Мемлекет басшысының "Жаңа онжылдық – жаңа экономикалық өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері" атты Қазақстан халқына Жолдауын және Қазақстанның 2025 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспарын іске асыру мақсатында Қазақстан Республикасын үдемелі индустриялық – инновациялық дамыту жөніндегі 2010-2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарлама шеңберінде "Бизнестің жол картасы-2020" бағдарламасы әзірленіп, ҚР Үкіметінің 2019 жылғы 24 желтоқсандағы № 968 қаулысымен бекітілді. Бағдарлама жаңа технологияларды, жаңа нарықтарды игеруге, инновациялармен айналысуға және жаңа өнімдер мен жаңа нарықтарды игеру бойынша тәуекелдерді өз мойнына алуға дайын серпінді кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған.
Бизнестің жол картасы-2025 "бизнесті қолдау мен дамытудың мемлекеттік бағдарламасы (бұдан әрі – Бағдарлама) Қазақстан Республикасы Президентінің 2012 жылғы 14 желтоқсандағы" Қазақстан-2050 "Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты "және 2014 жылғы 17 қаңтардағы" Қазақстан жолы-2050: Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ" атты Қазақстан халқына жолдауларының мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған.
Бағдарлама "Мемлекет Басшысының 2018 жылғы 5 қазандағы Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру жөніндегі шаралар туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2018 жылғы 12 қазандағы № 772 Жарлығымен бекітілген Мемлекет Басшысының 2018 жылғы 05 қазандағы "қазақстандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру" атты Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру жөніндегі Жалпыұлттық іс-шаралар жоспарын іске асыру үшін әзірленді.
Тұтастай алғанда елдің орнықты экономикалық дамуын қамтамасыз ету жеке кәсіпкерліктің, бірінші кезекте, шағын және орта кәсіпкерліктің жай-күйі мен даму деңгейіне байланысты болады. Экономиканың нақ осы секторы мемлекеттің экономикалық өсуіне әсер ететін бәсекелестіктің дамымауы, материалдық және материалдық емес ресурстарды тиімсіз пайдалану, ішкі сұраныстың импортқа тәуелділігі, жұмыссыздық, кедейшілік және т. б. сияқты көптеген проблемаларды шешу үшін зор әлеуетті мүмкіндіктерге ие.
Экономиканы әртараптандыруда шағын және орта кәсіпкерліктің рөлі маңызды. Индустриялық-инновациялық даму жағдайында жұмыс процестеріне шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері қатарынан көптеген қосалқы мердігерлер тартылуы мүмкін ірі өндірістер барған сайын көбірек қалыптастырылатын болады. Ауылдарда, шағын қалалар мен моноқалаларда кәсіпкерлік субъектілері халықтың тұтынушылық сұранысын қанағаттандыруға бағдарланған секторларда жұмыс істей отырып, дамуға жаңа серпін беруге тиіс.
2020 – 2024 жылдар кезеңінде іске асырылатын бағдарлама өңірлік кәсіпкерліктің орнықты және теңгерімді өсуін, сондай-ақ бар жұмыс орындарын сақтауды және жаңа тұрақты жұмыс орындарын құруды қамтамасыз етеді.
Бағдарламаны іске асырудың төрт негізгі бағыты:
1) шағын, оның ішінде микрокәсіпкерлік субъектілерін қолдау;
2) индустриялық-инновациялық қызмет кәсіпкерлерін салалық қолдау;
3) Алып тасталды-ҚР Үкіметінің 2020.04.20 № 225 қаулысымен.;
4) кәсіпкерлікті қолдаудың қаржылық емес шараларын ұсыну.
Сондай – ақ осы бағдарламада "қолжетімді кредит беру міндетін шешу үшін ұзақ мерзімді теңгелік өтімділікті қамтамасыз етудің кейбір мәселелері туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 11 желтоқсандағы № 820 қаулысымен бекітілген Басым жобаларға кредит беру тетігі (бұдан әрі-тетік) шеңберінде мемлекеттік қолдау көрсету шарттары айқындалған.
Бағдарламаның төрт негізгі бағыты шеңберіндегі құралдар қағаз/электронды түрде ұсынылады.
Негізгі терминдер мен анықтамалар
Осы Бағдарламада мынадай негізгі терминдер мен анықтамалар пайдаланылады:
1) ақпараттық жүйе-ақпараттық өзара іс-қимыл арқылы белгілі бір технологиялық әрекеттерді іске асыратын және нақты функционалдық міндеттерді шешуге арналған ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың, қызмет көрсетуші персоналдың және техникалық құжаттаманың ұйымдастырылып ретке келтірілген жиынтығы;
2) Бағдарламаның Өңірлік үйлестірушісі – облыс (астана, республикалық маңызы бар қалалар)әкімі айқындайтын, бағдарламаны облыстық (астананың, республикалық маңызы бар қалалардың) деңгейде іске асыруға жауапты жергілікті атқарушы органның құрылымдық бөлімшесі;
3) банк – бағдарламаға қатысатын екінші деңгейдегі банк;
4) банктік кредит/микрокредит (бұдан әрі – кредит) – банктік қарыз шартының/микрокредит беру туралы шарттың негізінде мерзімділік, ақылылық, қайтарымдылық, қамтамасыз етілу және нысаналы пайдалану шарттарында банк кәсіпкерге беретін ақшалай қаражат сомасы. Банктік кредитке/микрокредитке кредиттік желі де жатады;
5) банктік қарыз шарты-банк пен кәсіпкер арасында жасалған жазбаша келісім, оның талаптары бойынша банк кәсіпкерге кредит береді, сондай-ақ банкте кредиттік желі ашу туралы келісім;
6) "бір терезе" қағидаты – көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызмет көрсету кезінде құжаттарды жинауға және дайындауға ең аз қатысуын және оның көрсетілетін қызметті берушілермен тікелей байланысын шектеуді көздейтін орталықтандырылған мемлекеттік қызмет көрсету нысаны;
7) даму банкі - "Қазақстанның Даму Банкі" акционерлік қоғамы және/немесе оның үлестес лизингтік компаниясы;
7-1) жекелеген кәсіпкерлік субъектілері – осы Бағдарламаға 2-қосымшаға сәйкес өңдеуші өнеркәсіп және тамақ өнімдерін өндіру (ЭҚЖЖ 10), сабын және жуғыш, тазалағыш және жылтыратқыш құралдар өндірісі (ЭҚЖЖ 20.41), шаруашылық-тұрмыстық және санитариялық-гигиеналық мақсаттағы қағаз бұйымдарын өндіру (ЭҚЖЖ 17.22.0), автомобиль көлігімен жүк тасымалдау (ЭҚЖЖ 49.41), қойма шаруашылығы және қосалқы көлік қызметі (ЭҚЖЖ 52), туризм (ЭҚЖЖ 55.1, ЭҚЖЖ 55.2, ЭҚЖЖ 55.3 салаларында қызметін жүзеге асыратын ірі кәсіпкерлік субъектілері.), меншікті немесе жалға алынған жылжымайтын мүлікті жалға алу және басқару (ЭҚЖЖ 68.20);
8) жоба-кіріс алуға бағытталған және Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін кәсіпкерлік қызметтің әртүрлі бағыттарында кәсіпкер бастамашылық қызмет ретінде жүзеге асыратын іс-қимылдар мен іс-шаралар жиынтығы (бір жоба шеңберінде бірнеше кредит алуға жол беріледі);
9) индустриялық-инновациялық қызмет субъектісі-индустриялық-инновациялық жобаларды іске асыратын не отандық өңделген тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді ішкі және (немесе) сыртқы нарықтарға ілгерілету жөніндегі қызметті жүзеге асыратын жеке және (немесе) заңды тұлғалар (оның ішінде жай серіктестіктер нысанында) ;
10) кәсіпкер – өз қызметін тетік шеңберінде жүзеге асыратын шағын және (немесе) орта кәсіпкерлік субъектісі, жекелеген кәсіпкерлік субъектілері, жеке кәсіпкерлік субъектілері, сондай-ақ "Астана"халықаралық қаржы орталығының аумағында тіркелген заңды тұлғалар;
11) Кәсіпкерлерге қызмет көрсету орталығы (бұдан әрі – КҚКО) –облыс орталықтарында, Нұр-сұлтан, Алматы, Шымкент, Семей қалаларында және моноқалалардағы, шағын қалалар мен аудан орталықтарындағы кәсіпкерлер палаталары жанынан құрылған кәсіпкерлерге және кәсіпкерлік бастамасы бар халыққа мемлекеттік қолдау шараларын көрсету және мемлекеттік қызметтер көрсету үшін инфрақұрылымдық кешен;
12) КҚКО бөлімшесі-облыс орталықтарында, Нұр-сұлтан, Алматы, Шымкент, Семей қалаларында Кәсіпкерлер көп жиналатын жерлерде құрылған кәсіпкерлер мен кәсіпкерлік бастамасы бар халыққа мемлекеттік қолдау шараларын көрсету және мемлекеттік қызметтер көрсету үшін жұмыс орны;
13) кепілдік беру-бағдарлама талаптарында және кепілдік шартына сәйкес кәсіпкердің кредиті бойынша міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз ету ретінде ішінара кепілдік беру түрінде пайдаланылатын кәсіпкерлерді қолдау нысаны;
14) Қаржы агенттігі-Бағдарлама шеңберінде қаржылық қолдауды іске асыруды және оның мониторингін жүзеге асыратын "Даму "кәсіпкерлікті дамыту қоры" акционерлік қоғамы;
15) қаржылық емес қолдау операторы – "сыртқы консультанттарды тарту арқылы озық кәсіпорындардың консультациялық жобаларын бірлесіп қаржыландыру (Еуропа Қайта Құру және даму банкінің (бұдан әрі – ЕҚДБ) Қазақстан Республикасының Шағын және орта кәсіпкерлігін қолдау жөніндегі бағдарламасы)", "шағын және орта кәсіпкерліктің топ-менеджментін оқыту"құрамдауыштарын қоспағанда, бағдарламаның төртінші бағыты шеңберінде кәсіпкерлерге мемлекеттік қаржылық емес қолдауды жүзеге асыратын Ұлттық Кәсіпкерлер Палатасы;
16) қаржы лизингі шарты-Лизингтік компания/банк және кәсіпкер арасында жасалған жазбаша келісім, оның талаптары бойынша Лизингтік компания / банк кәсіпкерге қаржы лизингін береді;
17) Лизингтік компания-бағдарламаға қатысатын Лизингтік компания;
18) лизингтік мәміле (лизинг) – лизингке қатысушылардың азаматтық құқықтар мен міндеттерді белгілеуге, өзгертуге және тоқтатуға бағытталған келісілген іс-қимыл жиынтығы;
19) мемлекеттік-жекешелік әріптестік – "Мемлекеттік-жекешелік әріптестік туралы"2015 жылғы 31 қазандағы Қазақстан Республикасының Заңында айқындалған белгілерге сәйкес келетін мемлекеттік әріптес пен жекеше әріптес арасындағы ынтымақтастық нысаны;
20) Өңірлік үйлестіру кеңесі (бұдан әрі – ӨҮК) – облыстардың, Нұр-сұлтан, Алматы және Шымкент қалаларының әкімдері құратын және басқаратын, жалпы санының кемінде 50%-ы бизнес-қоғамдастық өкілдерінің қатысуымен Консультативтік-кеңесші орган;
21) субсидиялар-субсидиялау шарттары негізінде кәсіпкерлерді субсидиялау шеңберінде қаржы агенттігі Банкке/Лизингтік компанияға өтеусіз және қайтарымсыз негізде төлейтін мерзімді төлемдер;
22) субсидиялау-кәсіпкердің банкке/лизингтік компанияға кредиттер/лизинг бойынша сыйақы ретінде төлейтін шығыстарын болашақта кәсіпкердің операциялық қызметіне жататын белгілі бір шарттарды орындауына айырбасқа ішінара өтеу үшін пайдаланылатын кәсіпкерлерді мемлекеттік қаржылық қолдау нысаны;
23) уәкілетті орган – кәсіпкерлік жөніндегі уәкілетті орган;
23-1) микрокредит-микроқаржы қызметін жүзеге асыратын ұйым қарыз алушыға "микроқаржы қызметі туралы" 2012 жылғы 26 қарашадағы Қазақстан Республикасының Заңында айқындалған мөлшерде және тәртіппен ақылылық, мерзімділік және қайтарымдылық шарттарымен Қазақстан Республикасының ұлттық валютасымен беретін ақша;
23-2) микроқаржы қызметін жүзеге асыратын ұйым-микрокредиттер беру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын микроқаржы ұйымы;
23-3) инвестициялық мақсаттар-негізгі құралдарды сатып алу, кеңейту, жаңғырту, оның ішінде жабдықтарды, негізгі құралдарды сатып алу, өндіру және/немесе қызметтер көрсету үшін жағдайлар жасау;
24) ісін жаңа бастаған жас кәсіпкер – 29 жасқа дейінгі (қоса алғанда) дара кәсіпкер ретінде мемлекеттік тіркеу мерзімі банкке/лизингтік компанияға кредит алу үшін жүгінген сәтте үш жылдан аз уақытты құрайтын дара кәсіпкер (жас шамасы ісін жаңа бастаған дара кәсіпкердің банкке/лизингтік компанияға өтініш жасаған күні айқындалады, жұмыс істеп тұрған үлестес кәсіпкердің ағымдағы қызметінен өзгеше жаңа қызмет түрін құру шартымен ісін жаңа бастаған жас кәсіпкердің ісін жаңа бастаған/жұмыс істеп жатқан кәсіпкерлермен үлестес болуына жол беріледі).;
25)ісін жаңа бастаған кәсіпкер – Банкке/Лизингтік компанияға кредит/лизинг шарты үшін жүгінген кезде дара кәсіпкер немесе заңды тұлға ретінде мемлекеттік тіркеу мерзімі үш жылдан аз уақытты құрайтын кәсіпкер (жұмыс істеп тұрған үлестес кәсіпкердің ағымдағы қызметінен өзгеше жаңа қызмет түрін құру шартымен ісін жаңа бастаған кәсіпкердің ісін жаңа бастаған/жұмыс істеп жатқан кәсіпкерлермен үлестес болуына жол беріледі);;
26) ЭҚЖЖ (бұдан әрі – Бағдарлама шеңберіндегі экономиканың басым секторлары) – Бағдарламаға 2-қосымшаға сәйкес Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы сыныптауышына сәйкес экономиканың басым секторлары;
27) электрондық өтінім-мемлекеттік қолдау алуға арналған, онда ақпарат электрондық-цифрлық нысанда ұсынылған және электрондық цифрлық қолтаңба арқылы куәландырылған өтініш;
28) электрондық құжаттар топтамасы – өтініш берушінің немесе осы құжатты куәландыруға өкілеттіктері бар адамның не мемлекеттік көрсетілетін қызметті алушының өзінің жеке қатысуы кезінде берген жазбаша келісімі негізінде кәсіпкерлерге қызмет көрсету орталығының уәкілетті қызметкерінің электрондық цифрлық қолтаңбасымен куәландырылған, түпнұсқа құжаттың түрін және ондағы ақпаратты (деректерді) электрондық-цифрлық нысанда толығымен көрсететін құжаттар.
Бүгінгі күні Іле ауданы бойынша жыл басынан бері ауданның 19 кәсіпкерлік субъектілеріне жалпы сомасы 4966,6 млн.теңге Қаржылық қолдау көрсетілді (Жеке кепілдік беру - құны 28,9 млн. теңге 4 жоба, кредиттер бойынша пайыздық мөлшерлемені субсидиялау бойынша жалпы сомасы 4937,6 млн. теңге 15 жоба).