КІРІСПЕ БӨЛІМ
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы №12 «Ішкі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау жүргізудің типтік қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына, сондай-ақ Іле ауданының жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі басшысының 2024 жылғы 17 қыркүйектегі №47 н.қ. «Бөлім қызметінде ішкі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау жүргізу туралы» бұйрығына сәйкес, 2025 жылғы 29 қазан мен 3 қараша аралығында ішкі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау жүргізілді.
Ішкі талдау 2024 жылғы Бөлімнің қызмет кезеңін қамтыды.
Бөлім өз қызметін Іле ауданы әкімдігінің 2023 жылғы 17 сәуірдегі №235 қаулысымен бекітілген Ережеге (бұдан әрі – Ереже) сәйкес жүзеге асырады.
Бөлімнің миссиясы – мемлекеттік саясатты іске асыру, жолаушылар көлігі саласында және Іле ауданының автомобиль жолдарының бөлінген белдеуінде сыртқы (визуалды) жарнаманы орналастыруды қамтамасыз ету болып табылады.
Қазақстан Республикасының Президентінің 2016 жылғы 19 қазандағы №12 Жарлығымен бекітілген ішкі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау жүргізу қағидаларына сәйкес ішкі талдау келесі бағыттар бойынша жүргізілді:
ФИЛИАЛДЫҢ ҚЫЗМЕТІНЕ ҚАТЫСТЫ НОРМАТИВТІК ҚҰҚЫҚТЫҚ АКТІЛЕРДЕГІ СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДЕРІН АНЫҚТАУ
Анализ барысында конкурстар өткізу кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері бар екендігі анықталды.
Мысалы, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2017 жылғы 21 ақпандағы №40 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының әкімшілік мемлекеттік лауазымына орналасуға арналған конкурс өткізу қағидаларының 53-тармағына сәйкес, сұхбаттасудың мақсаты – кандидаттардың кәсіби және жеке қасиеттерін бағалау болып табылады.
Сұхбаттың барысы хаттамамен рәсімделеді, онда комиссия мүшелерінің қойған сұрақтары мен кандидаттың жауаптары көрсетіледі, соңында хаттамаға барлық комиссия мүшелері және хатшы қол қояды.
Алайда, аталған Қағидаларда кандидаттың хаттамамен танысуы міндетті екендігі туралы норма қарастырылмаған, бұл сыбайлас жемқорлық тәуекелін туғызады. Себебі хаттамаға кандидаттың шын мәнінде бермеген оң жауаптарын енгізу арқылы, шын мәнінде төмен нәтиже көрсеткен үміткерді лауазымға тағайындау жағдайы туындауы мүмкін.
БӨЛІМНІҢ ҰЙЫМДАСТЫРУ-БАСҚАРУ ҚЫЗМЕТІНДЕГІ СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДЕРІН АНЫҚТАУ
3.1 2024 жылғы 1 қыркүйектегі штат кестесіне сәйкес Бөлімнің штаттық саны – 5 адам, оның ішінде 1 бос лауазым бар.
Талдау кезеңінде Бөлім қызметкерлері арасында сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары немесе мемлекеттік қызмет беделін түсіретін теріс қылықтар анықталған жоқ.
Мемлекеттік қызметшілердің лауазымдық нұсқаулықтарында олардың құқықтары мен міндеттері толық көрсетілген, қызметтік міндеттер қайталанбайды.
Қызметкерлерді лауазымынан төмендету фактілері болған жоқ.
Демалыс беру белгіленген кестеге және Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі мен «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңына сәйкес жүргізіледі.
3.2 2024 жылғы 3 қарашадағы жағдай бойынша Бөлімде өткізілген 1 конкурс нәтижесінде 2 кандидат төмендегі лауазымдарға тағайындалды:
Автомобиль жолдары бөлімінің бас маманы – Молдажан Қ.Т.;
Автомобиль жолдары бөлімінің бас маманы – Сарсенбиев Е.Е.
Барлық қызметкерлер Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы жанындағы Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетінің «Ақпараттық сервисі» базасы арқылы тексерілді.
3.3 Барлық мемлекеттік қызметшілер «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңның 17-бабына сәйкес белгіленген біліктілік талаптарына сай келеді.
3.4 Мемлекеттік қызметшілерді сыйақы беру қағидаларына сәйкес, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 29 тамыздағы №1127 қаулысымен бекітілген тәртіп бойынша бөлім қызметкерлеріне мерекелерге орай сыйақылар берілген (2023 жылғы 16 желтоқсан және 31 желтоқсан күндері).
3.5 «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңының 12-бабының 1-тармағына сәйкес мемлекеттік функцияларды орындайтын тұлғалар белгілі бір шектеулерді қабылдауға міндетті.
Анализ барысында Бөлімде аталған шектеулердің бұзылуы анықталған жоқ.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы №152 Жарлығымен бекітілген мемлекеттік қызметшілерге тәртіптік жаза қолдану қағидаларының 61-тармағына сәйкес, Комиссия мүшесі өз туысына қатысты мәселені қарауға қатыспауға тиіс.
Талдау барысында мұндай жағдайлар тіркелген жоқ.
Мемлекеттік сатып алу рәсімдерінің ашықтығы мен жариялылығы деңгейін арттыру және Мемлекеттік сатып алу саласындағы осы салаға жауапты қызметкерлердің біліктілігін арттыру жөнінде қосымша шаралар қабылдау
Мемлекеттік қызметтер тізіліміне сәйкес "Іле ауданының жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі" ММ мынадай мемлекеттік қызметтерді көрсетеді:
- Облыстық және аудандық маңызы бар жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарына бөлінген белдеуде сыртқы (көрнекі) жарнама объектілеріне рұқсат беру.
"Облыстық және аудандық маңызы бар жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарына бөлінген белдеуде сыртқы (көрнекі) жарнама объектілеріне рұқсат беру" мемлекеттік көрсетілетін қызметі Мемлекеттік қызметтер көрсету стандарттарының негізінде көрсетіледі.
Талданып отырған кезеңде бөлім 18 Мемлекеттік қызмет көрсетті, барлығы 1 Қызмет көрсетуден бас тартылды. Мемлекеттік қызмет көрсету мәселелері бойынша шағымдар анықталған жоқ.
Пп сәйкес."Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 23-бабы 1-тармағының 1-тармағы Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тәртібі туралы ақпарат көрсетілетін қызметті берушілер мен Мемлекеттік корпорация орналасқан жерлерде мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарын орналастыру арқылы ұсынылады.
Талдау барысында бөлім кабинетінде ақпарат үшін тақта бар екені анықталды.
Талдау барысында бөлімде Мемлекеттік қызмет көрсету кезінде көзделмеген құжаттарды талап ету фактілері болмағаны анықталды.
Осыған қарамастан, қолданыстағы Мемлекеттік қызметтер стандартының талаптарын қатаң сақтау, сондай-ақ бөлім қызметкерлері арасында Мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері бойынша семинар өткізу ұсынылады.
Тексеру материалдарын талдау барысында "жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі" ММ мемлекеттік қызметтер көрсету процесінде Мемлекеттік қызметтер стандартымен бекітілген нормаларға сәйкес келеді.
Талдау көрсеткендей, бөлім Мемлекеттік қызметтерді көрсеткен кезде көрсетілетін қызметті алушымен тікелей байланыс тәуекелі жоқ, өйткені Мемлекеттік қызмет электрондық үкімет порталы (бұдан әрі - ЭҮП) арқылы көрсетіледі.
10.1 талдау көрсеткендей, ағымдағы жылдың басынан бастап бөлім өз қызметінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау бойынша жұмыс жүргізбеген.
Ағымдағы жылдың қорытындысы бойынша бөлімнің қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу ұсынылады.
10.2 талдау барысында АППК Қазақстан Республикасы кодексінің талаптарын бұзу анықталмағаны анықталды.
Мәселен, 2023 жылы бөлімге 203 өтініш келіп түсті.
Жеке және заңды тұлғалардың өтініштеріне жауап нақты, жан-жақты және толық беріледі. Қарау мерзімдері мен тәртібі Қазақстан Республикасының АПК-не қатаң сәйкес келеді. Есепті кезеңде құжаттарды орындау мерзімдерін бұзуға жол берілмеді.
Ұсынылады: АППК Қазақстан Республикасы Заңының талаптарын қатаң сақтау.
10.3 сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін сыртқы талдау объектісіне қатысты бұрын мемлекеттік органдар жүргізген тексеру материалдарын зерделеу барысында өтінішті қарау мерзімдері бұзылған жоқ.
ҚОРЫТЫНДЫ БӨЛІМ
1) Мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандартын сақтауға міндетті;
2) АППК Қазақстан Республикасы Заңының талаптарын қатаң сақтауға міндетті;
3) жұмыс тобы сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін сыртқы талдау нәтижелері бойынша анықтамаға қол қойылған күннен бастап 6 ай ішінде ұсынымдардың орындалуы бойынша мониторингті жүзеге асырсын.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі жұмыс тобының құрамы
1.Сүлейменов Жалғас Мұратұлы "Іле ауданының жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі" ММ бөлім басшысы, жұмыс тобының басшысы
Жұмыс тобының мүшелері:
Бөлім басшысы Ж. Сүлейменов