Жемқорлық - жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдардың, лауазымды адамдардың өздерінің лауазымдық (қызметтік) өкілеттіктерін және соған байланысты мүмкіндіктерін жеке өзі немесе делдалдар арқылы жеке өзіне не үшінші тұлғаларға мүліктік (мүліктік емес) игіліктер мен артықшылықтар алу немесе табу мақсатында заңсыз пайдалануы, сондай-ақ, бұл адамдарға артықшылықтар мен артықшылықтар беру арқылы пара беру.Сыбайлас жемқорлық қоғамның салауатты даму жолында елеулі кедергі, араласуды және жоюды талап ететін әлеуметтік зұлымдық болып табылады. Бірақ бұл жағымсыз құбылыспен тиімді күрес оның мәнін, пайда болу шарттары мен салдарын толық және нақты білместен мүмкін емес.Қарапайым мағынада сыбайлас жемқорлық, ең алдымен, мемлекеттік қызметпен байланысты.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қағидаттар негізінде жүзеге асырылады:
1) заңдылық;
2) адамның және азаматтың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғау басымдығы болып табылады;
3) жариялылық және ашықтық;
4) мемлекет пен азаматтық қоғамның өзара іс-қимылы;
5) Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шараларын жүйелі және кешенді пайдалану қағидаттарына негізделеді;
6) Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу шараларын басым қолдану;
7) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін адамдарды көтермелеу болып табылады;
8) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны үшін жазаның бұлтартпастығы қағидаттарына негізделеді.
Әлеуметтік құбылыс ретінде сыбайлас жемқорлық қазіргі уақытта салық қатынастары саласында да жалғасуда. Бұл, ең алдымен, салық органдарының имиджіне теріс әсер етеді, салық төлеушілердің сеніміне нұқсан келтіреді, сонымен қатар экономикалық және ұлттық қауіпсіздікке зиян келтіреді.Салық қызметі органдарындағы сыбайлас жемқорлық деңгейін төмендету салық қызметінің әрбір қызметкерінің басым міндеттерінің бірі және борышы болып табылады. Бүгінгі таңда салық қызметі органдарындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жүйелі және кешенді сипатқа ие болып, ең алдымен "сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" ҚР Заңын іске асыру және "Әдеп кодексін"сақтау жөніндегі шараларға негізделген. Салық органдарында сыбайлас жемқорлықты жою мақсатында сыбайлас жемқорлық көріністерін жою бойынша бірқатар кешенді шаралар қабылданды.Үздік нәтижелерге қол жеткізу үшін көрсеткіштер бойынша құрылымдық бөлімшелердің қызметін бағалаудың рейтингтік жүйесі енгізілді. Жоғары басымдылыққа ие бағалау критерийлерінің бірі сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі салық органы жүргізетін жұмыс көрсеткіштері болып табылады. Көрсетілетін қызметтердің сапасын арттырудың және сыбайлас жемқорлықтың туындау тәуекелін азайтудың негізгі құралы Қазақстанның Мемлекеттік қызметтерді стандарттауға және регламенттеуге көшуі болып табылады.
«Салық төлеушілермен жұмыс бөлімі»
Бас маман Колдасбаев К.А