар).
3) Бюджетке төленетін төлемдер бойынша қысқа мерзімді кредиторлық берешек (баланстың 212 жолы) – 191,6 мың теңге сомасын құрады – жеке табыс салығы, әлеуметтік салық және басқа бюджетке міндетті төлемдер бойынша берешек сомасы.
4) Бюджетпен есеп айырысу бойынша қысқа мерзімді кредиторлық берешек (баланстың 213 жолы) бойынша – 291 265,8 мың теңге құрады –активтердің жетіспеушілігін жабудан мемлекеттік мекеменің бюджет алдындағы берешек сомасы, жергілікті бюджетке түсетін, сонымен қатар басқа да түсімдер, ЖАО-ның ОБ алдындағы борышы жылдың басына – 1 100 046,7 мың теңге, жылдың аяғына – 291 265,8 мың теңге.
5)Басқа да міндетті және ерікті төлемдер бойынша қысқа мерзімді кредиторлық берешек (баланстың 214 жолы) – 19,2 мың теңге сомасын құрады – аударылмаған зейнетақы жарналары, мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына міндетті әлеуметтік аударымдар төлеу бойынша берешек көрсетілген.
6) Жеткізушілерге және мердігерлерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек (баланстың 215 жолы) – 1 289 572,5 мың теңге сомасында.
7) Стипендиаттарға қысқа мерзімді кредиторлық берешек (баланстың 217 жолы) – 0 мың теңге сомасында.
8) Қызметкерлерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек (баланстың 218 жолы) бойынша – 51 961,1 мың теңге құрады,оның ішінде қызметкерлердің демалыс ақылары бойынша – 51 956,1 мың теңге.
9) Жал бойынша қысқа мерзімді кредиторлық берешек (баланстың 220 жолы) – 0 мың теңге сомасында.
10) Өзге қысқа мерзімді кредиторлық берешек (баланстың 221 жолы) – 25 803,8 мың теңге сомасын құрады, оның ішінде, жергілікті бюджеттен қаржыландыратын мемлекеттік мекемелердің ақшаны уақытша орналастыру қалдығы ҚБШ.
11) Өзге қысқа мерзімді міндеттемелер(баланстың 223 жолы) – 0 мың теңге сомасында.
12) Салық және салықтық емес түсімдер(баланстың 224 жолы) бойынша қысқа мерзімді кредиторлық берешек – 3 774 757,2 мың теңге.
4.Ұзақ мерзімді міндеттемелер (баланстың 400 жолы) бойынша – 9 472 215,7 мың теңге құрады оның ішінде:
1) Ұзақ мерзімді қаржылық міндеттемелер (баланстың 310 жолы) – 9 472 215,7 мың теңге сомасында, оның ішінде мемелеккеттік жеке кәсіпорын жобалары бойынша – 0 мың.тенге, ЖАО-ның ОБ алдындағы борышы жылдың басына – 6 879 119,5 мың теңге, жылдың аяғына – 9 472 215,7 мың теңге, оның ішінде үкіметтің қарызы бойынша қарыз (мемлекеттік бағалы қағаздар) – 0 мың теңге.
2) Жеткізушілерге және мердігерлерге ұзақ мерзімді кредиторлық берешек (баланстың 311 жолы) - 0 мың теңге сомасында.
3) Бюджет алдындағы ұзақ мерзімді кредиторлық берешек (баланстың 313 жолы) – 0 мың теңге сомасында (ЖАО-ның ОБ алдындағы борышы жылдың басына – 0 мың теңге, жылдың аяғына – 0 мың теңге);
4)Ұзақ мерзiмдi бағалау және кепiлдiк мiндеттемелер (баланстың 314 жолы) - 0 мың теңге сомасында;
5) Өзге ұзақ мерзімді міндеттемелер (баланстың 315 жолы) – 0 мың теңге сомасында.
5.Таза активтердің/капиталдың жиыны (баланстың 500 жолы) – 46 194 325,8 мың теңге сомасында, оның ішінде:
1) Резервтер (баланстың 411 жолы) – 0 мың теңге сомасында.
2) Жинақталған қаржылық нәтиже (баланстың 412 жолы) – 46 194 325,8 мың теңге сомасында.
2 нысан « Шоғырландырылған қаржылық
қызмет нәтижелері туралы есеп»
Есептілік кезең бойынша кірістердің – 40 426 251,2 мың теңгеге сомасын құрады оның ішінде:
- 40 150 069,3 мың тенге –айырбас емес операциялардан алынатын кірістер;
- 0 мың теңге – қайырымдылық көмектен түскен кірістер;
- 0 мың теңге – облыстық бюджеттен және (немесе) аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджетінен түскен трансферттер бойынша кірістер және Қазақстан Республикасының жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы заңнамасына сәйкес жергілікті өзін-өзі басқару функцияларын іске асыру үшін басқа көздерден түскен өзге де кірістер сомасы, сондай-ақ мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобалары бойынша мемлекеттік міндеттемелерді орындау үшін бөлінген бюджеттік қаржыландыру сомасы;
салық түсімдерден түсетін кірістер – 37 149 112,1 мың теңге, оның ішінде барлығы құрайды:
айыппұлдардан, өсімақылар мен санкциялардан түскен кірістер – 25 524,1 мың теңге;
басқа да салықтық емес түсімдер – 88 863,0 мың теңге;
сыйақылар – 447,9 мың теңге;
бюджетке түсетін трансферттер (020-3 жолы) – 2 886 570,1 мың теңге - РБ трансферттердің түсуі, оның ішінде субвенциялар – 0 мың теңге, ағымдағы нысаналы трансферттер – 2 036 250,0 мың теңге, нысаналы даму трансферттер – 404 184,0 тыс.тенге, заңнаманың өзгеруіне байланысты ысырапты өтеуге арналған трансферттер – 1 281,0 мың теңге, облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың бюджеттерінен 444 855,1 мың теңге, соның ішінде аударымдардың пайдаланылмаған сомалары – 291 265,8 мың теңге және қосымша пайдалануға рұқсат етілген – 0 мың теңге;
- 0 мың теңге – айырбас операциялардан алынатын кірістер (тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді және мемлекеттік материалдық резервтен тауарларды өткізуден түсетін кірістер);
- 106 012,6 мың теңге – активтерді басқарудан алынатын кірістер, берілген қарыздар, қаржылық жалдау және қысқа мерзімді қаржылық салымдар бойынша сыйақылардан түскен кірістер.
- 169 721,4 мың теңге – активтерді, үшінші тараптардан өтемақыларды (бұрын танылған активтердің құнсыздануынан түскен залалдар) түскен кірістер, жәбірленушілерге өтемақы қорына түсетін түсімдерден алынатын кірістер және өзге операциялардан алынған кірістер көрсетіледі.
Есептілік кезеңге шығыстар сомасы – 40 450 205,6 мың теңге құрады, оның ішінде:
- 5 065 703,8 мың теңге – (122 жолы) өзге операциялық шығыстар (трансферттерді ОБ қайтару – 291 265,8 мың теңге, таратып жазу);
- 9 055 059,4 мың теңге – мемлекеттік мекеменің шығыстары;
- 31 351 823,7 мың теңге - бюджеттік төлемдердің шығыстары (зейнетақы, жәрдемақы, субсидиялар, трансферттер);
- 1 509 556,6 – субсидиялар;
- 3 359 742,0 мың теңге – нысаналы трансферттер (133 жолы) (РБ нысаналы трансферттер – мың теңге, қайтару – мың теңге, таратып жазу);
- 23 964 771,0 мың теңге – жалпы сипаттағы трансферттер (134 жолы) (изъятия);
- 2 517 754,1 мың теңге – жеке тұлғаларға трансферттер;
- 0 мың теңге - жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілетін трансферттер;
- 43 322,5 мың теңге - бюджетке түсетін түсімдерді азайту бойынша шығыстар;
- 0 мың теңге – активтерді басқару шығыстары, оның ішінде:
- 0 мың теңге – сыйақылар (141 жолы) (РБ несие үшін сыйақы – 0 мың теңге, таратып жазу);
- 0 мың теңге –мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобалары бойынша есептелген шығыстардың және есептің басқа баптарында көрсетілмеген активтерді басқарудан шығыстардың сомасы;
- 0 мың теңге - күмәнді борыштар бойынша резерв құру бойынша, қорлардың шығыстары және өзге де шығыстар.
Үлестік қатысу тәсілі бойынша ескерілетін инвестициялар бойынша таза табыс немесе шығындар үлесі – 0 мың теңге.
Активтерді өтеусіз беруден немесе есептен шығарудан түскен қаржылық нәтиже – 611 955,4 мың теңге.
Бағамдық айырмабойынша қаржылық нәтиже – 0 мың теңге.
Есептілік кезеңнің барлық қаржылық нәтижесі – 588 001,0 мың теңге құрады.
3 нысан «Қаржыландыру көздері бойынша мемлекеттік мекеменің шоттарындағы ақша қозғалысы туралы есеп» (тікелей әдісі)
Есептілік кезеңнің басына ақша қаражаты – 1 568 444,8 мың теңге құрады.
Есепті кезеңге операциялық қызметтен түскен ақша қаражатынан таза сомасы – - 1 136 647,6 мың теңге құрады.
Барлық түсімдер – 41 217 956,4 мың теңге құрады.
Шығыстар – 42 354 604,0 мың теңге құрады.
Трансферттер, субсидиялар (160 жолы) – 31 424 855,1 мың теңге (трансферттер облыс, аудан – 3 359 742,0 мың теңге; мемлекеттік органдардың қызметкерлері болып табылмайтын жеке тұлғаларға аударымдар – 2 517 754,1 мың теңге; субсидии – 1 582 588,0 мың теңге, субвенции – 0 мың теңге, облыстық бюджетке бюджеттік алулар – 23 964 771,0 мың теңге; аудандық бюджетке түсетін бюджеттік алулар – 0 мың теңге, жергілікті өзін-өзі басқару органдарына трансферттер – 0 мың теңге; мақсатты ағымдағы трансферттер, бағынышты бюджетке ауыстырылды – 0 мың теңге; мақсатты даму трансферттері – 0 мың теңге; аудандық бюджетке аударылған трансферттер – 0 мың теңге; ЖӨӨБ бюджетке – 0 мың теңге (таратып жазу).
Сыйақылар түріндегі ақшалай төлемдер (170 жолы) – 277 287,7 мың теңге (РБ – мың теңге, ЦБ – мың теңге, облыстық – 277 287,7 мың теңге, таратып жазу).
Өзге төлемдер (190 жолы) – 1 634 793,3 мың теңге (РБ-ға трансферттерді қайтару – 0 мың теңге, облыстық – 1 100 046,7 мың теңге, аудандық – 336,7 мың теңге, таратып жазу).
Инвестициялық қызметтен түскен ақша қаражаты – 2 824 792,3 мың теңге құрады. Барлық шығыстар – 4 724 396,1 мың теңге құрады, оның ішінде:
- ұзақ мерзiмдi активтердi сатып алу – 4 414 268,1 мың теңге,
- бағалы қағаздарды сатып алу – 0 мың теңге,
- квазимемлекеттiк субъектiлердiң жарғылық капиталын қалыптастыру және толтыру – 0 мың теңге,
- 168 133,7 мың теңге (340 жолы) - қарыздарды өтеу (РБ - 0 мың теңге, аудандық – 168 133,7 - таратып жазу)
- 310 128,0 мың теңге (450 жолы) - берiлген қарыздар (аудандарға берiлген қарыздар бойынша ақша төлемдерiнiң сомасы көрсетiледi),
- басқа өзгелерден шыққан ақша қаражатының сомасы – 0 мың теңге.
Қаржылық қызметтен түскен ақша қаражатының кірістері – 2 780 445,0 мың теңге. Барлық шығыстар – 187 348,8 мың теңге құрады, оның ішінде:
- қарыздарды өтеу (710 жолы) – 187 348,8 мың теңге (таратып жазу РБ-да өтелген қарыздар 0 мың теңге, облыстық бюджет – 187 348,8 мың теңге, бағалы қағаздар бойынша борышты өтеу – 0 мың теңге),
- өзге ақша қаражаттың шығу сомасы – 0 мың теңге.
Кезеңнің соңына ақша қаражатының қалдығы – 1 125 289,5 мың теңге құрады.
4 нысан «Таза активтердің/капиталдық өзгерістері туралы есеп»
Есептілік кезеңнің басындағы сальдо – 45 374 639,8 мың теңге.
Есеп саясатындағы өзгерістер және қателерді түзету сомасы – 231 685,5 мың теңге құрады, оның ішінде квазимемлекеттік сектор субъектілерінің жарғылық капиталын қалыптастыру және толтыру, өткен кезеңнің берешектері, ұзақ мерзімді активтерден қорларға ауыстыру немесе керісінше, басқа да қаржылық нәтижені түзетулер.
Есепті кезеңдегі таза активтердегi/капиталдағы өзгерістер – 0 мың теңге.
Ұзақ мерзiмдi активтердi қайта бағалауға арналған резервтердiң ұлғаюы - 0 мың теңге - өз жүйесіндегі мемлекеттік мекемелерден ұзақ мерзімді активтерді өтеусіз қабылданған және бюджеттен күрделі салымдарды қаржыландырудан түскен сомалар.
Ұзақ мерзiмдi активтерді қайта бағалауға арналған резервтердің азаюы – 0 мың теңге – мемлекеттік мекеменің ұзақ мерзімді активтерді қайта бағалаудың резервтік соманың азаюы.
Өзге резервтер – 0 мың теңге.
Есепті кезеңдегі қаржылық нәтиже – 588 001,0 мың теңге.
Есепті кезеңнің аяғындағы сальдо – 46 194 325,8 мың теңге құрады, барлық таза активтердер, капиталдар.
Бөлім басшысы
Бас маман